
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 9218 |
Türk düünce tarihinin en büyük simalarndan biri olan Cemil Meriç’i ne kadar okuyoruz? Genç kuaklarmz bu k kaynandan ne kadar istifade ediyorlar acaba? Sohbet meclislerimizde dostlarmz, snflarda örencilerimiz Cemil Meriç’in ismi anlnca bir hürmet, bir tazim gösteriyorlar üphesiz; ancak ondan yeterince istifade edebildiimizi sanmyorum.
Engin bir kültüre sahip olan Cemil Meriç’in eserleri, onun bu kültürünü yanstan özel isim ve özel anlaml kelimelerle doludur. Bunun içindir ki alesseviye bir okuyucu dahi, Cemil Meriç’in eserleri karsnda, sözlük ve ansiklopedilere ihtiyaç duymaktadr. Hatta üstadn eserlerinde bir gezinti yaptmz zaman hemen fark ederiz ki: Sözlükler onu kskanr, ansiklopediler kskanr, internet kskanr ve çaresiz kalr.
Bu ifreleri çözmek, kastedilen manay anlamak, bahsi geçen kii ya da eseri az da olsa tanmak, eserlerden istifade noktasnda bir ihtiyaç ve bir problem olarak karmzda durmakta, iaret edilen noktalar bize yanstacak bir k kaynandan mahrumiyetimiz de zihinlerimizi megul etmektedir. DORULU olarak bir k olma sevdasyla sayfamzn bu bölümünü Cemil Meriç’e ayrmay uygun bulduk..
Amacmz, Cemil Meriç gibi bir dehadan daha fazla istifade etmenin yollarn aramaktr. Bu maksatla Cemil Meriç’in eserlerinden seçme metinler alacaz. Bu metinlerde geçen özel isimler ve hususi bir anlam tayan kelimelerin tad manalar dipnotlarla açklamaya çalacaz. Gerçi Cemil Meriç, “Bu Ülke”nin “Kanaviçe”, “Bir Dünyann Eiinde”nin de “Sözlük” ve “Temel Tarihler” bölümlerinde okuyucunun eserleri daha iyi anlamas için açklamalarda bulunmutur. Bahsi geçen ksmlar, okuyucuya hiç de azmsanmayacak ekilde k tutmaktadr. Biz, daha geni bir kelime çalmas yapmay planlamaktayz.
Cemil Meriç'ten seçeceimiz her yaznn altnda günümüz lise ve üniversite gençliinin anlayamayabilecei kelime ve mefhumlarn açklanm hâllerini göreceksiniz. Gayemiz Cemil Meriç'i anlamayan gencimizin kalmamasdr. Dorulu olarak gençlerimize böyle bir hizmet sunmann heyecann ta uramzda duyuyoruz.
Mevla’nn muvaffak klmas duasyla…
te ilk yazmz:
SA LE SOL1
Mefhumlarn2 kâh gülünç kâh korkunç maskelerle raksa çkt bir karnaval balosu, fikir hayatmz.
Tanmyoruz onlar, nereden geliyorlar bilen yok. Fir’avunlara3 benziyorlar, kalabala çehrelerini göstermeyen Fir’avunlara. Ve aydnlarmz, o meçhul heyûlâlar4 için ehramlara5 ta tayan birer köle.
Kavga, insanla kader arasnda deil artk, insanla kelime arasnda. Rüyalar o bayraklatryor. Ynlar onun için yayor, onun için dövüüyor, onun için ölüyorlar. Mukaddeslerin rengine bürünen bir bukalemun6 kelime, semâvî kitaplarn eytan. Ve en tehlikelileri, topramzda domayanlar.
Sol’la sa, bu karanlk kafilenin öncülerinden ikisi.
Sol, Latincede me’um7, eski Almanca’da, eri demek… Cehenneme inen merdiven hep sola bükülür. Sa, kibar ve imtiyazl; Rabbin sevgili kullar sanda oturacaklar, diyor Tevrat.
Sol’la san yeni bir hüviyetle8 politikaya sçray, Fransz htilali’yle9 yat.
Napolyon10 ordular ihtilalin ideolojisini dünyann dört bucana tar; ideolojisini, yani kelimelerini.
Avrupa, Fransa’nn mirasn muhabbetle benimser… Ayn manevi iklim, ayn içtimaî yap. Önce burjuvazinin11 bayradr sol, sonra dördüncü snfn… Hürriyettir, terakkidir12, müsavattr13. Saa türbedarlk düer; türbedarlk, yani ezeli deerlerin bekçilii.
Hangi ezeli deerlerin? htilal, istibdadn14 tasfiyesiydi15; müjdeydi, ümitti, gelecekti. Sa, daima çekingen, daima korkak, daima sevimsizdir. Çekingendir, çünkü maziyi temsil eder; maziyi, yani keyfilii, kanunsuzluu. Korkaktr, zira kanl imtiyazlarn ve karanlk istismarlarn mirasçsdr. Sevimsizdir, hangi mezarl ürpermeden seyredebiliriz? Avrupa’nn son iki yüzyllk tarihi, sol’un zaferleri, sa’n hezimetleri tarihidir.
Bize gelince… Hudutlarmzdan salgn bir hastalk gibi girer sol, araz16, meçhul bir hastalk. Solcu, ithamlarn en korkuncu olur… Büyüden me’um, bedduadan netameli17 bir kelime. Sa, daha nazl, daha utangaç bir misafir. Ne zaman gelmi, bilen yok! Türk adaleti, kimse tarafndan benimsenmeyen bu silik ve ahsiyetsiz kelimeyi pek ciddiye almaz. Ve çeyrek asr nebatî bir hayat yaar sa.
Sol, demokrasilerin zaferinden sonra yeni bir bekâret kazanr Avrupa’da, günahlarndan arnr. Bizde de kasideler döenilir, nazenine18. Avrupa, bütün cinayetlerini sa’a yükler. Sa, yakn tarihin “günahkâr tekesi”dir: kilisedir, cehalettir, faizmdir19. Batnn en gerici partileri bu menfur20 vasftan kurtulmaa çalrken, bizde mukaddesatçlarn21 bayra olur. sa: Türkün âlicenapl22… Filhakika23 bu kirli ve karanlk kelimenin dünyada bizden baka efaatçs, bizden baka elinden tutan kalmamtr.
Sol-sa… Çlgn sevgilerin ve uursuz kinlerin emzirdii iki ifrit24. Toplum yapmzla herhangi bir ilgisi olmayan iki yabanc. Solun halk vicdannda yaratt tedailer25: casusluk, daraaçlar, Moskova: san, müphem26, sevimsiz, sinsi bir iki hayal. Hristiyan Avrupa’nn bu habis27 kelimelerinden bize ne? Bu maskeli haydutlar hafzalarmzdan kovmak ve kendi gerçeimizi kendi kelimelerimizle anlayp anlatmak, her namuslu yazarn vicdan borcu.
AÇIKLAMALAR:
1 Bu Ülke. letiim Yaynlar stanbul 1996 s.77.
2 Mefhum: Kavram, terim.
3 Fir’avun: Eski Msr hükümdarlarna verilen isim. Tevrat, ncil ve Kur’an-Kerim’de geçen olaylarda bahsedilen Firavun'un, Ramses(II) olduuna dair, slam Dünyasnda yaygn bir kanaat mevcuttur.
4 Heyûlâ: Korkunç hayal.
5 Ehram: Msr Firavunlar'nn piramit biçimindeki mezarlar
6 Bukalemun: Bukalemungillerden, 20-30 cm boyunda, renk deitirmesiyle ünlü sürüngen türü, kaya keleri. Mecaz anlamda davrann, görüünü çkarna göre deitiren kimse.
7 Meum: Uursuz, kötü .
8 Hüviyet: Kimlik
9 Fransz htilâli: 1789-1799. Fransa’da Ancien Regime(Eski Yönetim)’e son veren ihtilal hareketlerinin tamamna verilen ad.
10 Napolyon: Napolyon Bonaparte, (1822-1891). Fransz mparatoru ve general.
11 Burjuvazi: Burjuva snf, kent, soyluluk. Hayatn emei ile kazanmayanlar, rahat yaayablecek mevkide olanlar ve özel imtiyazlardan yararlanan ehirli insanlar kapsayan sosyal snf..
12 Terakki: lerleme, yükselme, gelime
13 Müsavat: Eitlik, müsavîlik, ayn halde ve derecede olma.
14 stibdad: Skyönetim, mensuplarnn hiçbir hak ve hürriyet tanmayan snrsz monari, desportlu Tasfiye: ayklama, temizleme, artma, ortadan kaldrmak.
16 Â’razî: ârzî, tesadüfî, rastgele.
17 Netameli: Gizli bir tehlikesi olduu sanlan, tekin olmayan.
18]Nazenin: Nazl, cilveli, oynak, çok nazl yetitirilmi, mark.
19 Faizm: talya’da 1922-1943 yllar arasnda etkinliini sürdüren, meslek gruplarna dayanan, devlet snrlarn geniletmeyi amaçlayan yetkinin tek partinin elinde bulunduu, ar bir milliyetçilik ve bask düzeni kurma amaçlayan siyasî akm.
20 Menfur: Nefret edilen, irenç, tiksindirici.
21 Mukaddesatç: Mukaddes eyleri savunan kii.
22 Âlicenap: 1-Cömert. 2-Onurlu, erefli.
23 Filhakika: Gerçekten, dorusu, hakikaten
24 Ifrit: Dou masal ve efsanelerinde, kötü ve korkunç cin. Mecaz anlamyla: mecaz Öfkeli, ortal birbirine katan kimse.
25 Tedai: Çarm.
26 Müphem: Belirsiz, örtülü.
27 Habis: Kötü, alçak, soysuz (kimse).
Yazar: Harun Þahin |
02-05-11 |
||
| E mail: sahharun@hotmail.com | Tweet | ||
| Hasan YAÞAR | |||
Mükemmel bir baþlangýç |
Tarih : 02-06-11 | ||
Hayýrlýsý olsun bu baþlangýçlar. inþ. geleceðin nesli için bir dönüm noktasý olur. Ne diyor Üstat Cemil meriç; Ýrfan kalelelerimize Çöreklenen Engereklerin Kýrk Baþýný birden ezmek Milli savaþýn Baþ borcudur. Onun sizler Münzevi ve Mütecessis bir fikir iþcisiziniz. Saygýlar |
|||
| Ýhsan Efendioðlu | |||
CEMÝL MERÝÇ YAZILARI |
Tarih : 05-05-11 | ||
Harun bey, Cemil Meriç'in anlaþýlmasý gayesiyle yapmýþ olduðunuz bu titiz çalýþmayý bizlerle paylaþtýðýnýz için teþekkür ediyorum. Devamýný bekliyoruz. |
|||
| AHMET | |||
HOÞ GELDÝNÝZ! |
Tarih : 03-05-11 | ||
Harun Hocam, sitemize hoþ geldiniz. Aslýnda bu gecikmiþ bir teþrif. Büyük bir emek mahsulü çalýþmalarýnýz inþaallah gençler tarafýndan okunur, anlaþýlýr, dersler alýnýr. Baþka yazýlarýnýzý da görmek dileriz. Selamlar. |
|||