Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / EDEBÝYAT | Okunma Says: 3961 |
Tara neresi, merkez nereye düer, Kertenkele nerededir?
Bir ehre gittiimde, özellikle de yabanc ülkelerde bir ehre dümüse yolum, ehrin beni bana getirmesini isterim: Bilirim ki, gittiim ehirde kendimde deilimdir: Gittiim ehirde kendimde olabilmem, ehrin bende olabilmesi, bende varolabilmesi, "bana" gelebilmesiyle sözkonusu olabilir.
Peki, ehir "bana" nasl gelir? Kendisi olarak geldiinde elbette. ehrin kendisi olarak gelebilmesi, d yüzüyle, yaplaryla, binalaryla, sokaklaryla görünmesinden önce, iç yüzüyle, iç yaplaryla, iç dünyalaryla, ksacas ruhuyla, özüyle, özsuyuyla gelebilmesi, kendini bana açabilmesi sözkonusu olduu zaman imkân dâhiline girer.
ehrin dndan önce, içini, ruhunu görebildiim zaman, ehri kefedebilirim; ehri kefetmem demek, ayn zamanda kendi/mi keif yolculuundan bir mesafe katetmem demektir.
* * *
Bir ehre gittiimde, ilk girdiim yer, ehrin içini, özünü, ruhunu ele verecek kitapçlar//dr: Kitapçlar olmayan ehrin henüz olmam, olamam, varolmam olduuna hükmederim.
Kitapçlarda ilk uram, elbette ki, dergilerin yer ald bölümlerdir: Dergisi, dergileri varsa bir ehrin, o ehir konuuyor demektir: Dergisiz ehir, ölüdür benim için; yaamyor demektir; bana engin bir nefes, derin bir ruh üfleyemeyecek demektir. Söyleyecei sözü de, sözü söyleyecek özlü sözlü öncüleri de yok demektir.
Size de tavsiye ederim: Dünyann neresine giderseniz gidin, Fizan'a bile gitseniz, önce ister o ehri anlatan, isterse o ehrin "söz" ve "öz" ustalarnn anlatlarn anlattklar dergilerini bulun. te o zaman, o ehri ah damarndan yakalayacanzdan emin olabilirsiniz.
Her ehir, bir "dünya"dr çünkü. Ama ehir bitti dünyada: ehirler, mezarlklar andryor artk. ehir çekilip gitti hayatmzdan: O yüzden ehrin çekip giden, çekilen, içine dönen ruhunu, özünü ve sözünü kefedebildiiniz zaman, bir ehri gerçek anlamda gördüünüzü, yalnzca gördüklerinize, görünenlere bakmakla yetinmeyip, ehrin gizledii hazinelerini görmeye, ehri özüyle kefetmeye baladnz, ehri görünür-görünmez boyutlaryla fark etmeye, fethetmeye baladnz söyleyebiliriz.
* * *
ehri öldüren bir dünyada ehrin dirilmesi, diriltilebilmesi, biraz ehre gelenin ehri kendine getirebilmesiyle mümkündür: ehri kendine ve bana getirecek kaynak, ehrin özsular, pnarlar demek olan dergilerle bulumakla gerçekleir.
ehrin dergisi varsa, dünyas da, dünyaya söyleyecei sözü de var demektir.
te Ünye, böyle bir ehir: Ünye'nin bir dergisi var çünkü: Kertenkele. lk bakta, Kertenkele'nin Ünye'ye birkaç gömlek fazla geldiini düünebilirsiniz, eer meseleye o bildik, yanlsatc "merkez" - "tara" algsyla bakarsanz.
Türkiye'de, tpk "sa", "sol" kavramlar gibi, "merkez", "tara" kavramlar da -"güç" kavram üzerinden tanmland için- son derece yanl, hatta zt anlamlarda kullanlyor.
Oysa merkez-çevre kavramlatrmasn ilk kez gelitiren Edward Shills, bir toplumun özünü, ruhunu, ruh-köklerini ifade eden deerler sistemini "merkez" olarak tarif etmiti. erif Mardin, bu kavramlatrmay Shills'ten ödünç ald, tepe taklak ederek Türkiye'ye uyarlad: O gün bugündür, bu yanllk sorgulanmadan tekrarlanyor: Gücü ellerinde bulunduran küçük aznlk "merkez"; halk / toplum da "çevre" / "tara" olarak görülüyor Türkiye'de!
* * *
Bir merkez olarak görülen stanbul'da, bir de çevre / tara olarak görülen Anadolu'da -sözgelii Ünye'de- yaymlanan dergilere bakn, bize "merkez" olarak sunulan "yer"in, "Batl merkez"in taras olduunu, yersiz yurtsuzluun yersizlii olduunu; "tara" olarak sunulan yer'in ise, aslnda merkez'i -dolaysyla bu ülkenin deerlerini, ruh-köklerini, özsuyunu- daha çok temsil ettiini görmekte zorlanmazsnz.
te Ünye'de yaymlanan Kertenkele, böyle bir dergi. Anadolu'nun ehirlerinde yaymlanan dergiler, bu ülkenin merkez'ine ve merkez'inden yolculuk yapan dergilerdir aslnda.
stanbul'da yaymlanan -sözgelii- edebiyat dergileri, sahicilikten, ülkenin ve dünyann gerçek edebiyat, sanat ve düünce meselelerine derinlemesine nüfûz edebilmekten uzak; albenili ama yapay; teknik imkânlar fazla ama söyleyecek sözü olmayan dergilerdir. imdiye kadar bu dergilerin, bu ülkenin temel varolu, sanat, estetik ve düünce sorunlarna ilikin -genelde- die dokunur bir ey söyleyebildiklerini gördünüz mü siz? Yapay sorunlar, ithal gündemler, sahte, banal ve baya bayan iler'le bu mümkün mü?
Yazar: Yusuf Kaplan |
07-06-11 |
||
| E mail: yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
