Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 4856 |
Geçtiimiz günlerde zmir'in Çeme ilçesine bal Alaçat'daki Pazaryeri Camii'nde Patrik Bartholomeos tarafndan düzenlenen ayin hayli tartld. Olay Dinleraras Diyalog balamnda yeni bir tartmann da fitilini ateledi: Gayrimüslimler camilerde ayin yapabilir mi?
Meselenin Diyalog balamnda nereye oturduu açk. Diyalog sürecine bir kere girildiinde bu tarz ilerin meydana gelmesi kaçnlmaz oluyor. Meselenin aslna girmeden bir noktaya açklk getirelim: Fkh', "yeni durumlara yeni çözümler bulma mekanizmas" olarak gören hastalkl bak, önce fiili iliyor, fetva aray arkasndan geliyor. At arabann arkasna kounca, fetvann, olan onaylamak dnda baka türlü bir yol göstermesi de mümkün olmuyor tabii. Bu durumda da Fkh, "yeni durumlara yeni çözümler bulma mekanizmas" olmaktan çkp, "yeni durumlar onaylama mekanizmas" haline geliyor kaçnlmaz olarak.
Siz Diyalog meselesini Fkh'a bir kere onaylattnz m, gerisi otomatik olarak geliyor; Diyalog faaliyetleri çerçevesinde icra edilen her faaliyet, batan alnan "umumî onay" çerçevesinde "meruiyet" problemi yaanmadan hayata geçiyor...
Meselemize dönecek olursak, gayrimüslimlerin camide ayin yapmasnn cevazna, onlarn camiye girmesi konusundaki ahkâm ile açklk getirilebilir mi? Hemen belirtelim ki, bu ikisi farkl eylerdir. Her ne kadar mezhepler arasnda gayrimüslimlerin mescide/camiye girip giremeyecei konusunda ihtilaf var ise de1 bu meselenin "mescitte/camide ayin yapmas"yla balantlandrlmas doru deildir. Zira camiye giri meselesi onlarn itikadî durumunun bedenî temizlikle alakal olup olmad tartmas üzerine bina edilmiken, ayin meselesi açkça irk izhar ve icras anlamna gelir. Bir dier deyile gayrimüslimlerin bizim ibadethanelerimize -gerekli adaba riayet kaydyla- girmelerine cevaz verilebilir; ama onlarn ayini "irk ilan ve izhar" anlamna geleceinden, bu nokta ayrca ele alnmaldr.
zmir'deki ayin olayna Efendimiz (s.a.v)'in Necran hristiyanlarnn Mescid-i Nebevî'de ayin yapmalarna izin vermesi hadisesi delil getirilebilir. Benim bildiim baka bir örnek de bulunmamaktadr.
Ancak bu meselenin iki yönü vardr:
1. Necran hristiyanlar Mescid'e girip Efendimiz (s.a.v)'le görümeye baladktan bir süre sonra ibadet etmek istediklerini söylemi ve ayin yapmak üzere kalkp dou istikametine dönmülerdir. Sahabe-i Kiram bu duruma mani olmak üzere harekete geçmi olmaldr ki Efendimiz (s.a.v) "Onlar brakn!" buyurmutur. Yani burada sanki spontan gelien bir olay vardr.
2. Bu olay, iyi niyet izhar olarak anlalabilecek ekilde Medine'ye kadar gelmi Necran'l heyetin gönlünün ho tutulmas amacna mebni olabilir. Yani Efendimiz (s.a.v) onlarn kalplerini slam'a sndrmak için böyle davranm olabilir. Nitekim Buhârî erhinde bn Receb bu ihtimal üzerinde durur ve unlar söyler: "Hz. Peygamber (s.a.v) o vakit onlara müsaade etmekle kalplerini slam'a sndrmak istemi ve slam'dan uzaklamalarna meydan vermemek istemi olabilir."2
3. Yukarya aldm ifadelerinin devamnda bn Receb öyle der: "Onlarn (gayrimüslimlerin) kalplerinin sndrlmasna ihtiyaç kalmaynca artk bu uygulamay devam ettirmek caiz olmaz."
4. Esasen Necran hristiyanlarnn Medine ziyareti ilgili olarak bn shak tarafndan nakledilen bu ünlü rivayet zayf ve münkatdr (senedinde kesinti vardr).3 Bu sebeple böyle hassas bir konuda delil olarak kullanlmas uygun deildir.
5. Efendimiz (s.a.v)'in herhangi bir uygulamas bata Sahabe-i Kiram olmak üzere Ümmet fukahas tarafndan devam ettirilmemise bunun iki sebebi olabilir: Ya o uygulama nesh olmutur, ya da Efendimiz (s.a.v)'e mahsustur; O'ndan bakasnn o uygulamay devam ettirmesi caiz deildir.
Sahabe-i Kiram'n ve Fukaha'nn, gayrimüslimlerin camide ayin yapmasnn cevazna delalet eden bir uygulama ve/veya fetvas bulunmadkça o uygulamann devam ettirilmesi doru olmaz.
Vallahu a'lem.
1- Hanefî mezhebine göre gayrimüslimler mescitlere girebilirler. Malikîler, Müslümanlarn zaruri bir sebebe dayal izni olmadkça gayrimüslimlerin hiçbir mescide giremeyecei görüünü benimserken âfiîler Mescid-i Haram dndaki mescitlere girmelerinin caiz olduu görüünü benimsemitir. Hanbelî mezhebinde ise bu konuda iki görü vardr. Biri Mescid-i Haram dndaki mescitlere girebilecekleri dorrultusundayken, dieri aksi istikamettedir. Bkz. el-Mevsû'atu'l-Fkhiyye, XXXVII, 221-2
2- bn Receb, Fethu'l-Bârî, III, 390 vd.
3- bn Receb, a.y.
Yazar: Dr. Ebubekir Sifil |
11-06-11 |
||
| E mail: milligazete.com | Tweet | ||
 |
 |
||
