
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 2866 |
Modernite deyince aklmza öncelikle hayatn görünen yüzünün gelmesi kar karya bulunduumuz problemin ciddiyetini gösteriyor. Modernite-slam ilikisi balamnda tarttmz meselelerin birkaç "kkrtc" bala inhisar etmesi de aldatc noktalardan biri üphesiz. Oysa bunlar sonuç. Sebebe inmedikçe meseleyi -en azndan zihnimizde- çözme ansna sahip olmamz mümkün deil.
Müslümanlar olarak -mesela- modernitenin kurgulad "üretim-tüketim ilikileri" hakkndaki düüncemiz nedir? slam, üretimin ve tüketimin hangi esaslar dahilinde olmasn öngörür ve biz, fiilen yaamakla bir cüz'ünü oluturduumuz modern üretim-tüketim ilikileri bütünü içinde slam'n öngördüü modeli zihnen kabul edebilecek durumda myz?
slam, üretimin ihtiyaçlar kadar olmasn öngörür. htiyaçtan fazlasn üretmek birkaç açdan mahzurludur. htiyaçtan fazla üretecek olursanz;
1. Hammaddeyi gereinden fazla tüketmeden bunu yapamazsnz. Hammaddenin israf tabiatn/çevrenin tahribi anlamna gelir. Dolaysyla ihtiyaç fazlas üretim, bize "emanet" olarak verilmi tabiatn tahribini intaç eder.
2. htiyaç fazlas üretimin kâra dönümesi, ancak toplumda yapay ihtiyaçlar oluturmakla mümkündür. Burada da "israf" söz konusudur.
3. htiyaç fazlas üretimi esas alan ekonomi anlay, kaçnlmaz olarak acmasz bir "rekabet" ortamn dourur. Modern ekonomik sistemde var olabilmenin olmazsa olmazlarndan birisi "durmadan büyümek"tir. Belli bir seviyede durmak, bu sistemde yok olmakla e anlamldr. Dolaysyla büyümek için her ne lazmsa onu yapmak zorunda kalan iletmeler, ahlakî ilkeleri de, hukukî ilkeleri de buna göre düünüp tesbit etmek zorundadr. (Modernitenin temelinin ekonomiye dayand gerçeini hatrlayalm.) Kimse doruluuna kani olmad bir eyi yapmaz. En azndan devaml olarak yapmaz. Balangçta yapt eyin doru olmadn düünse bile, onu yapmaya devam ettiinde, -yaad gibi inanmann kaçnlmaz sonucu olarak- "kabul ettiklerinin" deil, "yaptklarnn" doru olduunu söylemeye balayacaktr insanlar.
Hormonlu yiyecekler gibi durmadan salksz bir ekilde büyüyen metropol ehirlerde yaamaya, ilem görmü, katk maddesi eklenmi, raf ömrü uzatlm gdalar tüketmeye, evlerimizi ve çevremizi kuatm bulunan cihazlara itiraz etmeye, bunu en azndan zihnen yapmaya hazr olup olmadmz meselesinin modern çada slam'n doru alglanp doru yaanmasyla dorudan ilikisi var.
Bunlar olmadan yaayamayacamz düüncesine sahipseniz, bunun da size modernitenin hediyesi olduunu acilen fark etmek durumundasnz...
Bütün bunlar insann nefsî arzularna ve hevasna hitap eden, onu köpürten bir hayat tarznn ifadesi. Dolaysyla modern hayat tarznn en temelde insann nefsî hevas üzerine kurulu olduunu söylemek gerçein ifadesi olacaktr.
imdi baa dönüp soralm: Müslümanca bir hayat için moderniteye ruh veren teori ve pratiklerle zihnen hesaplamaya hazr myz?
Yazar: Dr. Ebubekir Sifil |
04-07-11 |
||
| E mail: milligazete.com | Tweet | ||