Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / AKTÜALÝTE | Okunma Says: 3375 |
Dünyadaki çarklarn nasl döndüünü anlamak için kullandmz pek çok kavram ya da ifade var. Karar vericiler, uluslararas sistem vb.
Bu yaplarn bir ‘kadir-i mutlak’, yani her eye gücü yeten ve yenilmez olarak görülmesi, elbette doru ve salkl bir yaklam deil. Ancak böyle olmas, bu tür karar mekanizmalarnn olmad anlamna gelmiyor elbette.
Bulunduumuz corafya, uluslararas sistemin en keskin ve sert hesaplama alanlarndan birisi. Sistemi sradan göstermek isteyenlerin skça bavurduu tezlerin aksine, Türkiye’nin merkezinde bulunduu bölgenin önemini, dierleriyle karlatrmak son derece yanltc.
u günlerde sadece Suriye üzerinden yaanan tartmalara göz atlrsa, bu durum kolayca anlalabilir. Futboldan mülhem söylersek, Suriye sadece Suriye olarak görülmemeli.
Sistemin sorunlu çocuu: ran
Uzun yllardr sistemle çatan, bu nedenle ambargolara ve farkl kuatmalara maruz kalan liste ba ülke, ayn zamanda Türkiye’nin en önemli komusu.
Kukusuz ran’la aramzda yüzyllardr ciddi bir sorun yaanmad. Ancak bu durum, iki ülkenin pek çok bölgesel sorunda ya da balkta rekabet etmedii anlamna gelmiyor. Uzatmadan, sistemin üzerine yatrm yapt soruyu ifade edelim: Acaba Türkiye-ran rekabeti, sistemin Tahran üzerindeki hesaplarn aktif olarak besleyecek bir kvama gelebilir mi?
Bu sorunun cevabn daha cazip hale getiren gelime, yaklak dokuz yldr devam eden ve en az bir dönem daha devam etmek üzere seçmenden vize alan AK Parti iktidarnn varl.
Nükleer enerji ya da silah tartmalar üzerinden ran’ köeye sktrmak isteyenler, Ankara’nn artc düzeyde sert tepkisiyle karlat. Komuluk üzerinden hiç olmazsa ‘çekimser’ kalmas beklenen Tayyip Erdoan hükümetinin, Brezilya/Luna ile birlikte sisteme ‘hayr’ demesi hala hafzalarda.
Ancak o günden itibaren bölgede pe pee yaanan gelimeler, füze kalkanyla ilgili alnan tavr, Lübnan’da ran eliyle hükümetin devrilmesi ve imdi Suriye’de yaanan iç çatma. Tüm bunlarn gelip dayand nokta, Ankara ve Tahran’n bu rekabeti nasl ve hangi zeminde yürütecei.
Ve bildik kart: PKK
Sistemin Ankara’dan beklentisinin ne olduunu herkes gayet iyi biliyor. D politikay ‘Küresel aktörler ne derse onu yapmaktr’ diye tarif edenler açsndan sorun yok. Türkiye, kendisini ran’a kar oluturulan Sünni bloun güçlü ismi olarak görürse, sistemi mutlu edecek, kendisine de bunun karl verilecek.
Burada çok ince bir çizgi var. Türkiye’nin kendisini yeniden kefettii, bölgede ve dünyada bir güç olarak sesini duyurduu bir dönemin eiindeyiz. Bu gücün kodlarnn sistemin itahn kabartt ortada. Ancak önemli bir ayrnt var. Ankara, kendi dinamiklerinin uluslararas sistem tarafndan kontrol edilmesi noktasnda pek itaatkar bir görüntü vermiyor. Hatta ‘sürpriz’lerle dolu olduunu düünenler hayli fazla.
imdi, tüm bunlarn ortasnda, Türkiye’ye ayak ba olan en önemli sorunun, yeniden azgnlamas manidar. 13 askerimizin ehit olduu saldry bir de bu pencereden okumak gerekiyor.
Peki, 12 Haziran seçimlerinden güçlü bir iktidar denklemiyle çkan Türkiye, büyük resimdeki bu çekimeyi nasl okuyor acaba? Bir baka soru u: Bölgedeki tüm kritik sorunlarda önemi giderek artan bir ülkenin, yeniden terör batanda debelenmesini isteyenlerle, buna izin vermeyeceklerini beyan edenlerin bilek gürei nasl sonuçlanacak?
Demokratik özerklik komedisini sahneye koyanlar, tüm bunlar nasl okuyor, dorusu çok merak ediyorum.
Yazar: Nasuhi Güngör |
18-07-11 |
||
| E mail: stargazete.com | Tweet | ||
 |
 |
||
