
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2972 |
Yavuz BAHADIROLU
(Ailede sohbet-muhabbet – 20 Temmuz 2011 – Yeni Akit)
“Ama bu, ‘Gelin bu akam muhabbet edelim’ eklinde tahsisli zamanlarla snrlandrlmamal, hayatn her alanna yaylmaldr...”
Yavuz Bey “tahsisli zamanlarla snrlandrlmamal” derken haiv yapm. Kendisi önce zamana dair bir “tahsis”ten bahsediyor, sonra da “zamanlarla snrlandrlmamal” diyor.
“Gelin bu akam muhabbet edelim…” diyen kii “muhabbet etmek” fiilini “bu akam”a tahsis etmi, yani fiilin zamann zaten snrlamtr. Dolaysyla “tahsis” veya “snrlandrma” kelimelerinden yalnzca biri yeterdi.
Böylece aadaki cümlelerden biri kurulmu ve cümle haivden kurtulmu olurdu:
“Ama bu, ‘Gelin bu akam muhabbet edelim’ eklinde snrlandrlmamal, hayatn her alanna yaylmaldr...”
“Ama bu, ‘Gelin bu akam muhabbet edelim’ eklinde tahsisli yaplmamal, hayatn her alanna yaylmaldr...”
Güzel Türkçesine altmz BAHADIROLU’na haiv (çok sözle az ey anlatmak) deil icaz (az sözle çok ey anlatmak) yakr…
***
“Mesela genç bir kz, aile büyüklerinin kendisini ismiyle çarmamasna, isminin yerine ‘hit... ufaklk... kz... hey’ gibi soyut kelimeler kullanlmasna çok kzdn yazmt...”
Bu cümlede u “soyut” ne aryor, ne anlatyor? O genç kzn niçin kzdn anlamamza yardm m ediyor, yoksa mâni mi oluyor? Ayrca, o kelimeler hep “soyut” mu? Kzn kendi ismi – diyelim ki Aye, Fatma, Zeynep – de onlar gibi “soyut” deil mi?
TDK tarafndan “mücerret” kelimesi yerine uydurulan u “soyut” sözü – dier uydurmalarn çou gibi – sabit bir yerde durmuyor. Yavuz Bey’in cümlesinde muhtemelen “nida” yerine geçmi. Evet, BAHADIROLU’nun kulland “hit, ufaklk, kz, hey” gibi kelimelere nida (TDK: ünlem / ng. – Fr. exlamation) denir. Bunlardan “hit” ve “hey” kelimeleri aslen nidadr; “ufaklk” ile “kz” ise aslen isim olup nida olarak da kullanlan kelimelerdir.
“Soyut” kelimesi Türkçede neyin yerine geçiyor?
Bu, konuana ve yazana göre deiiyor: “Mücerret” dnda “manevi, ruhi, mistik; belirsiz, meçhul, üpheli; uzak, ayr, farkl vs…”
E, mevcut kelimeleri devirip yerlerine türedi sözler dikmeye kalkarsanz böyle olur: dilde kaos, konuma ve yazmada kargaa…
Amma ne temaa, ne temaa!..
BAHADIROLU’nun “haiv”lerini hadi ho görelim ama u “soyut” soysuzu onun azna hiç yakmyor…
Kendisi acaba “soyut”un soysuzluuna yüz vermeyip “mücerret”in asaletine sadk kalsayd ne olurdu?
Cevap basit: Kendine yakan ilemi, yukardaki hatay ilememi olurdu...
Fena m olurdu?
Yazar: C.Yakup Þimþek |
21-07-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||