İSTANBUL'A BİR MÜHÜR DAHA: TAKSİM CAMİİ

Allah emeği geçenlerden râzı olsun.

ÂYET-İ KERÎME
Ey Peygamber! Dinlerine uymadıkça Yahudiler de Hrıstiyanlar da senden asla hoşnut olmayacaklardır.
Bakara, 120.
HADÎS-İ ŞERİF
Dünya tatlı ve caziptir. Allah sizi dünyada egemen kılacak ve nasıl davranacağınıza bakacaktır. Dünyadan ve kadınlardan sakının.
Müslim, Rikak, 99.
SÖZÜN ÖZÜ
Bir düşünce için ölümü göze almak, kendini feda ediş değil; hayatı anlamlandırmaktır.
İsmet Özel
Son Dakika!
Kategori : SANAT / ŞEHİR ve MÎMÂRÎ
Okunma Sayısı: 3103
Yazar: İsmail Kahraman
BURSA'DA DEVR-İ ÂLEM

İsmail Kahraman’ ın Kalemi ve Hasan Dinç’in Kamerası’ndan Bursa Belgeseli

                      Tarih ve Maneviyat  Şehri Bursa’da Devr-i Alem..

*23-25 Kasım 2011 tarihlerinde Başbakanlık Basın Yayın genel müdürlüğü, Radyo ve Televizyon üst kurulu RÜTÜK ve Bursa valiliğinin  ortaklaşa düzenlediği seminer dolayası ile  Davetli olarak gittiğimiz Bursa’da yaptığımız  araştırma ve DEVR-İ ALEM  belgesel  TV  program  çekimi’ nin senaryo metnini  sizlerle paylaşıyorum.  

  *SEVMEK TANIMAKLA BAŞLAR...

“Gelin tanış olalım...İşi kolay kılalım...Sevelim sevilelim...Dünya kimseye kalmaz...”
Yunus Emre

Devr-i Alem, geçmişi kültür ve medeniyet tarihimiz de  Horasan erenlerinden Yunus Emre’nin dizeleri kadar köklü olan, kültür ve  medeniyet tarihimizin  beşiğine  götürüyor sizleri...
Öyle bir yer ki burası, bin yılları, beş bin yılları devire devire bu günlere gelmiş, kökleri tarihin derinliklerine uzanan koca bir Osmanlı  çınarı. Adım başı tarih. Adım başı  maneviyat ve  adım başı geçmişten izler taşıyor. Doğal güzellik yurdu burası..Her an yeniden keşfedilmeye hazır bir ilimiz burası.
Devr-i Alem, Yunus Emre gibi sevmek tanımakla başlar diyor Anadolu’nun, binlerce yıllık kültürlerine beşiklik yapmış olan Bursa yı  daha iyi tanımak ve anlamak için yola çıktı.
 Geçmiş den  kopmadan  bugünlere gelen Bursa bir çok   badirelerde atlatır. Ancak atalar der ki “Pırıl pırıl gökkuşağını görmek için önce yağmur ve fırtınaları yaşamak gerek.” Yağmur ve fırtınaları ç oktan geride bırakan  Bursa için  artık gökkuşağı zamanıdır.
  Bursa  Umutla ve özlemle uzatıyor elini bizlere...
 Geçmişi ile bugünü  ile   asırlık bir çınar gibi kucak açmış...
Bir selamımızı almayı, bir çayını içmemizi bekliyor...
Bir de kulak vermemizi istiyor ,yeşil örtülü, başı  gelin gibi  duvaklı , bereketli  Bursa ovası , bizlere bakın  neler söylüyor neler..

   * BEN BURSA YIM....

Ben,  Marmara’ nın beyaz süsü,
Tarih ve maneviyat kaynıyor içim.
Ben,  Uludağ’ın beyaz örtüsü,
Medeniyet olup  aydınlatacağım.

Ben Koca  yaylanın zümrüt yeşili,
Ben, dağlar da kar, ovada bereket
Ben,  Marmara bölgesi’ nin halısı,
İçimden  Osmanlı  medeniyeti akar.

   * Ben..  Kültür, tarih ve  Maneviyat  şehri  Bursa yım....

Dalları filizlerle bezeli yaşlı bir  Osmanlı çınarıyım.... Her gün yeniden doğuyorum... Geçmişim tüm Osmanlı tarihini kucaklar… Adım ne olursa olsun yüzlerce yıllık Osmanlı kültür ve Medeniyeti’nin birikimiyim. Ben  dünya tarihine 623 yıl  nizam verem , insanlığı barış ve adaletle idare eden  Osmanlı medeniyetinin kuruluşuna beşiklik etmiş Bursa yım... Ben Marmara bölgesi’ nin Kültür ve maneviyat , başkenti  Osmanlı  medeniyetine mühür vurmuş  , Marka şehir  Bursayım..

    Bin yılları, beş bin yılları devire devire bu güne gelmiş bir medeniyetler beşiği  Bursa. Adım başı tarih. Adım başı geçmişten izler taşıyor. Adım başı doğal güzellik yurdu burası. Adım başı kültür  ve tarih . Heran yeniden keşfedilmeye hazır. Duyulmamış sözleri, tam olarak yazılamamış  tarihi ,   hakkı ile  anlaşılamamış  hak aşığı gönül sultanları .. dinlenememiş  halk ozanları, hikayeleri destanları masallarıyla bitmez tükenmez bir  erenler ve  evliyalar yurdu  Bursa..
Boy boy tepeler, göz alabildiğine yeşil bağ ve bahçeler... burası Türkiye’nin en önemli  sanayi  bölgelerinden birisi.. Devr-i Alem ile Bursa nın kültür ve medeniyet tarihine yolculuk başlıyor.

 * MARMARA’NIN KÜLTÜR BAŞKENTİ BURSA
 
  Şimdi Kısaca  Bursa’nın bulunduğu Marmara bölgesine göz atalım. Adını bütünüyle toprakları içindeki iç denizden alan Marmara bölgesi İstanbul ve Çanakkale boğazıyla önemli bir konuma sahip. Bölge Ülke topraklarının %8,5’ni oluşturuyor. Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan Balkan Yarımadası ile Anadolu arasında bir geçiş alanı oluşturan bölge Doğuda İç Anadolu ve Karadeniz, Güneyde Ege Bölgesi, Kuzeybatıda ise Yunanistan ve Bulgaristan ile çevrili. Ege kıyıları açığında bulunan Bozcaada ve Gökçeada  Marmara Bölgesi alanında. Sürekli göç alan Marmara  bölgesi Türkiye de en  yoğun  nüfusun yaşadığı bölge.  Milyonlarca insanımız iş ve aş için Marmara bölgesine göç ederek yurt  yuva kurdu.
Türkiye’nin başlıca sanayi bölgesi olan Marmara’da sanayinin dışında ticaret ve turizm de çok gelişmiştir. Ancak sanayi bölgede çok büyük önem taşıyor. İstanbul, Bursa,  Kocaeli ekseni bölgedeki en gelişmiş sanayi alanları. bölgede, işlenmiş gıda, dokuma, hazır giyim, çimento, kağıt, Petro kimya ürünleri, otomobil, elektrikli eşya ile vagon ve gemi gibi sanayi malları üretiliyor.
Bir çok büyük medeniyetin doğduğu ve gelişip kök saldığı bölge iki kıta arasında geçiş yapan kavimlerin göç yollarını oluşturmuştur Ulaşım yolları üzerinde elverişli bir konumda olan Marmara bölgesi Bu gün Çeşitli eğitim kurumları basın ve yayın kuruluşları sinema sanayisi ve tiyatroları yoğun kültür etkinlikleriyle dünyanın en önemli kültür merkezlerinden biri. Dünyanın en güzel manzaraları, en önemli mimari ve sanat eserleri burada..

*MARMARA BÖLGESİ’NİN MARKA ŞEHRİ BURSA...

Bursa
Yüzölçümü: 10.887 km2
Nüfusu: 2.106.687
İlçeleri: Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım, Büyükorhan, Gemlik, Gürsu, Harmancık, İnegöl, İznik, Karacabey, Keles, Kestel, Mudanya, M.Kemalpaşa, Orhaneli, Orhangazi, Yenişehir.
     Bursa yı anlamak tanımakla olur.  Sevmek tanımakla başlar..Bursa yı tanımak için  tarih bilincine sahip olmak gerek.. Tarih bilincine sahip olmak her şeye sahip olmak diyerek Devr-i Alem kameralarını Bursa ya çeviriyoruz.

Osmanlı Devleti’nin kozasını ördüğü ilk şehir. Bir Rüyalar Kenti.. Hüdavendigar Şehri BURSA.. Evliya Çelebi'nin "İpek ve taht şehri" diyerek   rüyasında seyahat Yarasülullah  dedikten sonra  ilk seyahat ettiği şehir..

 Ahmet Hamdi Tanpinar'ın "içimizdeki aydınlığın aynası" diye  tasvir edip tarif  ettiği  Bursa.. Bursa’nın doğusunda Bilecik, Kuzeydoğusunda Sakarya, Kuzeyinde Kocaeli, Yalova ve Marmara Denizi, güneyinde Kütahya, güneybatısında Balıkesir bulunuyor.
    Bazı tarihçilere göre adını Bithynia Kralı I. Prusias'tan aldığı yazılsa da, Bursa yı Hz. Süleyman peygamberin kurduğu ve Bursa adının Belkıs’dan geldiği   bilinmekte.  Bursa Roma ve Bizans dönemlerinde, özellikle Çekirge'deki kaplıcaları nedeniyle tanınır ancak  kaplıcalarına vakıf hamamları kurarak tüm insanlığın hizmetine  Osmanlı medeniyeti açmıştır.. bugün Çekirge bölgesini gezdiğinizde küçüklü büyüklü vakıf hamamları Osmanlı medeniyeti’ nin su kültürünü yansıtmakta. İslam Medeniyeti’nin temizliğe verdiği önemi simgelemekte.

  *OSMANLI’NIN  KURULUŞ BEŞİĞİ BURSA.

1326 yılında  Bursa, Osmanlı topraklarına katılır ve devletin başkenti olur. Yeniden kurulurcasına imar edilir, büyütülür, bugünkü kimliğini kazanır. Bursa’ya gönül vermiş Osman Gazi, onun fetih rüyalarını görür. Ama o rüyayı gerçekleştirme işi oğlu Orhan Gaziye nasip olur. Söğütte vefat ettiği halde vasiyeti üzerine Gümüşlü Kümbete getirilip gömülür. Orhan gazinin Türbesi babası Osman Gazinin yanındadır. Türbede Orhan Gazi’nin hanımı Nilüfer Hatun ve çocuklarının lahitleri var. Gümüşlü kümbet bu gün birçok ziyaretçinin akınına uğruyor. Bir akşam vakti bizde  Bursa’nın kalbinin attığı  bu bölgeye gelerek Osman ve Orhan gazileri ziyaret edip Fatiha okuyarak vefa borcumuzu ödüyoruz.

 Orhan Gazi'nin yaptırdığı ve külliyesine dahil olan Çifte Hamam, Selçuklu hamamlarından Osmanlı hamamlarına bir geçiş oluşturuyor. Bursa da Görülmesi gereken bir tarihi yapı. Farsçada bey ve paşa anlamına gelen ve  Hüdevendigar dan adını alan, Muradı  Hüdavendigar Camisi ve Külliyesi. Kosova’da Şehit  olan gazi Sultan  birinci Murad  burada yatmakta. Şehit Sultanı Muradı hanın mezarını ziyaret ederken  Kosova meydan muharebesini hatırlar ve  milli şair Mehmet Akifin “Nereye baksam  karşımda bir kanlı ova, Senmisin yoksa hayalin mi vefasız Kosova “  Söyle Meşhet öpeyim secde edip toprağını taşını. Yok mudur sende Muradın  üç beş damla kanı ‘  dizelerini mırıldanır  Balkanlardaki ihtişamlı Osmanlı tarihini hatırlarız.. Birinci Murad’ın  türbesinde fatihe okuyarak kameralarımızı  şimdide   adını  fatihin babası   ikinci  Murat han dan alan, Muradiye  semtine  çeviriyoruz.

  *VEFA BEKLEYEN MURADİYE’DE SONBAHAR HÜZNÜ

     Gözden ve gönülden  biraz ırak  olan Bursa’nın Muradiye semti farkı bir dünyadır.  Devr-i Alem kameralarını bir sonbahar günü sararmış yaprakların  altında  vefalı ziyaretçi bekleyen Muradiye  bölgesine çeviriyoruz.. Bu bölgede Fatih’in babası Sultan  2 .Murat.. Şehzade Ahmet.. Cem sultan ve daha  bir çok bey, paşa ,şehzade ve hanım sultan’ ın türbeleri var. Bu türbeler   ağzı dualı fatiha  okuyacak   ziyaretçiler  bekliyor.. Muradiye semtindeki yıkık türbeler  sararmış yapraklar altındaki ecdada ait kırık  mezar taşları   biz torunlarından  fatihe bekliyor. Sizler adına  türbeleri bir bir ziyaret ederek fatihe okuyoruz.
     Muradiye  bölgesinden  ayrılmak çok zor.. İşte türbeleri, imaretleri, mescitleri, tekkeleri, çeşmeleri ve sebilleri ile ölüm ve fanilik durağı olarak seçilen şu ağaçlık, koruluk Muradiye bayırı. Bu kümbetlerin, bu kubbelerin sakladığı kaçınılmaz kederler, hazin akibetler, çözülmemiş sırlar, cenk hikayeleri, zaferler, hezimetler ve koca bir tarihten arta kalan macera kırıntıları. İşte ömrü boyunca aralanmış zafer ve seferlerinin yükünü, bir ilim ve sanat muhiti ile yumuşatmış olan, çağ açıp çağ kapayan  peygamberimizin övgüsüne mazhar olmuş fatihler yetiştiren  İkinci Sultan Murad’ın ziynetten, debdebeden, gösterişten uzak türbesine sağanak sağanak rahmet yağıyor. Devr-i alem kameralarını şimdide Muradiye’den Bursa’nın bir başka  semtine çeviriyoruz.

   *BURSA’DA NİĞBOLU ZAFERİNİ YAŞAMAK

     Bursa’nın doğu yönündeki Yıldırım Beyazıd Külliyesi 1399’da tamamlandı. Bu Külliyeye bakarak Osmanlı mimarisinin Selçuklu tarzından kendi özgün kimliğini bulmaya yöneldiğini görüyoruz .. Bir tepe üstündeki Yıldırım külliyesi ve Beyazid veli han türbesinde  Tuna boylarındaki Osmanlı nın balkanlardaki fethinin  sembolü olan  Niğbolu zaferinin ihtişamını yaşarken,  Emir Timur han ile  Çubuk meydanın da yaşanmış  Türk tarihi’ nin acı bir sayfasının  sızısını  duyar gibi olursunuz...
  Osmanlıdaki adı "Keşiş Dağı" olan Uludağ'ın eteğinde bir hilal şeklinde uzanan Bursa'nın en önemli eseri hiç şüphesiz ki Ulu Camii'dir. Yıldırım Bayezid veli han tarafından 1396-l400 yılları arasında yaptırılan caminin yirmi kubbesi var Ulu cami dünyanın en büyük hat sanatları müzesidir. Minber ve mihrabı  bir sanat harikası ve  gezegenlerin sembolize edildiği  bir  tabloyu andırır. Kameralarımızı ulu cami içinde gezdiriyor, muhteşem hat sanatı karşısında  kendimizden geçiyoruz.
 Yolu Bursa'ya düşenin, önce başı döner. Uludağ'ın görkeminden, külliyelerin, camilerin, türbelerin güzelliğinden, özellikle de insanların konukseverliğinden  etkilenir bir gelen bir daha gelmek ister...

   *YEŞİL CAMİYE   HARPUT  VEFASI

   Bursa'da bir sonbahar  akşamını karşılamak üzere "Yeşil" denilen semte gidiyoruz... Asırlık selvi ve  çınar ağaçları  ile  Yeşil bölgesi bir tabloyu andırıyor.  Çelebi Sultan Mehmet'in yaptırdığı Yeşil Camii, süslemelerinde kullanılan firuze ve yeşil çinilerinden dolayı bu adı almış. Yeşil Camii Sultan I. Mehmet tarafından yaptırılmış. Osmanlı sanatının bir şaheseri. Burada Osmanlı çini sanatının erişilmez güzelliği ve ustalığı görülüyor... Bursa valisi  Şahabettin  Harput’un özel ilgisi ile  Bursalı bir hayır sever gönül insanı Harput holding  tarafından  Yeşil cami tamir edilip gelecek kuşaklara aktarılıyor. Konyalı olan Vali sayın Harputlu ile sadece soyadı benzerliği olan aslen Elazığ’ın Harput ilçesinden  Harput Holdigin’den  diğer  holdinglerimizin   örnek almasını   istiyor ve  Harput  holdinge teşekkür ederek Bursa’daki gezimize devem ediyoruz.

    *EMİR SULTAN’DAN SOMUNCU BABAYA

     Bursa’nın  manevi kalbi Emir Sultan’da atar. Emir Sultanı ziyaret ederken Horasan medeniyetini hatırlar.. Silsileyi aliye büyüklerini  düşünür,   Horasan erenleri’ nin Anadoluyu  nasıl manen fethettiğini  anlarsınız.   Emir Sultan Camisi'nin avlu revaklarında görülen ahşap kaş kemerler, Bursa kemerinin en güzel örneklerinden. Emir sultan camii Bursa’da dini bakımdan büyük önem taşıyan ziyaret yerleridir. Timurtaş külliyesi de görülmeye değer tarihi yapılardan biri. Üftade hazretleri’ nin türbesini  ziyaret ederken  Aziz Mahmud Hüdai hazretlerini hatırlayıp evliya’nın  kerameti  ve tasavvuf  ehli’nin manevi gücünü  öğreniriz.
     Bursa alimler, evliyalar ve  erenler kentidir. Ulu cami’nin açılışında okuduğu hutbede Fatiha i şerife verdiği yedi mana  ve  cami inşatı sırasında pişirdiği somunlarla Bursalı’nın gönlünde taht kuran   Somuncu baba ’nın kerameti halen yaşamakta. Makamı Malatya darende veya  Aksaray’da olan Somuncu baba’nın ekmeklerini  pişirdiği Bursa’daki fırına gidiyoruz. Bizi  yaşlı bir teyze karşılıyor  Somuncu baba’ nın fırını ve çile hanesini bize gösterip  ekmek pişirdiği  kürekler ilk kez devr-i alem kameraları ile kamuoyuna  gösteriliyordu.

Yazının devamı için tıklayınız.

Yazar: İsmail Kahraman
07-01-12
E mail: gebzegazetesi.com
 
 
Yorumlar: 1
OSMAN ALİHAN
RAHLEDEN DEVRİ ÂLEME
Tarih : 08-01-12

Küllenmiş tarihimizi gün ışığına çıkaran, yitik hazine mesabesindeki tarihi mirasımızı diyar diyar, ülke ülke gezip necip ecdadın torunlarına öğrettiğin için teşekkür ve dua ederiz. Tarih şuurunu ve mücadele azmini herhalde rahle tedrisatına borçlusun. Selam ve dua ile

 
BURSA'DA DEVR-İ ÂLEM
Online Kişi: 17
Bu Gün: 19 || Bu Ay: 5.324 || Toplam Ziyaretçi: 1.815.542 || Toplam Tıklanma: 45.352.955