HALEB'E DÖNÜÞ

Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.

YET- KERME
Ey Peygamber! Dinlerine uymadýkça Yahudiler de Hrýstiyanlar da senden asla hoþnut olmayacaklardýr.
Bakara, 120.
HADS- ERF
Dünya tatlý ve caziptir. Allah sizi dünyada egemen kýlacak ve nasýl davranacaðýnýza bakacaktýr. Dünyadan ve kadýnlardan sakýnýn.
Müslim, Rikak, 99.
SZN Z
"Her kim selefin bilmediði bir amel icad ederse, Peygamber'in risalete ihanet ettiðini iddia etmiþ olur. Çünkü din tamamlanmýþtýr (Maide, 3) O gün din olmayan þey bugün de din deðildir."
Ýmam Mâlik
Kategori : / AKTÜALÝTE
Okunma Says: 4574
Yazar: Avni Özgürel
MEDRESE- MEKTEP REKÂBETÝ (Din eðitimi meselesine dâir)

 

imdi YÖK itiraza hazrlanyor, Dantay’n nasl tavr alaca meçhul. Meçhul diyorum zira geçmite ayn konuda bir müracaat Dantay ‘Yetkinin YÖK’te olduu’ gerekçesiyle reddetmiti. YÖK kararyla hakszln giderilecei umuduna kaplan binlerce örenci Dantay kararyla bir kere daha hayal krkl yaamaya balad.

Dini eitim veren kurumlarn sistemle çatmas bugünün meselesi deil. mam- hatip liselerini ne müfredat ne idari açdan ‘medrese’ olarak görmek yanl; ama sistemin temeldeki itiraz genel eitim sürecinde dine alan açlmasna. Dini eitim veren okullardan mezun olan kiilerin din hizmetlerinde görevlendirilmesine kar çkmayan aydn-bürokrat çevrenin muhalif olduu husus klasik eitim programna ek olarak dini bilgilerle donanm kiilerin idarede görev almalarnn önünün açlmas.

Her dönemde etkili olan çevrelerin tedirginlii günümüzde de kimi kamu kurumlarnda baz dini cemaatlerin etkin olduu iddiasyla sk sk gündeme geliyor, hatta yarg önüne tanyor.

Tarihi bir katsay!

Yakn siyasi tarihimizin her döneminde dini tedrisat merkezi idare tarafndan sorun olarak görüldü. Zaman zaman görülen ferahlama özellikle darbe dönemlerinde askeri idarenin balca megalelerinden biri oldu. 27 Mays’tan balayarak 12 Eylül’e 28 ubat sürecine kadar müdahalelerin ana vasf ne kadar siyaseti tasfiyeyse de yannda hep din eitimini engelleyici kararlar olageldi.

Nitekim bugün gerek halk gerekse Diyanet 28 ubat sürecinde alnan kararla Kur’an Kurslarna 12 yandan küçük çocuklarn alnmasna getirilen yasaklamay amaya çalyor. Ankara’nn kln kprdatmamasnn sonucu ise malum, gayr shhi ya da güvenliksiz mekanlarda gizli sakl faaliyet gösteren kurslarn ç gibi çoalmas.

Osmanl mparatorluu’nun son bir asrnda balamt aslnda çekime. 31 Mart hadisesi ‘kapmann’ zirve noktalarndan sadece biriydi. 2. Abdülhamid’in tahta çkt günlerde yaanan olay ‘Medrese talebelerinin ayaklanmas’yd.

Sultan Hamid’i tahttan indiren de askerin medrese eitimine itirazna dayandrd anlay oldu.

ttihat Terakki iktidar medrese eitimi görmü kiileri devlet hizmetinden tasfiye karar aldnda, bu eitim kurumlar kendilerine yönelen husumeti fark edip müfredat programlarn gözden geçirmiler ve önemli deiiklikler yapmlard.

2. Merutiyet öncesinde medreselerde dini tedrisat yannda ‘Sultani’ denilen klasik çada eitin kurumlar gibi Türkçe, tarih, cografya gibi sosyal derslerle, matematik, fizik, kimya gibi fen dersleri okutulmaya balanm, bilahare Seyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi’nin giriimiyle medreselerde yeni bir sisteme geçilip talebeler, ngilizce, Almanca, Franszca veya Rusça dillerinden birini seçip örenmek ayrca beden eitimi derslerine girmek mecburiyetine tabi tutulmulard.

Üç önemli kurum

Ama ttihat Terakki’nin gözünde bu düzenlemelerin kymeti yoktu. Klasik eitim yannda dini eitim veren kurumlardan mezun olacak kiilerin harbokulu, askeri tbbiye ya da hariciye kaleminde görev almasna iddetle karydlar. Bu düüncesinin sonucu olarak kamu hizmetine yeni alnacak kiilerin tahsil ve diplomalarna baklarak fiili engel konuldu; yan sra  imdi ‘katsayl’ dediimiz o günün ‘alayl’ subay ve erbalarnn  ordudan uzaklatrlmas karar alnd.

12 Nisan 1909 Pazartesi gününü 13 Nisan’a balayan gece (Rumi takvime göre 31 Mart 1325) Taksim Klas’ndaki avc taburlarndaki askerler balarna komutan olarak tayin edilen askeri okul mezunu subaylara kar ayaklandlar. Medrese hocalar yannda destekledii askerler Meclis-i Mebusan’n önünde toplanp gösteri yaptlar. Sadaret makamndaki Hüseyin Hilmi Paa uzlama yolunu seçti ve ttihatç bakanlar tek tek istifa ettiler.

Ayaklanma Mebusan Meclisi üzerinde de etkili oldu. ttihat ve Terakki üyesi mebuslar can güvenlikleri olmad gerekçesiyle ne meclise gittiler ne de ortalkta göründüler. Bir ksm stanbul’u terk etti.  Ama olaylar ksa sürede kontroldan çkp ttihatç subay avna dönütü. stanbul’da denetimi kaybeden ttihat Terakki asl dayana olan Selanik’e bavurdu ve 3. Ordu’yu stanbul üzerine harekete geçirdi.

Hareket Ordusu böylece kuruldu. Ayaklananlar teslim oldu, Yeilköy’de toplanarak Hareket Ordusu’nun bakente giriinin meruluunu onaylayan ttihatç mebuslar ayn zamanda skyönetim ilanna karar verdiler.

Sonras malum, askeri mahkemenin ald bir dizi idam karar, 2. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi...

 

Süleyman Hilmi Tunahan 1888’de Silistre’de domu, stanbul’un büyük camilerinde görev yaptktan sonra kurduu medresede talebe yetitirmeye balam bir din âlimi. Bilinen onun Nakibendî geleneine bal bir eyh olduu...

Cumhuriyet laik devlet anlayn benimsediinde Tunahan hakl olarak bunu devletin din hizmetini cemaate brakmas eklinde anlayarak eitim faaliyetine hz vermi ve ehliyetini bilenlerce tavr desteklenip gelitirdii metot pek çok merkezde tatbike balanmt...

Ancak sonra önce yasaklarla engellendi, ardndan Tek Parti idaresinin içine sürüklendii açmazdan çkmak için ald mam-hatip okullar açma kararyla safd edilmek istendi. ‘Hani laiktiniz, din ve devlet ileri ayrlmt’ itirazlar Ankara’nn bir kulandan girdi, dierinden çkt.. Ve ‘hareket’ o gün bu gün fiilen var, resmiyette yok addedilerek varln sürdürdü...


10 Kasm 1938’den bir hafta sonra

Atatürk 10 Kasm 1938 günü öldü. TBMM ertesi gün smet nönü’yü cumhurbakan olarak seçti. 16 Kasm günü Atatürk’ün na Dolmabahçe Saray’nda katafalka konularak halkn ziyaretine açld. Ve 19 Kasm günü saray bahçesinde Diyanet leri Bakan erafettin Yaltkaya’nn kldrd cenaze namaznn ardndan cenaze Ankara’ya gönderildi...

Meselenin insana ‘Velev ki Atatürk bile olsan’ dedirten yan ise öyle: Bakentin siyasi iklimi ‘Milli ef’in ibana gelme-siyle bir anda tepeden trnaa deimi, bu durum annda bürokrasiye de yansmt.

Nitekim dönemin Milli Saraylar mimar 18 Kasm 1938 günü Dolmabahçe’nin Muayede Salonu’nda bulunan Atatürk büstüne artk gerek kalmad düüncesiyle kaldrlmas için onay istedi ve talep ettii onay verildi ki heykel 25 lira 80 kuru bedelle bir hurdac tarafndan 22 Kasm günü depoya nakledildi...


Radikal, 06. 12. 2009

Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.

 

NOT: Vurgular bize âittir. 


 


Yazar: Avni Özgürel
06-12-09
E mail: Mail Adresi Yok
 
 
Yorumlar: 0
Bu yazı iin henz yorum yapılmamıştır.
MEDRESE- MEKTEP REKÂBETÝ (Din eðitimi meselesine dâir)
Online Kii: 17
Bu Gn: 273 || Bu Ay: 5.366 || Toplam Ziyareti: 2.928.325 || Toplam Tklanma: 58.602.615