Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / HUKUK HÝKÂYELERÝ | Okunma Says: 2004 |
Samîmî deiliz
1961 Anayasas yürürlüe girdii zaman Cumhurbakan Cemal Gürsel'di. 1982 Anayasas yürürlüe girdiinde ise cumhurbakanl makamnda Kenan Evren oturuyordu... "Parlamenter Sistem" diyoruz ama, bizdeki sistem icraya güvenmemeyi esas alan bir mahiyet tayor ve parlamenter sistemin dengesine sahip bulunmuyor.
Bunu en açk biçimde cumhurbakanna verilen yetkiler konusunda görebiliriz. Buradaki mantk udur: "Millet bir sa iktidar i bana getirir, tatszlk ve sknt dourucu iler yaplr. Cumhurbakan'na çok yetkiler verelim ki (o zaman müahhaslaryla, Cemal Gürsel'e, Kenan Evren'e!) seçilen iktidarlar istediklerini yapamasn."
Balklar halinde, cumhurbakannn yetkilerine öyle bir bakalm:
1- Açl konumas yapmak. 2- TBMM'yi toplantya çarmak. 3- Kanunlar yaymlamak. 4- Tekrar görüülmek üzere kanunlar geri göndermek. 5- Anayasa Mahkemesi'ne iptal davas açmak. 6- Seçimlerin yenilenmesine karar vermek. 7- Babakan atamak ve istifasn kabul etmek. 8- Babakann teklifi üzerine bakanlar atamak veya görevlerine son vermek. 9- Bakanlar Kurulu'na bakanlk etmek veya kendi bakanlnda toplantya çarmak. 10- Devlet temsilcilerini kabul etmek. 11- Milletleraras anlamalar onaylamak ve yaynlamak. 12- Bakomutanl temsil etmek. 13- Türk Silahl Kuvvetleri'nin kullanlmasna karar vermek. 14- Genelkurmay bakann atamak. 15- Milli Güvenlik Kurulu'nu toplantya çarmak ve bakanlk etmek. 16- Bakanlnda toplanan Bakanlar Kurulu kararyla skyönetim ve olaanüstü hal ilan etmek, kanun hükmünde kararname çkarmak. 17- Kararnameleri imzalamak. 18- Belirli kiilerin cezalarn hafifletmek veya kaldrmak. 19- DDK üyeleri ile bakann atamak ve bu kurula inceleme aratrma ve denetleme yaptrmak. 20- YÖK üyelerini seçmek. 21- Üniversite rektörlerini seçmek. 22- Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek. 23- Dantay üyelerinin dörtte birini seçmek. 24- Yargtay cumhuriyet basavcs ve Yargtay cumhuriyet basavc vekilini seçmek. 25- Askeri Yargtay üyelerini seçmek. 26-27 Askeri Yüksek dare Mahkemesi üyeleri ile HSYK üyelerini seçmek...
Yetkisi çok ama sorumluluu yok! Sorumluluk, siyasi iktidarn, Bakanlar Kurulu'nun omuzlarnda!
Parlamenter sistem'de, cumhurbakanl devletin yürütme gücüne yardmc olmak nitelii tayan bir denge görevi ifa eder. Bunu, "sorumluluun sahibi" açsndan kolayca anlayabiliriz. Anayasa'dan görev ve yetki alan herkes sorumludur; Cumhurbakan hariç!
Yani cumhurbakanna parlamenter sistemin anayasas tarafndan verilen yetkiler, siyasi iktidar engellesin diye deil, ona, onun icra etkisine ve ilerliine yardmc olsun diyedir. Siyasi iktidar, cumhurbakan ile beraber siyasi iktidar'dr. (Bu cümlenin alt çizilmelidir.) Bizde böyle olmuyor. Mesela cumhurbakan bakomutandr, deniliyor. Deildir! Görevi temsilîdir ve udur: TBMM adna bakomutanl temsil etmek. Bakomutanlk, TBMM'nin manevi ahsiyetinden ayrlamaz. Bakomutanln görevleri, Genelkurmay bakan tarafndan, TBMM'ye ve Bakanlar Kurulu'na bal olarak yerine getirilir. Savunma görevinin sorumluluu Bakanlar Kurulu'nun omuzlarndadr. Bütün temsilî düzenlemelerin ana esprisi udur: "Devletin yürütme gücünü oluturan Bakanlar Kurulu (hükümet) bir siyasi partinin mal deil, devletin bir kurumudur, devletin üç ana unsurundan biridir." Vurgulanan ve kurulup ve korunmak istenen denge, bu esprinin dengesidir. Demokratik devlet, böyle olunur.
Cumhurbakan seçmek cumhurbakanl kurumunun parlamenter sistemdeki yeri kadar önemlidir. Ülkeyi cumhurbakan yönetmeyecek... Fakat bizdeki anlay böyle deil. Öyle bir anlaya sahibiz ki, sanki cumhurbakannn göreviyle ilgili sorumluluu Bakanlar Kurulu tayor deil de; Bakanlar Kurulu cumhurbakanna kar sorumlu!
Demokrasi adna yaplmas gereken öncelikli deiim, cumhurbakann halkn seçmesi deil, cumhurbakannn yetkilerinin rasyonel seviyeye indirilmesidir.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: Ahmet Selim |
16-01-10 |
||
| E mail: a.selim@zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
