Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2759 |
Türkçemiz sâhipsiz ve onu anasnn sütü gibi mübarek bilen yazarlardan mahrum kalmtr. "Türkçe deil mi, uydur uydur söyle!" yâvesi dilimiz hakknda en yanl kanaatlerden birinin ifâdesi olarak hzla yaylmtr. Ekmeini dili tasarruftan kazanan koca koca yazarlar bile en az kendileri kadar koca koca çamlar devirerek mesleklerine devam etmektedirler. Bu berbat vaziyet karsnda eli kolu bal oturmak istemiyoruz. Ne derece faydas olur bilemeyiz, ama zaman zaman medyann ünlü-ünsüz kalemorlarnda dikkatimizi çeken dil yanllar üzerinde duracaz ve dorusunu göstermeye çalacaz.
Vira bismillâh...
YANLI CÜMLE: Eer Yahi Bat için "Yedi yandan büyüklere" karar vermise, Kültür Bakanl sansür kurulu, bu ülkemizde sansürün fiilen kalktn, o kurulun bouna toplanp vakit kaybettiini, bizim vergilerimizden bouna para aldnn iaretidir. (Hncal ULUÇ - 16 / 01 / 10, SABAH)
imdi bu cümlenin nerelerinde, ne yanl olduunu îzâh edelim:
1. HATA: Cümlede sralanm olan "kalkt, kaybettii, ald" fiilimsileri (ve bunlara bal cümlecikler) ayn eki ( genitif eki / muzafu'n-ileyh eki / tamlayan eki / ilgi eki: -n / -in) almal; "kalktnn, kaybettiinin, aldnn" eklinde tasrif ed(çek)ilmeliydi. Çünkü bu üç unsur "iaret" kelimesine, yani ayn tamlayana balanmtr: kalktnn iareti, kaybettiinin iareti, aldnn iareti... Ayrca, yine bu üç fiilimsinin gerisinde olan üç cümlecik (1. ülkemizde sansürün fiilen kalkt, 2. o kurulun bouna toplanp vakit kaybettii 3. bizim vergilerimizden bouna para ald) de birbirine baldr.
2. HATA: Unsurlar isabetli dizilmedii için cümlede "mana belirsizlii = ta'kid" vardr. "Ülkemizde sansürün fiilen kalktnn, o kurulun bouna toplanp vakit kaybettiinin, bizim vergilerimizden bouna para aldnn iareti olan, yani fail (özne, müsnedü'n-ileyh, süje) kimdir, nedir?" sorusunun cevab cümlede açk deildir. Tekrar okunduunda bunun "Kültür Bakanl sansür kurulu" veya yalnzca "bu" kelimesi olduu hükmüne varlabilir. Biraz daha kafa yorulduunda failin "bu" kelimesinden ibaret olduu anlalr. Aslnda net olarak yine anlalmaz, sadece tahmin edilebilir. Çünkü "bu"dan sonra virgül konmam, böylece "bu" kelimesi "ülke"nin sfat olmu. Kendi kafamzdan, oraya bir virgül getirip "bu" kelimesini "ülke"den ayryor ve zamir yapyoruz. Fakat bir zorluk daha var: Cümlede "bu" zamiri neyin, kimin yerini tutuyor? (Bir baka ifadeyle mercii ne?) "Kültür Bakanl sansür kurulu"nun mu?.. O da deil... Peki ne? te, "bu"nun karlad, yani mercii: Kültür Bakanl sansür kurulunun, Yahi Bat için "Yedi yandan büyüklere" karar vermesi...
3. HATA: "Yedi yandan büyüklere" sözü "Yedi yandan büyükler içindir." yahut "Yedi yandan büyüklere uygundur." eklinde kurulmalyd. Mevcut hâliyle "kararn yedi yandan büyüklere verildii, söylendii, yazld" eklinde anlalabilir.
Bu kadar açklamadan sonra artk cümlenin dorusunu yazmann vakti geldi. Aada cümlenin dorusunu göreceksiniz. Yalnz, okurken yukardaki Hncal Uluç'un cümlesi ile karlatrarak okumanz tavsiye olunur. O zaman yanllk daha net olarak fark edilecektir.
Cümle ayn mânây ifade etmek üzere iki ekilde düzeltilebilir:
DORU CÜMLE (1): Kültür Bakanl sansür kurulu, eer “Yahi Bat” için "Yedi yandan büyüklere uygundur." karar vermise bu karar, ülkemizde sansürün fiilen kalktnn, o kurulun bouna toplanp vakit kaybettiinin, bizim vergilerimizden bouna para aldnn iaretidir.
DORU CÜMLE (2): Kültür Bakanl sansür kurulunun “Yahi Bat” için verdii "Yedi yandan büyüklere uygundur." karar, ülkemizde sansürün fiilen kalktnn, o kurulun bouna toplanp vakit kaybettiinin, bizim vergilerimizden bouna para aldnn iaretidir.
Ne diyelim? Allah, yazdn gözleri gören, söylediini kula iiten, öz dilini büyük hassasiyetle kullanan yazarlarmzn saysn ve tesirini artrsn.
(MERAKLISI ÇN: 1. Hncal Uluç'un bahsettii "Yedi yandan büyükler" sözü TV'lerde baz filmler balarken gösterilen, bir daire içindeki 7+ sembolünün ismine yaplan bir atf olup bu isim RTÜK'ün "Akll aretler Web Sitesi"nde "7 Ya ve Üzeri için" eklinde geçmektedir. 2. "Kültür Bakanl sansür kurulu" ismini tayan resmî bir heyet yoktur. Olsayd "sansür kurulu" eklinde deil "Sansür Kurulu" imlasyla yazlmas doru olurdu. Bunun da asl ismi "Kültür Bakanl Denetleme Kurulu"dur.)
Yazar: C. Yakup ÞÝMÞEK |
18-01-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
