Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3220 |
TDK Yazm (mlâ) Klavuzu’nun “Örnek” Hatas
Anayasa’nn 134. maddesine istinaden çkarlan 2876 sayl kanunun 37. maddesinin b fkras, TDK’ye birçok mükellefiyetin yannda “imlâ klavuzlar ve sözlükler hazrlamak” vazifesini de vermitir.
1928’de Dil Encümeni tarafndan hazrlanan mlâ Lûgati’ni de sayarsak TDK’miz 80 yldan beri imlâ klavuzu çkarmaktadr. (Bu klavuzlarn bask says, zannediyorum, 25’i buldu. )
TDK Yazm (mlâ) Klavuzu bilhassa imla ve noktalama bakmlarndan en çok müracaat edilen rehber kitaplardandr. Resmî metinlerde, yazmalarda, devletin hazrlatt bütün yazl ve basl eserlerde uyulmas art koulan bir klavuzdur.
Bu sebeple, Yazm (mlâ) Klavuzu’nda asla hata bulunmamaldr.
Fakat ne yazk ki TDK Yazm (mlâ) Klavuzu’nda baz yanllar görülüyor.
Bu yanllardan biri TDK YAZIM KILAVUZU’nda, iki nokta ( : ) bahsindedir. “Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta ( : ) iaretinin konacan” belirten KILAVUZ, bu maddeye örnek tekil etmek üzere Falih Rfk Atay’dan u cümleyi nakletmi: "Yeni harfler alndktan sonra eski yaz ile bir tek kelime bile yazmayan iki kii görmüümdür: Atatürk ve nönü!"
Örnek cümle dikkatle okunursa bu ite bir yanllk olduu hemen anlalr. YAZIM KILAVUZU’muzun buradaki hatas u: Falih Rfk Atay’n cümlesi “kendisinden sonra örnek verilen cümle” deildir. Cümledeki “eski yaz ile bir tek kelime bile yazmayan iki kii”nin kimler olduunu belirten ksm “örnek” olamaz; bu cümle de “örnek verme cümlesi”ne misal olamaz. Peki ne olur? Cevap: “Açklama” olur. Dolaysyla da bu cümle 1. maddeye girmez, 2. maddeye girer.
TDK YAZIM KILAVUZU’nun buna dair (iki nokta bahsinin ikinci) maddesi ve ilk örnei udur:
“Kendisinden sonra açklama yaplacak cümlenin sonuna konur:
Bu kararn istinat ettii en kuvvetli muhakeme ve mantk u idi: Esas, Türk milletinin haysiyetli ve erefli bir millet olarak yaamasdr.”
Mustafa Kemal Atatürk’e ait olan bu cümle “Bu kararn istinat ettii en kuvvetli muhakeme ve mantk”n ne olduunu (Esas, Türk milletinin haysiyetli ve erefli bir millet olarak yaamasdr.) açklyorsa Falih Rfk Atay’n cümlesi de “Yeni harfler alndktan sonra eski yaz ile bir tek kelime bile yazmayan iki kii”nin kimler olduunu (Atatürk ve nönü) açklamtr.
Falih Rfk Atay eer bu cümleyi aadaki gibi ifade etmi olsayd o zaman TDK’nin bu örnei “örnek verme cümlesi”ne misal olurdu:
"Yeni harfler alndktan sonra eski yaz ile bir tek kelime bile yazmayan devlet büyükleri görmüümdür: Atatürk ve nönü gibi."
“Örnek verme cümlesi”ne bir baka doru misal de 1996 baskl TDK MLÂ KILAVUZU’nun ki nokta (:) bahsinin 1. maddesinden:
Millî Edebiyat akmnn temsilcilerinden bir ksmn sralayalm: Ömer Seyfettin, Halide Edip Advar, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Ali Canip Yöntem.
Bu cümlenin “örnek verme cümlesi” olduu bellidir. Çünkü önce bir topluluk ismi (Millî Edebiyat akmnn temsilcileri) söylenmi, sonra da o zümreye mensup kiilerden bir ksm (Ömer Seyfettin, Halide Edip Advar, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Ali Canip Yöntem) zikredilmi, yani “örnek verilmi”tir. (1996 baskl TDK MLÂ KILAVUZU’nun ki nokta (:) bahsinin 1. maddesinde verdii üç örnekten birincisi olan bu cümle, 2005’li – ve u anda da geçerli olan - TDK YAZIM KILAVUZU’ndan çkarlm. Keke kalsayd!..
TDK’ye söylenecek sözün özü:
Yaptn hatalarn farkna varmalsn;
Sen bakas deilsin, kl krk yarmalsn!..
Yazar: C. Yakup ÞÝMÞEK |
20-01-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
