
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 7199 |
Hanm Sultanlar adl yeni kitab üzerinden yanl anlatlan Osmanl mefhumununu tarihçi yazar Can Alpgüvenç’le konutuk…
Osmanly bize kim, niye yanl anlatt efendim?
Osmanl devrinde pek çok ey bize yanl aksettirildi. Bilhassa Harem tekilat. Haremin bir iret yeri gibi sunulmas tarihe ve tarihi ahsiyetlere yaplm en büyük hakszlktr. Osmanl'nn Viyana kuatmas, Avrupallarn kafasnda büyük bir korku oluturmu, bu korkuyla birlikte Avrupalnn kafasnda intikam duygusu da geliti. Bu intikam almak için de Osmanl'dan her frsatta menfi bir bak açsndan bize kendi tarihimizi tahrif ederek anlattlar. Osmanl'da bir eitim merkezi olarak ilev gören cariyelik müeessesesini, onu yüreinden hançerlemek için kullandlar. Topkap Saray’nda Harem Dairesi’ni gezen herkes bilir ki duvarlarn alnlklar ayeti kerime levhalaryla doludur. Bu mekanda huu ile ancak edeb tahsil edilebilir.
Niye tarihimizi oryantalistlerden öreniyoruz?
Güzel soru. Tarih insanlarn ve milletlerin yitik hafzas gibidir. nsanlar düüncelerini hafzalaryla tazeler. Hafzasn kaybeden insann doru düünmesi beklenemez. Toplumlar da böyledir; hafzasn kaybeden insann kimliini kaybetmesi gibi hafzasn kaybeden toplumlar da kimliklerini kaybederler. Milletlerin hafzas tarihtir. Tarihi hafzamz kaybettiimizde köksüzleiriz. Bizi esir almak isteyenlerin insafna kalm bir ekilde onlarn bize örettii ya da dayatt tarih bilgisiyle hareket ederiz. Birkaç asrdr biz olan da bu! imdi yava yava bu hatadan dönülmeye çallyor.
Osmanl medeniyetinin canl ahitlerini tahribin bunda ne gibi bir rolü var?
Osmanl hem Balkanlarda hem Anadolu'da çok güzel eserler vücuda getirmi, banz nereye çevirseniz orada muhteem bir Osmanl eserine rastlarsnz. Osmanl eserleri ihtiam ve sanat deeri ile her yerde bizi selamlyor. Camilerden, medreselerden, külliyelerden zevk ve sanat fkryor. Cumhuriyet devriyle birlikte maalesef bu eserlerin bir çou tahrip edilmitir. Osmanl eserlerini tahrip etmek, onlar yapan büyüklerimizi iki defa öldürmektir. Son yllarda Osmanl'ya ilgi ve sevgi artmtr. Osmanl'y yava yava hatrlamaya yeniden okumaya balyoruz. Tekrar mazimizdeki o ihtiaml günlere dönmek istiyorsak Osmanl'y yeniden okumak zorundayz. Umutluyum.
Tarih bizim neyimize lazm diyenlerimiz çok mu sizce?
Toplumda bazan tarihten bana ne diyenler tarih gelmi geçmitir diyenler oluyor. Normal deildir ama olabilir. Sebepleri üzerinde düünmemiz lazm. Geçmile gelecek kesin bir çizgiyle birbirinden ayrlm deildir. Maziden ibret almazsak medeniyetimizin n alamayz. Goethe'yi bilmeyen bir Alman olamaz, ekspir'i bilmeyen bir ngiliz olamaz. Ama Fuzuli'yi bilmeyen bir Türk olabiliyor. Keçecizade Fuat Paa’nn “Siz dardan biz içerden uratk haya ykamadk Osmanl’y dedii gibi, birden bire ve tazyiksiz olmu bir ey de deildir bu. Bilinçli olarak genç nesli tarihinden edebiyatndan, kültüründen, kendine ait her eyden soutma politikas uyguland 200 sene.
Hanm Sultanlara gelecek olursak…
Osmanl'y aratrmaya baladmzda önümüze çkan önemli mevzulardan biridir Hanm Sultanlar... Bu konuya dikkat çekmek için bir kitap da yazma ihtiyac hissettik. Hanm Sultanlar zannedildii ve batl tarihçilerin iddia ettii gibi Harem içinde skp kalm deildir. Hanm Sultanlar, Külliyeler hastahaneler tabhaneler yaptrmtr. Darüifalarn yannda tabhaneler yaptrmak sadece bizde olan bir uygulamadr. Tabhane, hastanede tedavi edilen hastalarn tedavi sonrasnda dinlenmesi kendine gelmesi kendini toparlamas için yaplan özel bakm evleridir. Sosyal devleti salamak için bu kurumlar ina edilmitir. Kervansaraylar, imarethaneler, tabhaneler, külliyenin içinde bir kompleks olarak ina edilmi mekanlard. ehirde yaayan bir insann her türlü ihtiyacnn karland bu mekanlar ina etmek o zamann artlarnda muazzam bir gelimedir. Bir mekan düünün; imarette yemek yiyorsunuz, hamamda banyonuzu yapyorsunuz tabhanede dinleniyorsunuz. Camisi var hastanesi var, medresede örenciler hastane için ihtisas yapyor, yani hepsi birbiriyle balantl ve ihtiyac karlamaya yönelik bir yaplama... Bütün bu ilerle özellikle uraan kim diye baktmzda karmza Hanm Sultanlar çkyor.
sim verebilir miyiz?
Nurbanu Valide Sultan mesela… Gülnu Valide Sultan, Pertevniyal Valide Sultan, Adile Sultan, Selçuk Valide Sultan, Bezmi Alem Valide Sultan gibi Hanm Sultanlarmz çok büyük hayr hizmetleri yapmlar. Bizler bu gün bu eserleri korumakta bile zorlanyoruz. Bu eserlerin sanat ve tarihi deeri yüksek eserler olmas bizi harekete geçirmelidir. Biz bu eserleri korumak için elimizden gelen her türlü gayrei göstermeliyiz.
Baknz Bezmi Alem Valide Sultan Vakf Gureba Hastanesini yaptrd ve sadece sahipsiz insanlarn tedavi edilecei bu hastaneye pek çok irad da balam. Bu hastanenin masraflar için de unu söylüyor.
''Bu hastanede gurebann bütün masraflar karlanacak, bir soan velev ki bir altn lira dahi olsa alnacaktr.''
Bu anlay görünce Osmanl'ya sayg duymamak elde deildir.
Sanki Türkiye Cumhuriyeti Osmanl’nn temelleri üzerine kurulmam gibi birbirine rakipmi gibi alglanyor.
Bana göre Osmanl Cumhuriyete rakip deildir. Cumhuriyeti kuranlarn hepsi birer Osmanl Paasyd. Osmanl’nn eitim müesseselerinde yetimilerdi; bunu unutmamak lazm. Osmanl'y yüceltmek Cumhuriyeti küçümsemek anlamna gelmez. Cumhuriyet olarak Osmanl'ya sahip çktkça çok daha büyük ilerin altna imzamz atacaz.''
Emeinize yüreinize salk diyoruz. Hanm Sultanlarmzn ve vefakar ceddimizin ruhu ad omutur dileriz.
Saolun. lginiz için teekkür ederim.
Haberkültür.net
Yazar: Ahmet Kerim Sencer |
09-03-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
| melek eriþ | |||
kanuni sultan süleyman |
Tarih : 13-01-12 | ||
büyük bir osmanlý aþýðý olarak son zamanda yayýnlanan dizi yüzünden çok üzülüyorum. kendi kendime sorular soruyorum. cevaplarýn bir kýsmýný bu yazý sayesinde buldum fakat hala kafam karýþýk. etrafýmdaki herkes osmanlý hayraný olduðumu bilir fakat sorularýný cevaplayamýyorum. lütfen bana yardýmcý olun. sizden bir kitap ismi rica ediyorum. neden hürreme nikah kýyýldý. mahidevrana gerçekten ne oldu. padiþahlar cariyelerle nikahsýz mý beraber oluyor du ki bu islamda zina deðil mi dir. gerçekten bu sorular benim günlük yaþamýmý bile etkiliyor sizden tarafsýz bir kitap ismi rica ediyorum. ayrýca can alpgüvenç hocamýza çok teþekkür ediyorum. saygýlarýmla......... |
|||