Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 8963 |
Mehmed Rauf’un eserini takdim edii çok daha airane: “Bir ksm- mühimmi1 iklim-i câzibedârmzda2 doup büyüyen, icazkâr3 elleriyle eyvan- iir4 ve edebiyatn esaslarn kuran ve nihayet ehrah- tefekkür5 ve tahassüste6 selasil-i âsâr’a7 piva8 olan Yunan Hükema9 ve uarasnn10 hayat ve meslekleriyle mahsulat- fikriyeleri11 hakknda az-çok iktisab12 malumat iktiza eder13.”Yazarn büyük zdrab, Yunanca “enafis-i âsâr14”n hâlâ dilimize çevrilmemi olmasdr.
Filhakika, “Eski Yunanllarn en hakiki ibdalar15 edebiyatlardr. Hususat- sairede16 Msrllarla milel-i arkiyeden17 hayli iktisabatta18 bulunduklar halde edebiyatta hiç bir milleti numune ittihaz etmemilerdir.19” Bugünkü Bat edebiyatna “vukuf20 peyda etmek21 için” mutlaka Yunan ve Roma edebiyatn bilmek lazm. “Eski Yunanlar yalnz Yunan edebiyatnn deil fakat edebiyatn mübdiidirler22”.
Hulasa edelim: 1912’ye kadar Türk intelijansiyans Yunan- Kadime kar hürmetkâr bir tecessüsü23 duymaktadr sadece.Yunan “hocalarmzn hocas”dr, edebiyatn kurucusudur; bu itibarla tannmas arttr. 1912’de Paris’ten stanbul’a dönen genç bir kabiliyet bu hürmetkâr tecessüsü çlgn bir ak haline getirir. Baka bir tabirle, Yunanl Papadiamantopulos (Jean Moréas24) ile Kübal Heredia’nn25 cokun tilmizi26 Yahya Kemal, Paris kahvehanelerinde duyduklarn Peyam- Sabah27 okuyucularna öyle aktarr: “Tarihte hayy28 ve muhyi29 bir insaniyet var: Bahr- Sefid30 havzas. Hayata susayanlar o havzann sahiline doru kouyor. Tarihin bu karn’n31 fena bulan insanlar, Athena Palas32 etrafnda birleecek. Renan’n altm sene evvel Suriye’den dönerken Atina Akropolisi33 üstünden yükselen münacaat, be asr- tefekkürün34 son sözü idi.” “Yunan esatiri35 her kavmindir” genç aire göre, “medeni insanlarn ebedi kitabdr”. Bir baka yazsnda büsbütün coar air; “güne, denizden arklarla yükseliyor, arklarla batyor. Hayat, gündüz cokun, gece seyyah36 bir musiki halinde. Erkekler uryan37 kahramanlar, kadnlar da ince tüllerle örtülü uzun sebular38 gibi... Zevce ve zevçleri gördüm, kollarn birbirlerinin omuzlarna atm yürüyorlard... Beni bu beldenin saadeti ürküttü... Burada ak, din, san’at; hayat halinde mütecelli.39 Bu alem bir sebûtran40 eseridir; bu eseri de eski bir sebudan nümune41 alarak yapt”.
Paris’ten gelen airin sesi, Msr’dan gelen genç bir ikbalperestte42, (Yakup Kadri43) tannân44 akisler buldu. Biraz da onu dinleyelim: “Bütün kitaplarm yaktm... Kaybettiim zamana alyorum... nihayet menba45 buldum. Fakat, heyhat, neden sonra... imdi kendimi genç, kavi,46 yüksek ve geni buluyorum”. Sayfalarca sürüp giden bu mensur kaside beklenmedik bir ifa47 ile sona erer. Üstat “cihan- bedayiin48 bütün usaresini49 sanki bir bardak suda” içmi, yani Homeros50’u okumutur. “O Homeros ki... tarihi, tarih-i medeniyeti tek bana yapt... Homeros’tur ki, Atina’y, Roma’y, Paris’i dourdu... hatta diyebilirim ki, tayyarenin mucidi de Homeros’tur... Homeros, yalnz beeriyeti ibda51 ile kalmad, beeriyete beeriyet muhabbetini öretti...”
Hasan Ali52: “Edebiyatmzda en eski medeniyetlere beik olmu Anadolu’nun eski sakinlerine ilk akrabalk duyan ve duyuran, Yakup Kadri oldu. imdi Sabahattin Eyyubolu53’nda ve onunla beraber pek çok gençlerimizde gördüümüz Anayurt Anadolu’yu payen54 geçmiiyle beraber yaayarak benimseme fikri, köklerini burada bulur” diyor.
Ksaca: Gönülleri çad kalmaya raz olmayan garpperest55 aydnlarmz Yunan’dan fazla yunanc kesilirler, hocalarna parmak srtacak kadar yunanc. Ama, Balkan Sava56 kopmak üzereymi, Avrupal dostlar hasta adamn mirasn bölümek için sabrszlanyorlarm, onlara ne! Dâvâ: ne pahasna olursa olsun Osmanly ykmak. Medeniyet bunu icap ettirmiyor mu? Efendileri yalan m söyleyecek? Kendine yeni cedler arayan kibar inteliyajansiyamz, elbette ki Yunan’ Mool veya Hun’a tercih edecekti.
1 Ksm- mühim: Ehemmiyetli ksm, önemli ölçü.
2 klim-i cazibedâr: Cazibe iklimi, celbeden, kendine çeken bir hal.
3 cazkar: Herkesin yapamayaca surette eser ortaya koyan, söz söyleyen.
4 Eyvan: Büyük divan solon, kök. Eyvan- iir: iirin kökü.
5 ahrah- tefekkür: Düüncenin ana yolu.
6 Tahassüs: Hislenme, duygulanma.
7 Selasil-i âsâr: Ard arda gelen eserler.
8 Pivâ: Reis, bakan.
9 Hükemâ: Hakimler, alimler, bilginler.
10 uara: airler.
11 Mahsulat- fikriye: Fikirlerin ürünleri.
12 ktisab: Kazanma, edinme.
13 ktiza etmek: Gerektirmek.
14 Enafis-i âsâr: Enfes eserler.
15 bdâ: Yaratma, yoktan var etme, icat etme.
16 Hususât- sâire: Deien hususlarda.
17 Milel-i arkiye: ark milletleri.
18 ktisâbât: Kazanmalar, elde etmeler.
19 ttihaz etmek: Saymak, tutmak, ... olarak görmek.
20 Vukuf: Anlama, bilme, haberi olma.
21 Peyda etmek: Ortaya çkarmak, oluturmak, yapmak.
22 Mübdii: cad eden, yeni eyler bulan.
23 Tecessüs: Belli etmeden kendini ilgilendirmeyen eyleri örenmeye çalma. Merakn gidermeye çalma, görme, anlama merak.
24 Jean Moréas: (1856-1910) asl ad Pannis Papadiamantopulos Fransz simgeciliinin gelimesinde öncü rol oynam Yunanl air.
25 Kübal Heredia: Jose Maria De Heredia (22 Kasm 1942 Küba- 2 Ekim 1905 Fransa) soneleriyle tannan Küba asll Fransz parnasyen air. Parnasizmim önde gelen airlerindendir.
26 Tilmiz: Örenci
27 Peyâm- Sabah : Ali Kemal’in Bamuharrirliini yapt gazetenin ad. Ali Kemâl, II. Merutiyet’ten sonra istanbul’da Peyam adnda günlük bir siyasi gazete çkard. Gazete sonralar Peyam- Edebî, Peyam-i Sabah Edebî Nüshas ve Peyam- Sabah adlaryla yaynland. 1919 ylnda Damat Ferit Hükümeti’nde Maarif Nazrl olunca gazetesini Mihran Efendi’nin Sabah gazetesiyle birletirdi ve ad Payam- Sabah olarak kald.
28 Hayy: Canl, diri.
29 Muhyi: hya eden, canlandran, hayat veren.
30 Bahr- Sefid: Akdeniz.
31 Karn: Boynuz.
32 Athena: Bir ad Athena, bir ad da Palas’tr. Yunan mitolojisinde akl, sanat, strateji, bar ve sava tanrças olduuna inanlr.
33 Akropolis: Eski Yunan kentlerinin en yüksek noktasnda yer alan, ehir yönetimi ve dinle ilgili balca yaplarn bulunduu savunmaya yönelik merkez.
34 Asr- tefekkür: Düünme asr, zihin yorma zaman.
35 Esatir: Mitoloji, uydurma hikâyeler, masal nevinden eyler.
36 Seyyah: Gezgin, turist.
37 Uryan: Çplak.
38 Sebu: Testi, arap kab.
39 Mütecelli: Tecelli eden, görünen, meydana çkan.
40 Sebutra: Testi yapan.
41 Numune: Misal.
42 Ikbalperest: kbale çok dükün, gözü yükseklerde olan, dalkavuk.
43 Yakup Kadri Karaosmanolu: (1889-1974), Millî Mücadele dönemi ve Cumhuriyet sonras hikâye ve roman yazar.
44 Tannân: Tnlayan, çnlayan.
45 Menba‘: Kaynak, pnar.
46 Kavi: Dayankl, güçlü, zorlu.
47 fâ Gizli bir eyi aça çkarma, yayma.
48 Cihan- bedâyiin: Cihann güzellikleri.
49 Usare: Öz su.
50 Homeros: lyada ve Odysia destann yazd sanlan Yunanl air. M.Ö. 9. asrda yaad sanlr.
51 bdâ‘: Ei olmayan bir ey maydana getirmek.
52 Hasan Ali Yücel: (1897-1961) 1938 Celal Bayar hükümetinin Milli Eitim Bakan ve köy enstitülerinin kurucusu.
53 Sabahattin Eyübolu: (1908-1973) Eitimci, mütercim ve yazar.
54 Payen: Çok tanrl dinden olan (kimse), pagan.
55 Garpperest: Batya dükün.
56 Balkan Savalar: Osmanl mparatorluu'nun Balkanlardaki dört devlete kar 1912 - 1913'te yapt savalar (8 Ekim 1912 - 29 Eylül 1913).
Yazar: Harun ÞAHÝN |
26-04-14 |
||
|
E mail: Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
