Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 5501 |
htiyar bir medeniyet, dümanlarnn tasviyesine uyup intihara hazrlanrken dost bir ses Yunan efsanesini temelinden çatrdatyor ve uyann diye haykryor bize. Yunanperestlik, Truva’ya sokulan at.
lmin sesiydi bu, haysiyetin, uurun sesiydi. Devletirilen Yunan- Kadim’i hakiki buutlarna1 irca ediyor ve bütün bir husumet dünyasna kar hakkn müdaafasn yapyordu; hakkn, yani Osmanlnn. Her Türk aydnnn dikkat, ibret ve hürmetle okumas gereken bu eserin ad: Les Grecs a Toutes les Epoques2, 1870’de 3. basks yaplm. Kim yazm, bilmiyoruz. Kendini “eski bir diplomat” olarak tantan bir vicdan. Kitabn ayrc vasflar: cihanümul3 bir kültür, mutlak bir tarafszlk... Mukaddimeyi okuyalm:
“Bir kavim ki, fertleri de, devletleri de çapulculukla palazlanm. Hor görmü aln terini. Haklyla haksz, iyiyle kötüyü ne yönetenler umursam, ne yönetilenler. Yalnz kaba kuvvet sayg görmü o ülkede.Medeniyetin en parlak devrinde ahalisinin krk köle biri hür. Genç sefihlerle4, kart fahieler batâc. Her yl, tanrlara insanlar kurban edilmi; binlerce çocuun kanna girilmi her gün. Bir kavim ki, bütün meziyetlere düman: kabiliyete, asalete, servete... Kâh paral asker, kâh haydut... Amac tek: yama. Her hayâszl tanrlatran bu kavim üç eyde birinci: kibirde, yalanda, fuhuta. Ama bu meziyetlerini (!) öyle ustaca kullanm, öyle pazarlam ki, iki bin yl tarihin ba köesine oturtulmu... nsanlk, en rezil çocuuna dükün çlgn bir anne.
Roma, bu delice sevginin ilk sorumlusu. Kycklktan baka hüneri olmayan cahil ve kaba Romallar, Yunan’n ahlakszlklarn kemalin son mertebesi sanmlar. Örnek almlar Yunanllar: Messalina5 Lamia6’y gölgede brakm, Neron7 Demetrius’u8 Heliogabalus9, Alkibiyades’i.10
Yunan-Latin ahlakszl manastrlara sokulur Ortaçada. Dua ve ibadetten bunalm ruhlarn snd bir limand bu ahlakszlk. Keilerin -hayalen de olsa-Pelopones ve Attik haydutlar11 gibi yaamas ne ba döndürücü tezatt! Kilisede mezamir12 okuyan üstadn nasl büyük bir sabrszlkla hücresine koup Yunanca yazmalarn erhine13 koyulduunu bir düünün! Bugün bize sunulan Yunan, o arihlerin Yunan’. Manastrlarda görülen bir rüya, keiler hayatnn bir vahâs. Evet,Yunan’ papazlar güzelletirmi. Onlar olmasa Yunan bize olduu gibi görünecekti: sefil, hayasz, irenç...
Çada aydnlardan bazlar korka korka eletirecek olmu Eski Yunan’. Hadlerine mi? En köklü inançlarmza saldrabilirsiniz. Beis yok: kasrgalar, topran derinliklerine kök salan aaçlar daha da güçlendirir. Ama tutkunluklarmz yapraklara benzer: en hafif bir rüzgar alt üst edebilir onlar. Yunan aleyhinde ilk fsltlar duyulur duyulmaz, Yunan edebiyatnn çürümü yapraklar kendilerine paravana14 yapanlar yaygaray bastlar: susun nankörler, yediimiz onlarn ekmekleri; yuvamz, giysimiz, dilimiz onlarn; siyaseti onlardan örendik; kitap, hitabet, iir, güzel sanatlar, felsefe, hatta din onlarn armaan.
Gübreden güzel çiçekler fkrr, doru! Ama lamdan çiçek fkrd görülmü mü?
nsanlk böyle bir batakla saplanm asrlardr, Yunan-Latin batakl... Ve uyuyakalm. Sonra çalkalanm durgun sular. Ve zeka cokun kaynaklar gibi çamurlarndan arnmaya balam.
Çann cahil aydnlarna Yunan’n, tahayyül15 ettikleri Yunan olmadn ilk haykranlardan biri Voltaire16. II.Katerina’nn17, sahiden hereyi Yunanllara m borçluyuz sualine verdii cevap u üstadn: hayr efendim, Yunanllar hiçbir eyi kefetmemi. Pek az eyi slah etmiler, hem de çok çok geç.
Arkeoloji18 ve filoloji,19 Volteire’in ne kadar hakl olduunu ispat ediyor. Evet, çada ilim Yunan’ gerçek hüviyeti ile tantmaktadr; ama dank bir k bu. Kendi aratrma sahalarnda son derece kesin hükümler veren ilim adamlar bulunduklar hakikatlerden ürkmü gibi bir takm ihtirazi20 kaytlara snyorlar. Herkes, Yunan’n kendi sahas dndaki marifetlerine hayran.
Felsefeciye göre, Yunan hikmeti daha önceki kavimlerden alnm, buras muhakkak. Ama ticarette Yunanllarn üstüne yok.
ktisatç, Yunanllarn sanayide, ticarette, maliyede ne kadar ehliyetsiz olduklarn ispat ettikten sonra, “ilmi dehalar”karsnda yerlere kadar eiliyor.
Riyaziyeci,21 yazk diyor, Yunanllar cebirden22 habersiz. Hintlilerden aldklar hesab da, Msrllardan aldklar hendeseyi23 de berbat etmiler. Ama heykelleri harika.
Arkeologlar hayretler içinde... bu ne zevksizlik! Bu renkleri bizim oyuncak imalatçlar kullanmaz. Adamlar âbidelerini, sanat eserlerini bu renklere boyamlar. Ne var ki, aile hayatlarnda, toplum hayatlarnda fazilet örneidir.
Hukukçular mebhut:24 hayr hayr, dünyada Yunanllar kadar ahlak ve kanun tamayan baka bir kavim gösterilemez. Ama Yunan iiri... ve saire, ve saire. Dikkat buyurulsun! Konuanlar rastgele insanlar deil, çada ilmin en güvenilir temsilcileri.”
Yazar, “korkunç ve inandrc ehadetlerle dolu dosyasn”, Avrupa efkâr- umumiye25sine sunmadan önce, Kadim Yunan’,Kadim Yunan kaynaklarna dayanarak tantyor. Bat’nn göklere çkard bu kavmin kendi öz evlatlar tarafndan nasl anlatldn görmek ibret verici gerçekten.
1 Buut: Boyut.
2 Les Grec dossier a consulter pour la Question d'Orient Toutes Les Epoques, depuis les temps les plus reculés jusqu'a l'affaire de Marathon en 1870, par un ancien diplomate en Orient (ark Meselesi için ncelenmesi Gereken Bir Dosya: En Eski Zamanlardan 1870’deki Marathon olayna kadar Her Devirde Yunanllar) 1855-1857 Yllar arasnda Fransa’nn Atina büyükelçisi Edward Dentu tarafndan yazlan eser.
3 Cihanümul: Evrensel, universal.
4 Sefih: Zevk ve elenceye dükün, uçar.
5 Messalina: Valeria Messalina (doumu M.S. 25 e doru.) Roma Kraliçesi. Zalim, entrikac ve çok evli. Yunan mitolojisindeki Lamia gibi kskanç, intikamc, ölüm saçc.
6 Lamia: Yunancada vampir ve dii canvar anlamnda bir kelime. Yunan mitolijisinde kadn bal, eek bacakl bir canavardr. Mitolojiye göre Zeus’un ei Hera tarafndan lanetlenmi ve canavara çevrilmi, Bütün anneleri kskanan ve çocuklar öldüren vahi bir canavara...
7 Neron: Roma imparatoru (M.S. 37-68). Krall srasnda Roma’nn yann lir çalarak seyretmesiyle ünlüdür.
8 Demetrius: Makedonya Kral (M.Ö:306-287).
9 Heliogabalus: Dier adyla Elagabalus. 218-222 arasnda Roma mparatoru. Srad davranlaryla ve ahlakszlyla ünlüdür. Elagabalus, modern yazarlar tarafndan sk sk cinsiyet deitirmi ya da transseksüel olarak karakterize edilmitir.
10 Alkibiyades: (M.Ö. 450- 404) Atinal general ve devlet adam. Sokrates’in örencisi.
11 Attik Haydutlar: ngilizce attic kelimesinin bir anlam da “Atinallarla ilgili” dir. Atina Haydutlar.
12 Mezamir: Makamla okunan Zebur sureleri.
13 erh: Bir anlatm veya kitab açklama, yorumlama.
14 Paravana: Paravan
15 Tahayyül: Hayal etme , canlandrma
16 François Marie Arouet Voltaire: (1694-1778) Fransz fikir adam ve yazar.
17 II.Katerina: II. Katerina veya Büyük Katerina (1729-1796) Rus mparatoriçesi. Bir Alman Prensesiydi. 16 yanda iken Rus Veliaht II.Petro ile evlendi. 34 yl boyunca Rusya'y yönetmi ve 18. yüzyl Rusya'sna damgasn vurmu bir Çariçedir. (Prut Sava srasnda Baltac Mehmet Paa'yla antlama yapan Çariçe I. Katerina'yla ayn kii deildir.)
18 Arkeoloji: Kaz bilimi.
19 Filoloji: Dili ve yazl belgeleri dil ve tarih açsndan inceleme. Dil bilimi.
20 Ihtiraz: Çekinme, saknma.
21 Riyaziye: Matematik.
22 Cebir: Saylar ilmi, harflerle yaplan hesab, matemetiin meseleleri denklemlere cevirerek çözen kolu.
23 Hendese: Geometri. Çizgi, yüzey ve hacim olarak bu üç eklin özelliklerini ve ölçülerini inceleyen matematik kolu.
24 Mebhut: Hayrette kalm, am.
25 Efkar- Umumiye: Umûmî fikirler.
Yazar: Harun ÞAHÝN |
28-04-14 |
||
|
E mail: Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
