Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 5753 |
Kur’an baka bir dile çevrilemez. Düüncedir, ktr, musikidir. Kur’an’ çevirmeye kalkmak, insan idraki ile beraber gelien ve geliecek ezeli hakikatleri dondurmak, her çaa ve bütün insanla hitap eden Kelamullah’, bir çan bir insann ksr ve zavall idraki ile snrlanmaktadr. Kald ki Kur’an’n yalnz zahiri manasn anlamak için büyük cehidlere, çetin hazrlklara ihtiyaç vardr. mam Cafer Sadk2, “Allah’n kitabnda dört ey var” diyor, “ ibarat, iarat, letaif, hakaik”. barat3, yani kelime manas avam içindir. arat4, havas için. Letaif5, yani batni mana, evliya (Allah dostlar) için. Hakaik6, peygamber için.
Bununla beraber Britannica Ansiklopedisi’ne7 inanrsak, 9. Yüzylda Süryaniceye8 çevrilmi Kur’an 12. yüzylda (1143) Latinceye9. Baslmas için 1543 yln beklemek gerekmi. Arkasndan da talyancaya (1547), Almancaya (1616) ve Hollandacaya (1641) aktarlm. 1647’de Fransa’nn Msr konsolosu André Du Ryer10 Arapçadan Franszcaya çevirmi Kur’an’. Batan sona yanllarla dolu bir tercüme. Alexsandra Ross11, Ryer’in tercümesini ngilizceye aktarm. Ross ne Arapça, biliyor ne Franszca kusursuz. Kur’an diye sunduu eserin Kur’an’la ilgisi yok.
1698’de papaz Maracci12, Kur’an’ Latince’ye çevrilmi ve bir reddiye dönerek Padova’da13 bastrmtr. Bütün hatalarna ramen, o güne kadar yaplan tercümelerden en az kusurlu olan bu. Arapçadan ngilizceye en ciddi tercüme George Sale’in14 (1734). Sonra Kasimirski’nin15 Franszca tercümesi (1840). Defalarca baslan bu tercümenin slam’ nasl yanl tantt Elmall Hamdi Yazr’n16 sert tenkitlerinden açkça anlalmaktadr.
Arapça Kur’an’da ilk defa 1537’de Roma’da baslm ve Kilise tarafndan tantana ile yaktrlmtr. Hinckelmann 1694’te Hamburg’da yaymlanm Arapça Kur’an’ ama Avrupa’da en iyi Arapça Kur’an Flügel’inki ( 1834)17. 1887’de Ruslar Molla Osman18 tarafndan hazrlanan Kur’an’ tab etmiler. Tahran’da ta basmas olarak 1828’de, stanbul’da ise fotokopi olarak 1871’de yaymlanm.
Tekrar edelim. Avrupa’da Kur’an’n ilk ciddi tercümesi, Sale’in. Bu zat hakknda pek az ey biliyoruz.12 Tercümeyi çok beenen Voltaire19, hazretin yirmi be yl Arabistan’da kaldn, Arapçay’ da, slâmiyet’i de mahallinde örendiini iddia eder. Zehi gaflete!20 Sale, Londral bir avukattr. Arap- çay Londra’da örenmitir. Voltaire gibi bir allamenin hükümlerinde bu kadar laubali oluu, Bat’y tanyanlar için çok artc deildir.
Sale ayrca, Bayle’in21 ünlü Kamus’unu ngilizceye çevirenler arasndadr. Ve bir Dünya Tarihi’nin baz maddelerini kaleme almtr. Kur’an’a yazd Giri 132 sayfa.
Sale ne kadar tarafsz? Birçok Hristiyanlar Sale’i, slâmiyet ile Hristiyanl ayn kefeye koymakla suçlamlar. Hatta gizli din tadn iddia edenler de çkm. Bütün bunlar mutaassp Avrupa’nn hezeyanlar. Kur’an mütercimi, “Giri” de, Katolik kilisesinin22 slâmlar Hristiyanlatrmak için çok yanl bir yol tuttuunu vurguladktan sonra, Kur’an’ ancak Protestanlar23 cerh edebilir24 hükmüne varr. Ona göre, izlenecek yol, piskopos Kiddler’in Yahudiler için uygulad yöntemdir, yani önce cebir kullanlmayacak, sonra da akl- selime aykr telkinlerde bulunulmayacaktr. “Muhammediler sandnz kadar budala deildirler. Onlar puta tapma, ekmek ve arabn Hazret-i sa'nn eti ve kanna dönüecei gibi inançlarla kandramazsnz. Onlara kaba davranmak da yanl. Terbiyeli olmak ve delilleri iyi seçmek zorundayz. Konuurken Muhammed’in iyi taraflar olduunu da belirtmeliyiz. Evet, Muhammed insanla sahte bir din kabul ettirmek suretiyle büyük suç ilemi ama kendine göre faziletleri de var. Bir defa yakkl, sonra ince bir zekâs, kibar davranlar olduu da gerçek. Fakirlere kar cömert, dümanlarna kar alicenap.”
Zavall Sale’in bu kadarck bir nezaketi (!) çadalarnca büyük bir suç saylm. Bununla beraber, gerek tercüme, gerekse “Giri”, Avrupa’nn aydn çevrelerince iyi karlanm. Eser 18. asr filozoflar için tek klavuz kitap.
“Giri”, u bölümlere ayrlm. Birinci bölüm: Muhammed’den önce ya da kendi deyimleriyle, Cahiliye Döneminde Araplarn tarihi, dini, eitimi ve âdetleri, ikinci bölüm: Muhammed’in zuhuru srasnda Hristiyan devletlerin, bilhassa Dou Kiliselerinin ve Yahudiliin durumu. Muhammed’in dinini yerletirmek için bavurduu yöntemler ve karlat artlar. Üçüncü bölüm: Kur’an hakknda. Hususiyetleri, nasl yazld ve nasl yayld. Dördüncü bölüm: Kur’an’n kaderi ve dinî vazifeleri ele alan olumlu hükümleri. Beinci bölüm: Kur’an’da yer alan baz yasaklar. Altnc bölüm: Kur’an’n ahslarla ilgili baz hükümleri. Yedinci bölüm: Kur’an’a göre mukaddes aylar ve cumann ibadete tahsis edilmesi. Sekizinci bölüm: Balca mezhepler.
Hülasa, 19. asra kadar Avrupa’nn slâmiyet hakkndaki bilgisi, Sale’in yazdklarndan ibaret. 18. asr Fransz filozoflarnn görülerine yön veren, bu “Giri” ve bu tercüme.
Çamz Avrupa’snn slâmiyet karsndaki davran da daha emin kaynaklara dayanmaz. Geçen asrn sonlarnda Avrupa’nn baz insafl yazarlar, slâmiyet’i Hristiyanlkta bir çeit reform olarak göstermeye çaltlar. Mesela Draper25. 20. asrn tarafsz bilginleri için Kur’an, insanln kutsal kitaplarndan biridir, Veda’lar26, Upaniat’lar27, Avesta28, Tevrat, Homer’in iirleri29 vb. gibi.
1 Krk Ambar Cilt 2, letiim Yaynlar, stanbul 2006, s.197
2 mam Cafer Sadk: (699-765) Tabiin devrinin büyüklerindendir ve Silsile-i Naksibendiyye-i Aliyye’nin dördüncü halkasdr.
3 barat: bareler
4 arat: aretler, alametler, belirtiler.
5 Letaif: Latiflikler.
6 Hakaik: Hakikatler, gerçekler.
7 Britannica Ansiklopedisi: ngilizce genel kültür ansiklopedisi. lk basks 1768'de skoçya'nn Edinburgh ehrinde baslmtr. 100 sürekli editör ve 4400 katlmc yazar tarafndan hazrlamtr. Yaygn kabule göre dünyann en gelimi akademik ansiklopedisidir.
8 Süryanice: Bir Aramî dili. Eski dillerden Akadca, Asurca ve Babilce'yle, çada dillerden de Arapça'yla akrabadr.
9 Latince: Hint-Avrupa dil ailesine üye antik bir dildir.[1] Eski Roma mparatorluunun resmî dili olan Latince, tarih boyunca bilim ve yönetim dili olarak kullanlmtr.
10 André Du Ryer: (1580- 1660 ) 17. Asr Avrupas için önemli bir oryantalist ve diplomat. Msr‟n skenderiye kentindeki Fransz konsolosluunda diplomat olarak çalmtr. Kur’an- Kerim’in yansra Sadi’nin Gülistan’n Franszcaya çevirmi ve 1630 ylnda bir Türkçe Dilbilgisi Grameri (Grammaire Turque ) yazmtr.
11 Alexander Ross (1590–1654) skoçyal yazar ve polemikçi. Kur’an- Kerim’i ngilizceye ilk tercüme eden yazardr. Arapça bilmedii ngilizce kaynaklarla da dorulanmaktadr. Tercümeyi Franszcadan yapmtr.
12 Louis Marracci: (1612-1700) talyan asll Katolik bir papaz. smi baz kaynaklarda Ludovico Marracci olarak da geçer. Arapçay bir Türk’ten örenerek Roma’daki Sapienza Üniversitesi’nde yllarca Arapça hocal yapmtr.
13 Padova: talya'nn kuzeydogu kesiminde, Veneto Bölgesinde bir il merkezi.
14 George Sale: (1697-1736). Hristiyan teolog, ngiliz müsterik. Hayatnn 25 yln Arabistan’da geçirmi ve bu süre zarfnda Arap dili ve kültürünü örenme imkan bulmutur. The King School(Kraliyet Okulu)’da kozmogoni ve Arap dili dersleri vermitir. Hazrlad Kur‟ân tercümesi ise bata Voltaire (1694-1778) olmak üzere pek çok kiinin beenisini kazanmtr. Sale, Hristiyan bir din bilgini olmasna ramen slâm’a kar insafl ve saygl davranm, Hz. Muhammed’in peygamberliini inkâr etmemitir.
15 Albert de Biberstein Kasimirski: (1808-1887) Macar kökenli Fransz müsteriktir. Kur’ân’ Franszcaya tercüme eden ikinci kiidir. Onun tercümesinin ilk basks 1840, ikinci basks 1841, üçüncü basks da 1851ylnda Paris‟ta yaymlanmtr.
16 Elmall Hamdi Yazr: (1878-1942) Türkçe Kur'an tefsirlerinden birini telif etmi din adam, tercüman ve hattat.
17 Gustav Leberecht Flügel: (1802-1870). Alman arkiyatç.
18 Molla Osman: (1570-1719) Molla Osman veya Dervi Osman Efendi diye bilinir ve Erzurumlu brahim Hakk hazretlerinin babasdr.
19 François Marie Arouet Voltaire: (1694-1778) Fransz fikir adam ve yazar.
20 Zehi Gaflet: Ne iyi gaflet anlamna gelip, bir gaflet durumunun bazen iyi bir neticeye delalet etmesi, bir hayra yol açmas durumunda kullanlr.
21 Pierre Bayle: (1647-1706) Fransz filozofu. Temel eseri "Tarihsel ve Eletirel Sözlük"tür.
22 Katolik Kilisesi: Katolik Kilisesi veya Roma Katolik Kilisesi, ruhani bakan Roma Bapiskoposu (Papa) olan, en fazla cemaate sahip Hristiyan mezhebi.
23 Protestanlk: Hristiyanln en büyük üç ana mezhebinden biridir. 16. yüzylda Martin Luther ve Jean Calvin'in öncülüünde Katolik Kilisesine ve Papa'nn otoritesine kar giriilen Reform hareketinin sonucunda 1529 ylnda domutur.
24 Cerh etmek: Ypratmak, yaralamak.
25 John William Draper (1811-1882) ABD'li bilim adam, filozof.
26 Vedalar: Veda kelimesi bilgi anlamna gelmektedir.Vedalar kutsal bilgi kitaplardr.Hint Aryalar’nn en eski eserleri olup çounluklar ilahilerden oluur. Dört tane Veda kitab vardr. Bunlar Rigveda,Yacurveda,Samaveda ve Atharvaveda’dr.
27 Upaniadlar: "yanbana oturmak" manasna gelir. Hinduizm'in felsef ve din muhteval kutsal kitaplardr. Upaniatlar, geçmite Hindu riilerinin ("peygamberlerin") örencilerine örettii gizli bilgiler mahiyetindedir. Vedalar'n sonu ve tamamlaycs olarak kabul edilir. 200'ün üzerinde Upaniad vardr.
28 Avesta: Eski ran inanc olan Zerdütçülükün kutsal kitabdr. Bu inancn kurucusu Zerdüt, Gatalar denen dörtlükler yazm, bu dörtlükler Avesta´da toplanmtr.
29 Homeros: Antik Ça'da yaam yonyal airi. lyada ve Odysseia destanlarnn derleyicisi olduu kabul edilir.
Yazar: Harun ÞAHÝN |
11-10-14 |
||
|
E mail: Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
