Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 3434 |
Cemaat psikolojisi ve cariyeliin mahiyeti
Bir önceki yazy, iki türlü cariyelik statüsü olduunu, bunlardan birincisinin "hizmetçi cariyelik" olduunu belirterek bitirmitik. Prof. Dr. Ahmet Akgündüz hocann ifadesiyle "slam Hukukundaki cariyelerin çounluu asrmzdaki içi kadnlar veya evlere gelen hizmetçi kadnlar gibidirler. Deien sadece isimleridir. Yani her cariye ile illa da kar koca münasebeti akla gelmemelidir. Bakalarnn hanm bulunan veya sadece efendisinin evindeki hizmetleri görmekle mükellef olan cariyelerin says, belli artlar çerçevesinde kar koca hayat yaanlan cariyelere nisbetle en az on katdr. Bugün hizmetli kadnlar ile iverenleri arasnda hangi münasebet varsa, slam hukukunda da cariye ile efendisi arasnda o münasebet vardr. Kendisi ile efendinin kar koca hayat yaad cariyenin efendisi ile olan münasebeti ise, çok az hükümler dnda hür kadn ile kocas arasndaki münasebet gibidir."1
kinci tür cariyelik ise, efendisiyle münasebeti cinsel ilikiyi içeren cariyelerin konumunu ifade etmektedir. Buradaki "cinsel iliki"den iki nokta kastedilmektedir:
1. Efendisinin nikâh akdiyle evlilik ba kurduu cariye. Bu durumdaki cariyeler azat edilip "hür kadn" statüsüne kavuturularak nikâhlanabilecei gibi, cariyelik statüsü devam ettirilerek de nikâhlanabilir. Kanuni Sultan Süleyman'n cariyesi Hürrem Sultan, cariyelik statüsü devam ettii halde nikâhlanlan bir cariyedir.
Bu durumdaki cariyeler, efendilerinden çocuk dourduklarnda "ümmü'l-veled" adn alr ve efendilerinin ölmesiyle otomatik olarak hürriyetlerine kavuurlar.
2. Efendisinin, nikâh akdi olmadan cinsel iliki kurduu cariye. Bunun için u artlarn bulunmas gerekir:
A. stifra hakk denen bu hakkn tahakkuk etmesi için cariye ile efendisi arasnda "teserri akdi" denen bir akit yaplm olmaldr. Zina, sifah gibi durumlarn söz konusu olmamas için sava sonunda hangi cariyenin kime ait olduunu gösteren bir akit olan teserri, cariyeyi dier herhangi bir erkee haram klar.
B. Cariye baka bir erkekle evli olmamaldr. Hür veya köle baka bir erkekle evli olan cariyenin ne istifra ne de nikâhlanmas söz konusudur. Kocas baka birisinin kölesi durumunda olsa bile bu durumda cariye ile efendisi arasnda nikâh veya istifraa dayal cinsi münasebet söz konusu olmayacaktr.
Bu durumdaki cariye de efendisinden çocuk sahibi olduunda -tpk efendisiyle nikâh akdi sonucu evlenmi olan cariye gibi- "ümmü'l-veled" olur ve efendisinin vefatyla hürriyetine kavuur.
Efendisinden çocuk sahibi olan bir cariye, sat, hibe, rehin... gibi bir yolla efendisinin mülkünden çkarlamaz. Çünkü bu gibi tasarruflar, ümmü'l-veled olmas sebebiyle sahip olduu hürriyet hakknn butlan sonucunu dourur.2
Bu bahsi kapatrken bir hususa daha deinelim: Son zamanlarda cariye meselesi hakknda yazp konuan baz kimseler, slam toplumunda cariyelerin göüsleri, srtlar vb. açk bir ekilde bulunmak zorunda brakldklar eklinde beyanlarda bulunuyor. Bu, meseleyi çarptmaktan baka bir anlama gelmez. slam toplumunda cariyeler, gerek hür kadnlarla kartrlmamak, gerekse görevlerini yaparken rahat olmak bakmndan elleri, yüzleri, dizlerinin altnda kalan ksm itibariyle bacaklar, saçlar ve boyun-göüs ksmlar -"memeleri" deil- açk bir ekilde bulunurdu. Srtlar ve karn bölgeleri de kapalyd.
Cariyelik meselesi hakknda böylesine "serbestçe" yazp konuan zevatn, "çada" kyafet ad altnda tercih edilen giyim-kuam tarz hakknda ayn hassasiyeti göstermemesi son derece calib-i dikkattir...
(Devam edecek)
1 Akgündüz, Osmanl'da Harem, 159-60.
2 Ömer Nasuhi Bilmen, Istlâhât- Fkhiyye Kamusu, IV, 45.
Yazar: Ebubekir Sifil |
23-05-10 |
||
| E mail: Milli Gazete.com | Tweet | ||
 |
 |
||
