Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2663 |
(TDK’nin “Tarihî” Hatalar)
Güncel Türkçe Sözlük’te Açklama ve fade Hatalar
“Tarih”in birinci manas tuhaf bir ifadeyle açklanm:
“Bir olayn gününü, ayn ve yln bildiren söz veya gün.”
“Bir olayn gününü, ayn ve yln bildiren söz”ü anlyoruz fakat “Bir olayn gününü… bildiren söz veya gün.” nasl olur acaba?
fadeyi biraz daha ksaltalm: “Bir olayn gününü bildiren gün…”
Evet, bu ifadeyi ben anlayamadm; anlayan beri gelsin.
***
Peki, ikinci manann açklamas “açk” m? Hayr…
Bakn, ifade u:
“Toplumlar, milletleri, kurulular etkileyen hareketlerden doan, olaylar zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasndaki ilikileri, daha önceki ve sonraki olaylarla balantlarn, karlkl etkilenmeleri, her milletin kurduu medeniyetleri, kendi iç sorunlarn inceleyen bilim.”
Bu ibarenin son ksmnda yer alan ifade açk deil:
“…kendi iç sorunlarn inceleyen bilim.”
Burada “kapal” olan ve bu yüzden iyi anlalmayan mana “kendi” zamirinde sakl: Bu ifadede “kendi” zamiri hangi ismin yerini tutuyor?.. Bir baka ifadeyle “kendi”nin buradaki “merci”i ne? (“Zamirin, yerini tuttuu isim” manasndaki “merci” kelimesine karlk olabilecek bir kelime günümüz Türkçesinde yok.) Yani TDK’nin bu tarifine göre tarih, kimin veya neyin “kendi iç sorunlarn inceleyen bilim”dir?
fadeyi tekrar tekrar okursanz buna cevap (ve “kendi” zamirinin “merci”i) olabilecek u ihtimalleri görebilirsiniz:
A) medeniyetlerin (kendi iç sorunlarn inceleyen…)
B) milletlerin (kendi iç sorunlarn inceleyen…)
C) tarih ilminin (kendi iç sorunlarn inceleyen…)
TDK’nin “tarihî” bir eksikliini de söyleyeyim: TDK “tarih”in bu (tarih ilmi) manasna uygun, örnek bir cümle bulamam veya Güncel Türkçe Sözlük’e alamamtr…
***
TDK’nin 1974 baskl Yazn Terimleri Sözlüü’nden Büyük Türkçe Sözlük nternet sayfalarna aktard “tarih” maddesinde geçen bir cümlenin ise “düük” olduu belli… Bu “düük” cümleyi bir önceki ve bir sonraki cümlelerle beraber görelim:
“XIX. yüzyla dein tarih bir yazn türü idi. Anlatmda güzellii amaç edinilir, araya kouklar, fkralar sktrlarak konu tatlandrld. Pozitivizm akmndan sonra bilimsel olmaa yöneldi.”
1. HATA: “Anlatmda güzellii amaç edinilir…” denmi. Dorusu, “Anlatmda güzellii amaç edinir…” olmal…
2. HATA: “…konu tatlandrld.” deil “…konu tatlandrlrd.” olmal…
TDK hakknda daha “tatlandrlm” eyler söylemek isterdim. O çeniden yazp söyleyen çok; ne var ki birileri de TDK'nin hatalarn yazmal…
“Tatl” lezzetli olsa da çok kere shhatli deildir. Arada bir “ac” da lazm…
Hele TDK’ye, hele TDK’ye…
Yazar: C.Yakup ÞÝMÞEK |
22-07-10 |
||
| E mail: c.yakup_simsek@hotmail.com | Tweet | ||
 |
 |
||
