Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 5867 |
Kadnlar ezberliyor hayat
Ali Bulaç, Nihal Bengisu Karaca, Hüseyin Akn ve “kadn” üzerine…
Ali Bulaç’n Nisan Mays aylarnda ard arda yazd iki yaznn mant üzerine Nihal Bengisu Karaca cevabi bir deerlendirme kaleme aldn okuduk dün.
Ali Bulaç 28 Nisan tarihli Kadn stihdam balkl yazsnda son anayasa deiikli üzerine görülerini öyle dile getiriyordu:
“Son anayasa deiikliinde, yeterince müzakere ve muhasebesi yaplmadan "pozitif ayrmcl" öngören bir madde geçti. Buna göre Anayasa'nn "kanun önünde eitlik" balkl maddesinde yer alan "kadnlar ve erkekler eit haklara sahiptir" fkrasna "Bu maksatla alnacak tedbirler eitlik ilkesine aykr saylamaz" ifadesi eklenmi oluyor. Ksaca Anayasa, "kadn ve erkekleri eit" sayyor olsa bile, kadnlara baz ilave avantaj ve imtiyazlarn tannmas halinde, bunlar "eitlik ilkesi"ne aykr saylmayacak.
Varlk yaplar itibaryla erkek ve kadnlar eitletirmeye kalkmak, varln asli ve ahlaki düzenine aykr bir giriimdir. Söz konusu eitletirmeyi hayata geçirmi bulunan Batl toplumlar, yava yava bunun ac sonuçlarn üç alanda tatmaya balamaktadrlar: 1) Erkek ve kadn arasndaki "merhamet ve efkat"in kalkmasyla yok olan "sevgi ve ak"; 2) Birer eit özne olarak toplumsal hayata çkan kadnn evle ve annelikle ilikisinin kesilmesiyle nüfusta meydana gelen gerileme; 3) Bunun sonucunda ecinselliin yaygnlap toplumsal hayat alanlarnn ecinsellerin eline geçmeye balamas. Bundan erkek yannda, asl büyük zarar kadn görmektedir. 
Bizim gibi toplumlara "erkek-kadn eitlik" ilkesini ve "pozitif ayrmcl" empoze edenler, bununla kendileri gibi toplumsal çözülmeye urayacamz biliyorlar. Biz de derin bir biçimde çözülüyoruz. Bu sürecin bizi nereye götüreceini anlamak için verili toplumlara bakmak yeterlidir.”
Pozitif Ayrmclk balkl yazs ise öyle:
Erkek-kadn ilikisi, kadnn toplumsal hayattaki rolü konularnda beeriyetin kadim örfü u önermelere dayanr: Kadn-merkezli bir ev düzeninde annelik, tarihte alternatifi olmayan ailenin, dolaysyla türümüzün devamn salar. Beeriyetin üzerinde icma ettii bu örften ilk defa "modern bat" temel bir sapma gösterdi ve saldrgan bir tutumla modern bid'atlar kadim örflerin yerine ikame etti. Bugünkü kadn, ev ve aile algmz modernliin tahrif ve suistimal ettii sahte bir algya dayanr: Ev kadnn hapishanesi deil, toplumsal hayatla ilikilerinde kendisi, ei, çocuklar ve korunmaya muhtaç yallar için scak bir yuva, yani bir karargâhtr. Allah'n rahmet, efkat, sevgi, rububiyet, hafiz, settar gibi isim ve sfatlar "ev"de tecelli eder. Ev meskendir, her fert sükun, huzur ve mutluluu bu mekânda bulur. Yuvay dii ku yapar. Kadn yuvay brakt m, ne ev kalr ne insann (kadn ve erkek) sükun ve huzuru.
Mantki olarak öyle düünmemiz gerekmez mi? Evinde oturup ftratna uygun yaayan bir kadnn para kazanma kaygsndan, ölümcül rekabetin sürdüü i piyasasndan uzak olmas; ihtiyaçlarnn, güvenlik ve meru arzularnn kendisini seven bir erkek tarafndan karlanmas bir nimet deil mi? Bir kadnn helal yoldan para kazanan öteki beni, yani erkek/ei tarafndan geçiminin üstlenilmesi onun rahatna deil mi? Küçük yataki çocuu sabahn erken saatinde kree yetitirmeye çalan, akama kadar müterilerle, kendini bilir bilmez insanlarla bouan, saatlerce trafie taklan, alelacele kendini eve atp yemek yetitirmeye çalan bir kadn m daha avantajl, yoksa yavrusu kucanda büyüyen, evini geni vakitte düzene koyup, kalan bol zamanda hayr faaliyetlerine katlan, medeni-sivil etkinliklere katlan kadn m? Çalan kadn da evdeki kadn da ayn ev iini yapyor. Ama çalan kadnn yükü iki kat.
Tabii ki hin-i hacette, kadn çalsn; ftri ilgilerine ve tabii yeteneklerine göre çeitli alanlarda üretime katlsn, para kazansn. Ama bu "arzi" olmal. "Zaruret" halinde kadn iki sorumluluu üstlensin.
Böyle bir kombinezonda isizlik asgariye iner. Eve daha çok para girer, refah seviyesi artar. Ekim-2009 itibariyle Türkiye'de kadn memur says yüzde 12 idi. Genel bütçeli kurulular ve KT'lerde 1 milyon 565 bin 108 memurun 1/3'ü kadnd. Erkek memur says: 1 milyon 52 bin 187; kadn memur: 512 bin 921. TÜK'in 2008 verilerine göre, çalan sigortal içilerin 6 milyon 603 bini erkek, 1 milyon 901 bini kadnd.
Bat destekli kadn örgütleri ise kadnn tam ve eit katlmyla ekonomik ve sosyal politikalarn toplumsal cinsiyet eitlii için mücadele ediyorlar. Kadn istihdamn artrmay istihdam politikalarnn ana bileeni haline getirmek istiyorlar. Bir bölümü açkça, kadnlarn üzerindeki çocuk, hasta, yal bakm gibi hizmetlerin, erkeklerin de eit ekilde üstlenmeleri gereken toplumsal bir sorumluluk olarak kabul edilmesi gerektiini savunuyorlar ve bir feminist kadnn deyimiyle ancak bu ekilde "kadnlar evden kurtarmak mümkün olacak" diyorlar.
Genel ve yaygn bir politika olarak kadnn iktisadi hayata, yani i piyasasna katlmas ile "arzi", yani ihtiyaca binaen ve gerektii kadar katlmas arasnda esasl fark var. Arzilik prensibi kabul edildiinde, isizlik sorunu büyük ölçüde azalr. Bu kadnlarn rahatlamas, baka tedbirler yannda kadnn evi sükun ve huzur yuvas haline getirmesi ve sivil-medeni hayata aktif özne olarak katlp toplumsal hayat ahlaki, kültürel ve sosyal olarak güçlendirmesi anlamna gelecektir. Maddi ve iktisadi hayatn etkin öznesi erkek, sivil ve medeni hayatn etkin öznesi kadn olmaldr. Eitlik ve pozitif ayrmclk, kadnn ve erkein ftrat yannda hayatn asli dokusunu tahrip etmektedir…”
“Özetlemek durumunda olduum için vulgarize etmi olabilirim, yazlarn orijinali için Zaman Gazetesi`nin internet sitesine baklabilir.” diyen Karaca’nn deerlendirme yazs ise öyle:
Bu görüler sadece Ali Bulaç`n deil, muhafazakâr kesimdeki pek çok kimsenin gönlünde yatan aslan bu. Fark u ki, artk çok az kii bu görüleri bu kadar srarl bir biçimde rasyonalize ediyor; kimse evle snrlandrlm, "sivil ve medeni etkinliklerle" yani kermeslerle ve ebru kurslaryla "zenginletirilmi" bir hayatn parlak bir hayat olduunu düünmüyor çünkü. Bu hayat avantajl diye sunmann insanlarn zekâsna hakaret etmek anlamna geldiini biliyorlar en azndan. Zaten Ali Bulaç da bu yazlar demokrat-mütedeyyin erkekleri modern çekingenliklerinden kurtarp gönüllerindeki aslana doru kkrtmak için yazyor.
Çok garip. Asker-sivil ilikilerinin normallemesinin tartld, daha fazla demokrasi diye ortalara dütüümüz bir vasatta, kadn iktisadi hayatn dna iten ve aile hayatnda erkein tahakkümünü savunan 
bir "demokrat" hayli düündürücü bir tablo oluturuyor. Eninde sonunda birileri kadnlar kamusal alandan eve doru kklamak isteyecekse, bu hep olacaksa, ha laikçi-sivil askeri bürokratlar eliyle yaplm, ha dindarlar tarafndan, "dindar kadnlar" için fark eder mi, bilemedim. "Kadn darda çalt zaman eviyle ilgilenemiyor, evi çöp götürüyor, sonra çok yoruluyor, sonra aile kurumu çöküyor, ailesi çöken toplum çözülüyor" kurgusu Anadolu`da yaygn ve kabul gören bir anlay.
Bu ackl neden-sonuç zincirini, erkein payna düen fedakârl yapmas, sözgelimi "ev ilerine katlmas" krabilir öyle deil mi? Kryor da. Problem erkek arza yapt zaman çkyor. Ailelerin çözülmesi, ortak giderlere katlan kadnn evin idaresinde söz sahibi olmasn "sindiremeyen" erkein problemidir, kadnn deil. Durum bu iken, yaplmas gereken erkee akln bana almasn, içindeki maçoyu eitmesini önermek olmaldr; isizlik, ecinsellik ve toplam kalite gibi meselelerin hepsinden kadn feda ederek kurtulmak deil. Geleneksel toplumda evlilik, kadna maddi manevi güvence temin ederdi, üstelik zaten hayatn merkezi "ev" idi. Dolaysyla kadnlar, ev merkezli yaarken aslnda hayatn merkezinde durmu oluyorlard. Oysa artk evlilikler güvence temin etmiyor, ayrca ekonomik karl, rayici, piyasas olmayan üretim ve hizmetin muhafazakârlar tarafndan bile(!) deersiz kabul edildii bir zaman diliminde yayoruz.
Modern toplumda ev artk hayatn kysdr. Kyda yaamak ise ancak bir tercih olabilir. Kadn hayatlarnn "çalma hayatndan uzak durmalarn" salayacak ekilde örgütlenmesini önermek basbaya ayrmclktr. Avantajsz pozisyonlar estetize etmek ve hatta mutluluk getirirmi gibi göstermek ise büyük bir vebal. Pozitif ayrmcln liyakati olmayan kadnlarn önemli görevlere getirilmesi sonucunu dourmamas için verilecek mücadele, kadnlar liyakat sahibi yapma mücadelesi olmaldr, eve postalama bahanesi deil.”
Kadnlar ezberliyor hayat
Uzun ama dikkatle okunmay hakeden bu iki deerlendirme, bize bir Hüseyin Akn iirini hatrlatt. iir dili, içindeki çözünmez mecazlar 
sebebiyle bilinçalt anlay havzamzdan gelecek derin iz’ana çok yakn durur her zaman. Bir de bu gözle baksak meseye diyorum:
Kadnlar ezberliyor hayat
“Bugün”ü kurup “dün”ü kaldryorlar
Yarn çekiryorlar dalardan, ovalardan
Yamuru çekiyorlar bulutlardan
Göü evlerine tayorlar
Kaplardan bakyorlar hayata
Kaplarda yayorlar
Ellerinde tedirgin umutlar
En çok sofralarda krlyor akam
Dua çadrlarnda sabahlyorlar
Gülüyorlür, döl veriyor yaamak
Alyorlar, alayacak bir ey kalmyor
Bir frtna savuruyor her eyi
Bir kadn içimizde alyor!...
Bekliyorlar, gözleri sarkarak sokaklara
Bekledikçe kadn oluyor kzlar
Smsk giyiniyorlar üstlerine tela
Dünya kadar kalabalk, dünya kadar yalnzlar
Ayaklarn sokuyorlar hayata, yaamaa
Meraklar pazarna, semt çarsna
Deniz resimlerinde bouluyorlar
“Gel” denilen yere gitmek ne gezer
“Git” denilen yerden kovuluyorlar
Günei kalplerinde saklayp her biri
Yldzlar evlerine tayorlar
Kadnlar yaslanp ereti sevdalara
Güpegündüz tezelden yayorlar…
Susuyorlar, bilmiyorlar, duymuyorlar
arklarn ve kitaplarn geçtii yerde
Hiçbir msraa uymuyorlar
Yaamak dedikleri bir ömrün vardiyas
Ak yaamaya kymyorlar
Kadnlar birazck ak katarak içine
Kadnlayorlar…
Kyy kovalyor deniz, denizi okuyor ky
Kyya geliyor deniz, denize gidiyor ky
Bulaç ve Karaca’nn kelimeye çevirdii gerçeklikler ve gerekçeleri üzerinde köe yazlar ötesinde tedarike ihtiyaç bulunduu açk. Sitem ainadan gelir, biganeden gelmez, denir. Kii sevdiini yerden yere vurur, bu da malumumuz. Daha çok anlay ve daha çok ehliyete ihtiyacmz var.
Hz.Esma binti Ebubekir, vefat ettiinde 100 yandayd. Tek bana bir üniversite olarak yaad. Eittii kadnlard. Hz.Ümmül-müminîn Aie, kutlu rhletten sonra 46 yl yaad. Müslümanlar, dininin yarsn ondan örendi. Bir paravan vard; müminler ile perde arkasndan konutuu. Bir de yienleri vard, perdesiz yanna varbilen. Allah Rasulü âmâ sahabisi yanna geldiinde ondan içeri çekilmesini istemiti. Aie nazlanmt: O beni görmüyor ki diyerek. Ama ald cevab hayat boyunca unutmad: Ama sen onu görüyorsun… Ondan sonra o da kimseyi görmedi. Ama bütün hayatn insanlar eitmeye adad.
Hz.Fatma’nn evinden dar çktna dair rivayet de yok denecek kadar az. Fakat bütün slam âlimleri bilhassa Kur’an’n enfüsî yorumlarnn ondan geldii konusunda müttefikler. Hangi üniversitede okudu cennet hanmlarnn bu öncü kolu? imdi bizim bu her türlü mahrumiyet altnda, nasr balayan ellerini gösterip babacndan bir yardmc talep ettiinde bile desteksiz kalan, ömrü 6 evladnn, einin ve ümmetin maddi manevi felah için mücahede üzre kaim olmakla geçen bu kadn-anamza acmamz m gerekiyor?
Karaca hakldr; ev, ev; kadn, kadn; erkek, erkek olmaktan iddetle uzaklamaktadr. Hiçbir mesele kendini oluturan mantk seviyesinde çözülemez. Mutlaka daha üst zaviyeden bir bak gerektirir. Kadn, mutlaka eitilmelidir. Ama bunun yolu –mevcut haliyle- asla sadece üniversiteler olarak görülmemelidir. Bu satrlar stanbul’un hatrl bir üniversitesindeki 20 yllk can-hra eitim mücadelesinin barndan çkm sahici cümleler olarak nazar dikkate alnsn duasndaym.
Ve kadn ümmet uuruna sahip olmak art üzere öncelikle daha iyi bir anne ve e olarak bütün insanla ftratndaki eriilmez merhamet ve yaratcl zerk etmek üzere okumal ve çalmal. Mesele ‘ne’ yaptmzdan çok ‘ne için’ yaptmzla ilgili. Kadn ve erkek fiillerinden önce niyetlerinden sorumlu olmay hatrlamal.
Kz ve erkek çocuklar -modern ifadesiyle- sa beyin faaliyetlerini kullanarak hayata bakarlar; ergenlie kadar. Sonra beyler sol beyin algsyla harekete devam ederken hanmlar ayn minval üzere sa beyinlerini kullanagelirler. Sadece bu merkez nokta bile kz ve erkeklerin ayn eitime tabi tutulmamas için ilmî bir sebep. Üzerinde ciltlerce kitap yazlsa da yeri…
O zamana kadar kadnlar hayat ezberlemeye devam edecek ve alayacaklar; alayacak bir ey kalmayacak!..
Bize iirden sonraki ksm, yani Elif Bilge Ceylan'n deerlendirmesi ho geldi. (Dorulu)
Yazar: Elif Bilge Ceylan |
05-08-10 |
||
| E mail: Haberkültür.net | Tweet | ||
 |
 |
||
