Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3056 |
Son günlerde ‘ana dille eitim’ furyas balad. Baz sivil toplum kurulular, Kürtçü aydnlar ve liberal görünme yarna girip gerçekleri gözard eden köe yazarlar, uygulamasn ve sonuçlarn hiç düünmeden ana dilde eitim savunucusu hâline geldiler.
‘Yeni Anayasa’ hazrlklarnn Kürtçülerin itihalarn kabartt ve demokratik haklar çerçevesinde ‘çokkültürlülük’ oluturarak ‘millî birlik ve bütünlüü’ baltalayacak ve ayrl körükleyecek uygulamalar balatmaya çaltklar görülmektedir.
lk nazarda, herkesin ana dilini örenme hakknn bulunduu ve devletin vatandalarna bunu salama görevi olduu düünülebilir. Ancak, ‘ana dilin öretilmesi’ ile ‘ana dilde eitim yaplmas’ ayn ey deildir. Üniter ve millî devletlerde ‘resmî dil’ vardr ve eitim bu dille yaplr.
Bu, ‘tek millet’ olmann gereidir.
Anayasa’nn 3. maddesinde resmî dil ‘Türkçe’ olarak tespit edilmitir. Ayrca, Anayasa’nn 42. maddesine göre, ‘Türkçeden baka hiçbir dil, eitim ve öretim kurumlarnda Türk vatandalarna ana dilleri olarak okutulamaz ve öretilemez.’
***
Ana dilde eitim yaplmas birçok bakmdan imkânsz ve mahzurludur. öyle ki:
1. Ana dilde eitim, dünyann her yerinde genellikle ‘aznlklar’ için geçerli olmutur. Türkiye’de de gayrimüslim aznlklar (Rum, Ermeni, Yahudi), ana dillerinde eitim yapabilmektedirler. Kürtler ve dier Müslüman etnik gruplar aznlk deil, Türkiye Cumhuriyeti’nin aslî unsurlar ve Türk Milleti’nin parçalardr.
2. ‘Dil’ kriteri, bir aznl belirlemede dorudan bir ölçüt olarak kabul edilmemektedir. Demokratik kültürün olgunlat sistemlerde, mevcut kültür farkllklarnn bir uzlama içinde beraberce yaayabilmesini salayan iki genel kabul bulunmaktadr. Bunlardan ilki ‘çok kültürlülük’ modeli; dieri ise, vatandalarn hukuk sistemini ve birliini kabul edip kültürel farkllklar konusunu bireysel haklar çerçevesinde dile getirerek çözüm aranmasn öngören modeldir. Birincisi ayrmay, ikincisi ise birlemeyi dourur.
3. Birlik ve bütünlüünü idame ettiren ülkelerde eitim sadece resmî dil ile yaplr. Federatif bir sisteme sahip olan ve çeitli etnik unsurlarn yaad ABD’de bile eitimde hâlâ bu çeit bir ikilik mümkün deildir. Dil konusunda tâviz veren ülkeler daima bölünmenin eiine gelmilerdir. sviçre, Belçika ve Kanada gibi ülkeler, ana dilde eitim konusunda doru örnekler deildir. Huntington, millî kültür çerçevesinde ABD’de çokkültürlülüe kar çkmt.
4. ‘Kürtçe’, eitim için uygun bir dil deildir. Hâlen Kürtçe’nin ‘Kurmanci’ lehçesi dnda, Irak Kürtlerinin çounluunun konutuu ‘Sorani’ lehçesi öne çkmaktadr. Ancak, Gorani, Zaza Gorani, Zazaca, Dmli gibi farkl lehçeler de konuulmaktadr. Aratrmaclar, Kürtçe’nin ayr lehçelerini konuanlarn birbirlerini anlayamadklarn vurgulamaktadr. Bruniessen’e göre bu lehçeler önemli gramer farkllklar da gösterirler. Jaba ve Justi gibi Kürdologlar Kürt lehçelerinde kullanlan 8 bin civarnda kelime tespit etmiler ve ünlü Kürdolog Minorsky de bunun büyük çounluunun Türkçe, Farsça ve Arapça kelimelerden olutuunu belirlemitir.
Özellikle Fransa’nn ve skandinav ülkelerinin desteklerine ramen, bugüne kadar Kürtçe yaynlanm kitap says birkaç yüzü geçmemektedir. Ne yazk ki -tek bana edebiyat gibi takdim edilen Mem û Zin haricinde- henüz bir Kürt Edebiyat’ndan da söz edilemez.
5. Kürtçe eitim neticesinde, bölge halknda frsat eitlii bakmndan denge bozulacak ve istihdam konusunda güçlükler balayacaktr. Ayrca, gerekli sayda öretmenin bulunabilmesi de imkânszdr. Bu durum, Kürt vatandalarmz bakmndan da yanl ve kaotik bir uygulamaya sebep olacaktr.
6. Özetle, ana dilde eitim konusunda en önemli mahzur, ortak kültür deerlerine sahip insanmz arasnda ayrmaya sebep olmasdr. Bir millî ve üniter devlette resmî dil dnda eitim yaplmas siyasî bölünmeye temel tekil eder. Zira eitim sadece belirli bilgilerin deil, müterek deerlerin de aktarlmasnn yoludur. Eitim dilindeki ayrlklar, ortak bir toplumun oluturulmasn ve yaatlmasn da imkânsz klar.
***
Ana dilin öretilebilmesi için devlet üzerine düeni yapmaldr. Bu maksatla, devletin açaca kurslar ile Millî Eitim Bakanl’nn gözetiminde özel olarak açlacak ‘dil kurslar’ kullanlabilir. Ayrca bölgede, Kürtçe (Kurmanci veya mahallinde konuulan lehçe), ‘seçmeli ders’ olarak okutulabilir. Lâkin, Türkiye’nin her yerinde eitimin dili Türkçe’dir. Babakan’n geçen hafta bu konuda ilân ettii kurallara gönülden katlyoruz. Esasen ‘Tek Millet’ olarak kalmann baka bir yolu da yoktur.
Yazar: H. Celal Güzel |
05-10-10 |
||
| E mail: gazetevatan.com | Tweet | ||
 |
 |
||
