Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / AKTÜALÝTE | Okunma Says: 5384 |
Biz imdi aman myz hsan Abi?
hsan Eliaçk imdi de kurban ibadeti ile ilgili muhteem bilgi ve bulgularn paylayor. Biz ise ayetlerin yolunu izlemeyi tercih ederiz. Lütfi Bergen yazd.
hsan Eliaçk, "Ben kurbann bu kadar yaygn olmasnn slam kültüründen ve Kuran’dan deil, aman kültüründen kaynaklandn düünüyorum. aman inanta kurban kesmek dinin direidir. aman anlaynda mescit yok, cami yok, hac yok; bunun yerine kurban kesme gelenei var." demi ve eklemi: "Gereinden fazla kurban kesmeyi brakmalyz." Üstüne de unu söylemi: "Yineliyorum, kurbann Kur’an’da bugün uyguland kadar yaygn bir yeri yok, herkesin kesmesi gerekmiyor. Kur’an’da kurban, hacca gidenlerin, hacdan dönenlerin yapmas gereken bir ibadet olarak yer bulur. Bunu netletirmek lazm."
Bizse diyoruz ki...
Kur’an’da kurban
Kavga çkt. Kavgann çözümü için Âdem’e gittiler. Kur’an bunu anlatt: “Hani birer kurban takdim etmilerdi/ iz karrebâ kurbânen” (5 Maide 27), dedi beyan. “Selefle haleften birçok kiinin zikrettiine göre (…) Hz. Âdem’in her batndan bir erkek bir kz çocuu douyordu. Ve bir batndaki diiyi, öbür batndaki erkekle evlendiriyordu. Habil’in bacs çirkin ve Kabil’in bacs ise güzeldi. Kabil öz kardeini tercih etmek istedi. Hz. Âdem ise buna izin vermek istemedi. Ancak Allah’a bir kurban takdim etmeleri gerektiini; kimin kurban kabul edilirse, Kabil’in bacsnn ona ait olacan bildirdi. Habil ve Kabil kurbanlar sundular. (Habil yal bir keçi kurban etti, Kabil bir ba sümbül verdi ve onda bir büyük baak buldu. O baa ovalayarak yedi) Habil’in kurban kabul edildi. Kabil’inki edilmedi.”(bn Kesir, Hadislerle Kur’an- Kerim Tefsiri, Çar, 1984, c:5, s:2201- 2202)
“Sürüsü içinde semiz bir koyunu vard. Öyle ki ondan daha sevimli hiçbir mal olmamt. (…) Bu en sevdii kurban sunmutu.” (age. c: 5, s: 2203. bn Kesir’in naklettii rivayetlerden birinde Kabil, Habil’e “Babanzn yerine geçecek büyük oluyum” der (age); bir baka rivayette ise “Biz cennette doduk, o ikisi ise yeryüzünde dodu, ben kz kardeime daha çok laym” (age,c: 5, s: 2204) diye iddia etti. Tefsirlere göre Habil çoband, en sevdiini kurban olarak kesip koymutu. Kabil ise çiftçi. Kurban tana tarlasndan biçtiini getirdi. Allah Habil’inkini kabul etti. Çünkü “Allah sadece takvâ sahiplerinden kabul eder/ innemâ yetekabbelullâhu minel muttekîn(muttekîne).” (5 Maide 27)
Sonra brahim’in kssas var. O da ihtiyarlayncaya dek bir evlat sahibi olmak azmiyle dua etti. Hatta öyle ki “eer bir evlat verirsen onu sana adayacam” diye ahdetti. Allah erkek bir evlat mutulaynca da “ben bir pir ve karm da ksrken mi?” dedi. Oysa Allah fizik ve kimyadan aknd. brahim, olunu kurban ile imtihan edildi. Bça çald. Zülf-ü yâre dokunsa ikiye dorayacak bçakt; smail’e köreldi. Bir cana bedel koç geldi.
Lakin Allah bir “kurban” olan smail’i artk brahim’e cân eylemedi. Allah kendine adanan kuluna brakmaz. Onu kendine ayrd. brahim ile smail Allah’n evini inâ ettiler. smail Allah’n evinin hadimi oldu. Çölde gece souktu, günein oturduu bir çat yoktu. Zemzem ekmekti bir dem, bir dem ise içecek.Kurban
Kurban bir tevhid eylemi
Kurban yalnz haclara ait bir ibadet deil. Daha hacc emri inmeden kurban zikredilmiti. Mekki bir sûre olan En’am Sûresinde Allah mü’minlere öyle demelerini söyledi: “De ki: benim namazm, kurbanm, ibadetlerim hayatm ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir/ Kul inne salâtî ve nusukî ve mahyâye ve memâtî lillâhi rabbil âlemîn (âlemîne).” (6 En’am 162) Bu, inanan adamn ibadetiydi, tevhid eylemiydi. Arabistan’a ait bir ey deil; burada yaayan bana ait, buradaki topran üstünde, bizatihi “ben”im Allah ile kurbiyetim için ve bizatihi benim elimle yaplas bir cehddi. Benden uzakta olamaz, o hayvana dokunmadan, gözündeki adana nazar edilmeden yaplamazd. Bçak vurulduunda brahim’in olunu boazladndaki acy hissetmeden kurbiyete varlamazd.
Dinin sosyal faaliyeti deil
Kurban bir zikirdi; dinin sosyal faaliyeti olmamt. Onu dünyaya yaygnlatrlm bir infak ibadetinin parças halinde görmek; slam’n fakirlere bir hediyesi görmek yanlgyd. O tpk ezan gibi dünyaya yönelik selamet bildirisidir. O, bir tevhid ameli olarak, adanm boyuna çalnm “Bismillah, Allah u Ekber” tesbihiyle der ki, “ben en sevdiim, kekikle beslediim, knaladm, el içimin tüm efkatiyle okadm deerlerimin ah damarna lillah için vurulmu bir bçam.” Bunu hangi para kazanabilir? Hangi ve ne kadar çoklukta bir sikke, fakire, muhtaca, miskine gidince böylesi bir zikir olabilir? Tüm enaniyetimi, kibrimi, Allah’tan gayr sevdiceimi veriyorum. Ona bedel aramyorum, onu parayla tartmyorum. Onu O’na adyorum ki, ben benlikten kurtulaym. Bça sevdiim eylerin sembolü olana sürüyorum ki bana verilmi eylerin; mallarn, evlatlarn, kadnlarn, sevdiimiz ticaretin bir sahibi olduunu ikrar edeyim.
Onun için uzaklarda, görmediim yerlerde, benden habersiz bir kurbana talip olmuyorum. Parasn vererek kurtulduumu sandm bir tevhid söyleminden kendimi mahrum etmiyorum. Burada, gözlerinin içine baktm, karsnda brahim olduum bir smail’i (koçu) ellerimle kurban ediyorum.
Beni Hristiyan olmaktan kurtaran eylem koyuyorum. Çünkü sa (as)’nn insanla kurban olduunu söylemilerdi. Beni Yahudi olmaktan tefrik eden bir amel yapyorum. Çünkü Yahudiler, “kurban Kudüs Tapna’nda yaplabilir” demilerdi. Ben mü’min adamn var olmak akyla çkt her yerde vakt geldiinde zikr-i tevhid eyliyorum. Bütün yeryüzünde ve bizatihi benliimle. Allah da benden bunu istemiti: “Rabbin için namaz kl, kurban kes/ Fe salli li rabbike venhar.” (108 Kevser 2) O, parann deil bçan eylemiydi.
Nihayet kurban tüm ümmetlere indirilmi bir farzd. Tüm ümmetler için topyekûn bir zikir ve iard: “Ve Biz, bütün ümmetler için (kurban konusunda ayn) usulleri tayin ettik ki onlara, (Allah'n) rzk olarak verdii (kurbanlk) hayvanlar üzerine Allah'n smi'ni zikretsinler (Allah'n smi ile kurbanlar kessinler). O halde, sizin lâhnz Tek Bir lâh'tr. Öyleyse O'na teslim olun! Ve muhbitleri müjdele.” (22 Hacc 34). “li yezkurû isme allâhi”.
Yanlm bir filozofun rahlesinden syrlp…
Kierkegaard’a göre risk olmadan iman olmaz. O, “felsefe bize nasl yaamamz gerektiini söylemelidir” diyordu. Seçim yapmak ve zamannda seçim yapmak önemlidir. O’na göre iman, ahlâkî ve dinî edimler arasndaki snrda yani bir uçurumun kenarndadr. Buna göre Tanr brahim’den imann test etmek üzere ahlaksal olmayan bir ey yapmasn, çok sevdii biricik olunu ona kurban etmesini istedi, diyor. Kierkegaard’n açmaz ahlâk ile din arasnda bir tercihte kalmakt. Tanr’nn istei (din) ile ahlâkn dorusunu birbirinden ayrd. Onun için brahim’in olunu kurban etmesini, ahlâksal alandan dinî alana geçmek diye deerlendirdi. “Edimiyle o ahlaksal olan tamamen am ve onun dnda daha yüksek bir telos bulmutur” dedi. (Kierkegaard, Korku ve Titreme)
O’na göre ahlakî alan insanlarn çounun yöneldii, en çok istenilen alandr. Bunun da sebebi ahlaksal alann insanlarn çounluunun iyiliine talip olmasdr. Oysa brahim olunu ahlâkî bir “kayg” ile kurban etmiti. O basit bir adam deildi, Rabbin kendisini ateten kurtard biriydi. Melekler Lut’un kavmini helâk için önce O’nun yanna inmiti. Ahlâk bir dindi ve kurban da bir emirdi.
Yanlm bir filozofun rahlesinden syrlp namaza kalkyorum; Süleymaniye’de, Hac Bayram’da kyam duruyorum. Oraya Allah’n ismini zikretmek için elleri bçakl adamlarla birlikte yürüyorum. Yaknlm, kurbiyetim, adanm, sevdam, knal buram beni bekliyor. Kurbanmn adan karsnda titriyorum. Dilimde Buhurizade Itri Efendi’den bestelenmi bir tekbir: Vallahu ekber ve lillahil hamd. Zikir âleme dalga dalga yaylyor.
Yazar: Lütfi Bergen |
08-10-10 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
