Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
slam medeniyetinin en görkemli bakentlerinden biri, Kurtuba yaknlarndaki köyü uzaktan gördüümde içimde müthi bir duygu patlamas yaamtm. Nehrin kenarnda, ovaya hakim yüksekçe bir tepede kurulmu bir ortaçag kalesi ufku dolduruyordu. Hayr, bir Endülüs kalesiydi. Surlar, burçlaryla Endülüs kelsi vard karmda. Kimi yerleri deforme edilerek spanyol ortaçandan unsurlar eklense de bir Müslüman Endülüs eseri olduu ilk bakta fark ediliyordu. Köyün içinden geçip kalenin hemen altnda Haim'le bulutuumda ikinci bir aknlk an yaamtm. Bahçesinden yeni gelmi görünümdeki Haim bir sanatç ve entelektüel olarak sanki Endülüs'ten bugüne kalm bir emanet gibiydi. Atölyesine gidip tablolarn, yaynlanm sanat ve slam sanatna dair teorik kitaplarn gördüüm sanatç kiiliiyle d görünümü o kadar tezat tekil ediyordu ki.
Haim'le birkaç dakikalk mesafede, köyün dnda aaçlar arasndaki, her gün o muhteem Endülüs geçmii hatrlatan kaleye bakan Mansur Escudero'nun evine vardmzda modern spanya, Endülüs gibi kavramlar farkl anlamlar kazanmt.
Doktor Mansur Escudero'nun geçtiimiz Pazar günü sabah namazn klarken vefat ettiini duyduumda baladm yazy yarm brakp, vefa borcu olarak Endülüs'ün mirasçlarndan bahsetmekten daha anlaml bir ey olamazd benim için. Yeillikler arasndaki evi bir cemaat merkezi gibiydi. Evinin bir ksm mescit olarak düzenlemi, etrafndaki spanyol Müslümanlarla hem ulusal düzeyde hem uluslar aras düzeyde çalmalar yapyor.
spanyol Endülüs mirasn, spanyol Müslümanlarn durumu ve tabii ki Moriskolar konutuk. Daha sonraki gidiimde uzun roportaj yapma imkan oldu. Sanatç ve entelektüel birikimi olan Müslüman spanyollardan oluan grubu hayli faal, hem slam dünyasyla ilgileniyor hem spanyol toplumuna yönelik mesajlar veriyor, gelimelere müdahil oluyorlar....
Mansur Escudero'yu, Endülüs miras ve Moriskolara dair görülerinin bir ksmn paylaarak yad etmeliyim.
"Hristiyanlarn reconquista dedikleri olay balad zaman Katolik ordularnn Müslümanlara kar kazand topraklarda, Müslümanlar ya din deitirmeye yahut spanya y terk etmeye zorladlar. te bu Müslümanlara Morisko dendi, ancak onlar zorla Katoliklii kabul etmelerine ramen gizliden slam'dan gelen göreneklerini korumaya çaltlar.
spanya tarihinde çok ac verici bir konudur. Yüzyllarca spanya'da bask altnda yaadlar. Gerçek bir soykrm yaand.. Belki Avrupa tarihinin en feci soykrm denebilir, çünkü bir halkn inançlarn , göreneklerini, dillerini, mallarn, terk etmek ve bir dönem boyunca Katolikmi gibi davranmak veya yurtlarndan sürülmek zorunda kaldlar. Bütün dünyaya daldlar hatta Amerika'ya gidenler de oldu. Avrupa'ya da gittiler, Sarayevo ehri Endülüslüler, Endülüs Moriskolar tarafindan kurulmutur.
Bu nefretin gerekçesi salt kültürel deildir; dinsel, politik ve ekonomik bir sorundur. u husus çok önemli: spanyada slam'la ilgili olan imaj Müslümanlarn dardan geldii algs ilenir, onlar yabancyd, Arapt, Burada olduklar 8 yüzyldan sonra geldikleri yere sürüldükleri fikri ilenir. spanyol halknn toplumsal algsnda, Müslümann yabanc olduu fikri korunmaktadr. Bu, o zamandan gelir. Onlar yabanc deil, Endülüslülerdi... Benim gibi. Ben Malaga da dodum. Haim ve Müslüman arkadalarmzn hepsi burallar. Simdi bize siz Arapsnz diyerek sürmelerine benzer. Biz Arap deil, Endülüslüyüz... Çok benzer bir durum olarak onlar slami kabul etmi spanyollard.
Yaznn devamn okumak için tklaynz.
Bir kelime:
morisko: Endülüs, Katolik Hristiyanlarn eline geçince Hristiyanlar müslümanlara büyük zulümler yaptlar; onlar ya Hristiyan olmak ya da spanya'y terk etmek zorunda braktlar. Baz Müslümanlar Hristiyan görünüp Müslümanlklarn gizlice sürdürdüler. Bunlara "morisko" denildi.
Yazar: Akif Emre |
09-10-10 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
