Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 1940 |
O airi söylesem seni talarlar!
Son yllarn iir okuyucusu için iirleri ile, dedikodu çetecilerininse saldrmak için dikkatle izledikleri bir isimle, Zafer Acar’la konutuk.
iir, hayatnzn neresinde duruyor?
Aslnda, “hayatm iirin neresinde duruyor”; doru soru bu olmal sanki. iir, ihtiyarlamasa da oldukça yaldr, gelecekte de var olacak. Benim ksack ömrümdeki iirsel verimin, genel manadaki iirle kyaslanmas mümkün deil. Fakat ite bu derin ve hacimli yapya bir eyler katabilmek, su yüzeyinde minik halka oluturacak ta atabilmek beni mutlu etmektedir.
“iir, benim hayatmdr” eklinde bir beylik söz etmeyeceim. Bu söz beni kasyor, iirimin akn engelliyor adeta. Ne yaparsam yapaym, sakin bir ruh haliyle daha baarl oluyorum. iir önemli elbette, ancak daha önemli eyler de var. Benim için iir amaç deil, insan kefetmeme yarayan kutsal bir araçtr sadece. Elence olsun diye iir yazmyorum, müzik yapmaya, insanlar elendirmeye çalmyorum. Bunu orta zekâ sahibi herkes, birazck yetenekliyse baarabilir. Yazdklarmz, insan hayatnda bir eyler deitirmiyor ve insan manevi anlamda yüceltmiyorsa o metinler bence iir deildir. Dergileri kartryorum, iir zannyla yaymlanm metinlerin birçou yaradan/ifadan domuyor, nedensiz ve sonuçsuz. Ben yemiyorum bu metinleri, içmiyorum.
Son eseriniz Hamse modern bir eser midir?
Ben, tarihin hokkasna kalemimi batrarak günümüzü yazyorum. Böyle olunca bir eserin günün ötesine uzanacana inanyorum. Bugüne kalan kült kitaplarda bunu gördüm. Kendimizden öncesinden habersizsek kendimizden sonrasna aktaracak fikirlerimiz, uyarc nitelikte bilgeliimiz ve basiretle verebilecek haberlerimiz olmayacaktr. Yahya Kemal’in iiri, Necatigil’in Divançe’si, Turgut Uyar’n Divan’ ve Sezai Karakoç bütünlüü benden önceki klasik iirin modern zamandaki somut örnekleridir. Yaptm eyin modern iir içerisinde de bir uzants, gelenei var. Ama ayrt edecek olursak benim klasik iir alglaym Yahya Kemal ve süreinde Sezai Karakoç kaynakldr. Onlar gelenei sadece estetik malzeme olarak görmemi, içselletirmeyi baarmlardr. Muhtemelen Hamse’ye post-modern diyeceklerdir, diyenler de oldu. Ne derlerse desinler ben geçmiin, imdinin ve gelecein yani tüm zamanlarn iirini yazmak istiyorum. Kendinize bir kip seçin deseniz, ben hiç kuku duymadan geni zamana talip olurum.
iirinizdeki coku, yaantnzdakiyle paralellik gösteriyor mu?
Aslnda evet, günü cokuyla yaamay severim. Günün her saatinde bende ayn heyecan olmuyor elbette, lakin iirlerimin hemen hemen hepsi hareketin içinden çkyor. Aclarm, hüzünlerimi dahi cokuyla yaayan biriyim. ç dünyamdaki inileri çklar daha yazabilmi deilim. çerimdeki ben ile darmdaki ben sürekli birbirlerine sürprizler yapyor. iirlerim ite bu sürprizler bütünüdür. Bugüne dek dinginlik zannyla miskinliin iiri çok yazld. Ben dinginlii dahi Yahya Kemal gibi kanl savalarn, hrçn dalgalarn içerisinden koparp almaya çalyorum. “iir, yaantdan doar.” sözü de yanl anlalmakta. Bence, yaanamayanlar da yaantmzn bir parçasdr aslnda. Bir ey, düünce haline gelmise pratikteki eklini görmesek de yaantmza dâhil olmu demektir. Bir cinayete ahit olmak, olay içerisinde figüran konumunda bulunsak da bizi o cinayete ortak eder. “Irak, bizim yaantmzn bir parças deildir” diyebilir miyiz. Biliim çanda dünya, bizim yaantmzn bir parças olmutur artk. Bu nedenle airin deneyimleri sonsuz durumdadr, o, enerjisi orannda istedii kadar yazabilir. Bir de empati denilen insanî yönümüz var ki, buna kimse engel olamaz. Lakin bunca yaantya ramen airlerimiz velut olamyorlar. Çünkü modernizm ile birlikte çoalmaya kar kendilerini konumlandrmakta insanlar ve tek çocuktan sonra döl yataklarn balatmaktalar. “Zihinsel hadmlk” bir hastalk haline gelmi durumda. Bunun iirdeki karl ise az ve minnack yazmak oluyor. Klasik dönem airlerinin onca teknolojik imkânszla ramen onca eser yazmalarnn sebebini ben bu psikolojik nedene balayabiliyorum. Cumhuriyet sonrasnda istisnalar saymazsak airlerimizin çounun, incecik iir bütünlükleri bulunmaktadr.
Düman çok bir airsiniz, bunun nedeni üzerine düündünüz mü?
Muhtemelen fincanc katrlarn ürkütüyorum, iyi iler yapyorumdur. “Dümanmn olmas, iyi iler yaptmn teminatdr” desem yanl olmaz. Severim ben düman, ahsiyetli ise tabii; bana güç verir düman. Ben inandm yapmaya çalyorum, gerçekler uruna gözümü daldan budaktan esirgemiyorum. Birilerinin cann yakyorsam, inann bu keyfî davranmdan deil, bir yanl düzeltmek isteimden kaynaklanyordur. Bu durum hakiki okurun dikkatinden kaçmyordur elbette. Ayrca ben dümanmn çok olduuna da inanmyorum. Bu psikolojik durumdur, kötü-irenç-pis koku yani necaset daha rahatsz edici ve çrtkandr, her zaman olduundan fazla ve güçlü-etkili görünür. yi her daim dingindir. Dümanm birkaç geçmez. Dierleri onlarn aklsz yandalar, yaltakçlardr; kendi öfkeleriyle deil ödünç öfkelerle bana saldryorlar, bu ise çabuk geçer, söner.
“Yaayan son hamse airi” sfatn sizden sonra almaya niyetlenenler olacak mdr? Sizden önceki hamse airleri kimlerdir?
Genceli Nizami, Ali ir Nevai, Hamdullah Hamdi, Behiti, Celili gibi airlerimiz Hamse sahibidir. Hamse, Arapça ‘be’ demektir. Divan airleri be mesneviyi bir araya getirip bu isim altnda toplarlarm. Ben mesnevi yazmadysam da, modern iir öretisini temize çekerek kendimin ve toplumun hikâyesini anlatmaktaym. Her iir sonuçta bir fikirden doar ve bu fikrin de bir dou hikâyesi vardr, açk veya örtülü, fark etmez. Bu poetik baktan yola çkarak kitabmn adn Hamse koydum. Aslnda niyetim, her dosyam ayr ayr kitap eklinde yaymladktan sonra böylesi bir bütünlüe ulamakt. Ancak ülkemizdeki yayn politikasyla örtümüyor iir kitaplar, bu yüzden bu alanla ilgili yaym yapmak pek kolay deil. Yer yer baz yaynevleri prestij amaçl iir kitab yaymlyor. Bu konuda pek baarl olduklarn da söyleyemem, çünkü eer yaync iir ortamna yabancysa, kötü niyetli bir kiinin eline düüyor ve o kii de yetenekli-yeteneksiz dostlarnn kitabn basma yolunu tutuyor. Siz böylesi kliklere prim vermiyorsanz, iir kitabnz yaymlatmakta zorlanrsnz. Lakin bu zorluklar aslnda sanatkâr gerçek anlamyla var klar. Birçok akranm air, -gördüm- kendinden önceki airlere yaltaklk yaparak kitaplarn bastrdlar. Peki, ne oldu? Kendilerine dahi sayglarn kaybettiler, ciddi eyler yazamyorlar. Çünkü iir soylu ruhlarn iidir. Öylesi kiiler, alçak kaplardan dahi geçmek zorunda kalsalar, dizlerini krarlar ancak, zalimler karsnda eilmezler.
Benden sonra “Hamse” yazacak airler olur diye düünüyorum. Bu gelenei sürdürmek isteyenler çkarsa çok da sevinirim. Almak tedirginlii yaamyorum; çünkü bir eser güçlüyse alamaz; sadece kiisel ve dönemsel farkllklarla yeni çabalar gelip onun yanna yerleir, bu da iir adna sevinilmesi gereken bir durumdur.
iirlerinizi Yedi klim dergisinde yaynlamay tercih ediinizin bir/birkaç sebebi var m?
Yedi klim yerli bir dergi, duruu olan bir dergi. Daha ilk gençlik yllarmdan beri dertsiz-fikirsiz hiçbir iin kalc olabileceine inanmadm. Düündüklerimi ve hissettiklerimi özgürce yazmalydm. Bu nedenle kendime en yakn dergiyi aratrp bulmalydm. Öyle yaptm. Yazmaya ilk baladm yllarda Yedi klim öyle gençlerin, daha dorusu popüler olmak niyetindeki gençlerin konaçlanabilecei yer deildi, hâlâ da öyle. Nam deil de ün peinde olanlarn Yedi klim’den uzak durmasn salk vermekteyiz. Her dergide görünmek isteyenlere pek iyi gözle bakmayz, bu kiilerin tek derdinin görünmek olduu düüncesine kaplrz. Gençler u yanl mantaliteyle hareket ediyorlar: “Ben kimseye abi demem, bal deilim, ben airim, biriciim” gibi. Bunu bize telkin eden ise modernizmdir. Evet, artk aileler tek çocukla kalyor; çocuklar mark ve biraz da pervasz yetiiyor. Geçmite olduu gibi ortada geni aile de yok, hepten çekirdek. Çocua, ebeveyn dnda çekidüzen veren bir abi veya abla bulunmamakta. Bu psikoloji iire de yansyor. Ne olur yani sizden yaça büyük bir aire sayg gösterip abi deseniz. Önemli olan iirinizin bana geçtiinizde sonsuz özgürlerden olmanzdr. Genç arkadalar, daha iir yolunda yürümeyi örenemeden yarna çkmak istiyorlar. Dur bakalm, sen yar hak ediyor musun. Çapn nedir, hzn ne kadardr. Bunun kararn ilk bata senden önceki airler verecektir. Baarl olduunda ise senden sonraki airler seni alklayacaktr. Akranlarnn çou ise, -seçkin yaratll olmayanlar- seni kskanacaklardr ve bu kskançlk toprana gömüleceklerdir. Kimse bu ayrntlar düünmek istemiyor gibi.
Yedi klim dergisinde kendi ev-içimin hallerini gördüm, kokusunu aldm, her yönüyle bana scak geldi, en önemlisi de kendimi istediim gibi ifade edebileceim bir mecra idi ve öyle oldu Yedi klim. iirlerimin ve yazlarmn hemen hemen hepsi yayn kurulundan geçti. Ben edebiyatmzdaki yanllar düzeltmeyi, üstü örtülmeye, balçkla svanmaya çallan dorular çekinmeden gün na çkarmay düstur edinmiim. Bu yanllklar mecrasnda –dergiler- yer almak beni deitirir, asl gayemizin karsna geçirebilirdi. Çünkü toydum, insan zamanla gerçek olgunlua eriiyor. Yedi klim bu anlamda benim için cephe, bir kale ilevindedir. Güç odaklarn karnza aldnz için, Yedi klim’de kalabilmek, sabrla tüm zorluklara dayanabilmek, var olabilmek öyle kolay deildir. Yedi klim, dergiler içerisindeki en dar kapdr. te ben, somut örnek, yllarca görmezden gelindim. Kim tarafndan, edebiyatn köe balarn kapm kör adamlar tarafndan. Günü gelecek bu körlükleri yine ilerine yarayacak, bu köe balarnda dilenecekler. Yine de her eye ramen her daim, az da olsa bizim okurumuz vard, gerçekti. Çünkü biz gerçektik.
“Artk materyalist deil, emperyalist bir iir yazlyor” diyorsunuz. Bu durum kendisini Müslüman havzada gören airler için de geçerli mi?
Nasl ki, emperyalizm ilk bata geri kalm yoksul memleketleri ve devamnda Müslümanlar vurmusa iirde de bu durum böyle gerçeklemitir, diyebilirim. Geçmii açp bakn, birçok derginin air-öykücü-eletirmen mezarl olduunu göreceksiniz. Nedeni u: Yanl yönlendirmeler. Dergi editörü, bir akademiyi ayakta tutan profesör gibidir. Eer editör yeterli deilse o dergi okulundan sözü dinlenir, hükmü geçer bir isim çkamayacaktr. Kii ne denli yetenekli olursa olsun, edebiyat içi eitimden geçmesi gerekiyor. Geride imza brakan dergileri kartrdmzda o dergilerin ufuklu kiiler tarafndan yönetildiini görmekteyiz. Evet, yetersiz editör airini-öykücü veya eletirmenini sömürür, bu ekilde ayakta kalmaya çalr, fakat dier yandan kan emilen gençler edebiyat cephesinde zayf düer, sonra unutulur giderler. Bugün her kesimde gençleri, bilinçli veya bilinçsiz bir ekilde (bence hiç fark etmez, iin içinde insan varsa hiçbir kusur affedilemez) kullanan dergilerin ve bu dergilerin saçma sapan iir politikalarnn olduunu hepimiz bilmekteyiz.
nanmayan kesim zaten iiri tüketti. Dikkatli eletirmenler onlar incelediinde, onlarn duyuumuz-imajmz nasl kendi iirlerine devirdiklerine ahit olacaklardr. Bizim iirimiz içimizden birileri tarafndan, inanmayanlara irin görünmek ve onlardan bir uyduruk air payesi alabilmek için sabote ediliyor bence, yazk o adamlara; onlarn yedikleri ekmee, içtikleri suya bence yazk. Düman demitin ya, bunlar söyleyen adamn düman olmaz olur mu?
“Yalanp bunad halde konumaya devam eden airler, saçmalamalarn veyahut gevezeliin pençesine düüyor çounlukla” diyorsunuz. Kimler mesela? Bir ksmnn ismini verir misiniz? –talanmanza neden olabilecek isimler hariç tabii-
Dalarca, son yllardaki iirlerini yazmasa daha iyi olurdu diye düünüyorum. lhan Berk meselâ, ölene dek yazd. Kitap-lk’ta Berk’in 87 yanda yazd pornografik iirlerini okuduk. Kimi saf-salak ise bu iirlere bayld. lhan Berk, o iirleriyle, “ben hâlâ salkl spermlere sahip airim” imaj yaratmak istedi sanki. Sen ahlakç msn diye soranlar olabilir, evet atalarm gibi iirin edep ii olduuna inanyorum. airlerin fantezilerini dile getirdii bir mecra olamaz iir, olmamaldr da. iir çok çetin bir uraken, airlerin iktidarlarn kaybettikleri yllarda bu sanatla içiçelikleri bana çok da sahih gelmiyor. air; öykücü veya romancya göre ypranma payn da düünerek iirden erken emekli olmaldr. Bunu baaran airlerimiz var.
Cahillerin ta bam yaramaz dostum. Biliyorum, o airin ismini söylediim zaman bu sitenin GYY olarak daha çok sen talanrsn. Korkma dostum, rahat ol, hem o air de iiri braksa iyi olmaz m? Zaten yeterince yazm. Son zamanlarda yazdklar gençler üzerinde kolaycl nedeniyle yanltc oluyor. Yapt, hayrl bir i deil yani.
Peki, sen kaç yana kadar iir yazmay düünüyorsun?
Retorik adl kitabnda Aristotales, “Beden, otuzundan otuz beine kadar; zihin yaklak otuz dokuzuna kadar en olgun çandadr.” eklinde -benim de önemsediim- bir saptamada bulunur. u an 33 yamdaym, zamanm dolu dolu geçirmeye çalyorum. Ya ilerledikçe enerjimin azalacan bilmekteyim, bu yüzden çok gecikmeden geride die dokunur eserler brakma gayesi ve çabas içerisindeyim. iirimi tamamladktan sonra, buras önemli, ilhamn kar konulamaz hücumuna ne zaman dur diyebilirsem ite o zaman yazmay brakacam. Yani ölene dek iir yazmak arzusunda deilim. Belli bir yatan sonra gençleri okumak isterim.
Söylei için teekkür ederim.
Ne demek dostum, ben de teekkür ederim.
Asm Gültekin sordu
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
iir, hayatnzn neresinde duruyor?
Aslnda, “hayatm iirin neresinde duruyor”; doru soru bu olmal sanki. iir, ihtiyarlamasa da oldukça yaldr, gelecekte de var olacak. Benim ksack ömrümdeki iirsel verimin, genel manadaki iirle kyaslanmas mümkün deil. Fakat ite bu derin ve hacimli yapya bir eyler katabilmek, su yüzeyinde minik halka oluturacak ta atabilmek beni mutlu etmektedir.
“iir, benim hayatmdr” eklinde bir beylik söz etmeyeceim. Bu söz beni kasyor, iirimin akn engelliyor adeta. Ne yaparsam yapaym, sakin bir ruh haliyle daha baarl oluyorum. iir önemli elbette, ancak daha önemli eyler de var. Benim için iir amaç deil, insan kefetmeme yarayan kutsal bir araçtr sadece. Elence olsun diye iir yazmyorum, müzik yapmaya, insanlar elendirmeye çalmyorum. Bunu orta zekâ sahibi herkes, birazck yetenekliyse baarabilir. Yazdklarmz, insan hayatnda bir eyler deitirmiyor ve insan manevi anlamda yüceltmiyorsa o metinler bence iir deildir. Dergileri kartryorum, iir zannyla yaymlanm metinlerin birçou yaradan/ifadan domuyor, nedensiz ve sonuçsuz. Ben yemiyorum bu metinleri, içmiyorum.
Son eseriniz Hamse modern bir eser midir?
Ben, tarihin hokkasna kalemimi batrarak günümüzü yazyorum. Böyle olunca bir eserin günün ötesine uzanacana inanyorum. Bugüne kalan kült kitaplarda bunu gördüm. Kendimizden öncesinden habersizsek kendimizden sonrasna aktaracak fikirlerimiz, uyarc nitelikte bilgeliimiz ve basiretle verebilecek haberlerimiz olmayacaktr. Yahya Kemal’in iiri, Necatigil’in Divançe’si, Turgut Uyar’n Divan’ ve Sezai Karakoç bütünlüü benden önceki klasik iirin modern zamandaki somut örnekleridir. Yaptm eyin modern iir içerisinde de bir uzants, gelenei var. Ama ayrt edecek olursak benim klasik iir alglaym Yahya Kemal ve süreinde Sezai Karakoç kaynakldr. Onlar gelenei sadece estetik malzeme olarak görmemi, içselletirmeyi baarmlardr. Muhtemelen Hamse’ye post-modern diyeceklerdir, diyenler de oldu. Ne derlerse desinler ben geçmiin, imdinin ve gelecein yani tüm zamanlarn iirini yazmak istiyorum. Kendinize bir kip seçin deseniz, ben hiç kuku duymadan geni zamana talip olurum.
iirinizdeki coku, yaantnzdakiyle paralellik gösteriyor mu?
Aslnda evet, günü cokuyla yaamay severim. Günün her saatinde bende ayn heyecan olmuyor elbette, lakin iirlerimin hemen hemen hepsi hareketin içinden çkyor. Aclarm, hüzünlerimi dahi cokuyla yaayan biriyim. ç dünyamdaki inileri çklar daha yazabilmi deilim. çerimdeki ben ile darmdaki ben sürekli birbirlerine sürprizler yapyor. iirlerim ite bu sürprizler bütünüdür. Bugüne dek dinginlik zannyla miskinliin iiri çok yazld. Ben dinginlii dahi Yahya Kemal gibi kanl savalarn, hrçn dalgalarn içerisinden koparp almaya çalyorum. “iir, yaantdan doar.” sözü de yanl anlalmakta. Bence, yaanamayanlar da yaantmzn bir parçasdr aslnda. Bir ey, düünce haline gelmise pratikteki eklini görmesek de yaantmza dâhil olmu demektir. Bir cinayete ahit olmak, olay içerisinde figüran konumunda bulunsak da bizi o cinayete ortak eder. “Irak, bizim yaantmzn bir parças deildir” diyebilir miyiz. Biliim çanda dünya, bizim yaantmzn bir parças olmutur artk. Bu nedenle airin deneyimleri sonsuz durumdadr, o, enerjisi orannda istedii kadar yazabilir. Bir de empati denilen insanî yönümüz var ki, buna kimse engel olamaz. Lakin bunca yaantya ramen airlerimiz velut olamyorlar. Çünkü modernizm ile birlikte çoalmaya kar kendilerini konumlandrmakta insanlar ve tek çocuktan sonra döl yataklarn balatmaktalar. “Zihinsel hadmlk” bir hastalk haline gelmi durumda. Bunun iirdeki karl ise az ve minnack yazmak oluyor. Klasik dönem airlerinin onca teknolojik imkânszla ramen onca eser yazmalarnn sebebini ben bu psikolojik nedene balayabiliyorum. Cumhuriyet sonrasnda istisnalar saymazsak airlerimizin çounun, incecik iir bütünlükleri bulunmaktadr.
Düman çok bir airsiniz, bunun nedeni üzerine düündünüz mü?
Muhtemelen fincanc katrlarn ürkütüyorum, iyi iler yapyorumdur. “Dümanmn olmas, iyi iler yaptmn teminatdr” desem yanl olmaz. Severim ben düman, ahsiyetli ise tabii; bana güç verir düman. Ben inandm yapmaya çalyorum, gerçekler uruna gözümü daldan budaktan esirgemiyorum. Birilerinin cann yakyorsam, inann bu keyfî davranmdan deil, bir yanl düzeltmek isteimden kaynaklanyordur. Bu durum hakiki okurun dikkatinden kaçmyordur elbette. Ayrca ben dümanmn çok olduuna da inanmyorum. Bu psikolojik durumdur, kötü-irenç-pis koku yani necaset daha rahatsz edici ve çrtkandr, her zaman olduundan fazla ve güçlü-etkili görünür. yi her daim dingindir. Dümanm birkaç geçmez. Dierleri onlarn aklsz yandalar, yaltakçlardr; kendi öfkeleriyle deil ödünç öfkelerle bana saldryorlar, bu ise çabuk geçer, söner.
“Yaayan son hamse airi” sfatn sizden sonra almaya niyetlenenler olacak mdr? Sizden önceki hamse airleri kimlerdir?
Genceli Nizami, Ali ir Nevai, Hamdullah Hamdi, Behiti, Celili gibi airlerimiz Hamse sahibidir. Hamse, Arapça ‘be’ demektir. Divan airleri be mesneviyi bir araya getirip bu isim altnda toplarlarm. Ben mesnevi yazmadysam da, modern iir öretisini temize çekerek kendimin ve toplumun hikâyesini anlatmaktaym. Her iir sonuçta bir fikirden doar ve bu fikrin de bir dou hikâyesi vardr, açk veya örtülü, fark etmez. Bu poetik baktan yola çkarak kitabmn adn Hamse koydum. Aslnda niyetim, her dosyam ayr ayr kitap eklinde yaymladktan sonra böylesi bir bütünlüe ulamakt. Ancak ülkemizdeki yayn politikasyla örtümüyor iir kitaplar, bu yüzden bu alanla ilgili yaym yapmak pek kolay deil. Yer yer baz yaynevleri prestij amaçl iir kitab yaymlyor. Bu konuda pek baarl olduklarn da söyleyemem, çünkü eer yaync iir ortamna yabancysa, kötü niyetli bir kiinin eline düüyor ve o kii de yetenekli-yeteneksiz dostlarnn kitabn basma yolunu tutuyor. Siz böylesi kliklere prim vermiyorsanz, iir kitabnz yaymlatmakta zorlanrsnz. Lakin bu zorluklar aslnda sanatkâr gerçek anlamyla var klar. Birçok akranm air, -gördüm- kendinden önceki airlere yaltaklk yaparak kitaplarn bastrdlar. Peki, ne oldu? Kendilerine dahi sayglarn kaybettiler, ciddi eyler yazamyorlar. Çünkü iir soylu ruhlarn iidir. Öylesi kiiler, alçak kaplardan dahi geçmek zorunda kalsalar, dizlerini krarlar ancak, zalimler karsnda eilmezler.
Benden sonra “Hamse” yazacak airler olur diye düünüyorum. Bu gelenei sürdürmek isteyenler çkarsa çok da sevinirim. Almak tedirginlii yaamyorum; çünkü bir eser güçlüyse alamaz; sadece kiisel ve dönemsel farkllklarla yeni çabalar gelip onun yanna yerleir, bu da iir adna sevinilmesi gereken bir durumdur.
iirlerinizi Yedi klim dergisinde yaynlamay tercih ediinizin bir/birkaç sebebi var m?
Yedi klim yerli bir dergi, duruu olan bir dergi. Daha ilk gençlik yllarmdan beri dertsiz-fikirsiz hiçbir iin kalc olabileceine inanmadm. Düündüklerimi ve hissettiklerimi özgürce yazmalydm. Bu nedenle kendime en yakn dergiyi aratrp bulmalydm. Öyle yaptm. Yazmaya ilk baladm yllarda Yedi klim öyle gençlerin, daha dorusu popüler olmak niyetindeki gençlerin konaçlanabilecei yer deildi, hâlâ da öyle. Nam deil de ün peinde olanlarn Yedi klim’den uzak durmasn salk vermekteyiz. Her dergide görünmek isteyenlere pek iyi gözle bakmayz, bu kiilerin tek derdinin görünmek olduu düüncesine kaplrz. Gençler u yanl mantaliteyle hareket ediyorlar: “Ben kimseye abi demem, bal deilim, ben airim, biriciim” gibi. Bunu bize telkin eden ise modernizmdir. Evet, artk aileler tek çocukla kalyor; çocuklar mark ve biraz da pervasz yetiiyor. Geçmite olduu gibi ortada geni aile de yok, hepten çekirdek. Çocua, ebeveyn dnda çekidüzen veren bir abi veya abla bulunmamakta. Bu psikoloji iire de yansyor. Ne olur yani sizden yaça büyük bir aire sayg gösterip abi deseniz. Önemli olan iirinizin bana geçtiinizde sonsuz özgürlerden olmanzdr. Genç arkadalar, daha iir yolunda yürümeyi örenemeden yarna çkmak istiyorlar. Dur bakalm, sen yar hak ediyor musun. Çapn nedir, hzn ne kadardr. Bunun kararn ilk bata senden önceki airler verecektir. Baarl olduunda ise senden sonraki airler seni alklayacaktr. Akranlarnn çou ise, -seçkin yaratll olmayanlar- seni kskanacaklardr ve bu kskançlk toprana gömüleceklerdir. Kimse bu ayrntlar düünmek istemiyor gibi.
Yedi klim dergisinde kendi ev-içimin hallerini gördüm, kokusunu aldm, her yönüyle bana scak geldi, en önemlisi de kendimi istediim gibi ifade edebileceim bir mecra idi ve öyle oldu Yedi klim. iirlerimin ve yazlarmn hemen hemen hepsi yayn kurulundan geçti. Ben edebiyatmzdaki yanllar düzeltmeyi, üstü örtülmeye, balçkla svanmaya çallan dorular çekinmeden gün na çkarmay düstur edinmiim. Bu yanllklar mecrasnda –dergiler- yer almak beni deitirir, asl gayemizin karsna geçirebilirdi. Çünkü toydum, insan zamanla gerçek olgunlua eriiyor. Yedi klim bu anlamda benim için cephe, bir kale ilevindedir. Güç odaklarn karnza aldnz için, Yedi klim’de kalabilmek, sabrla tüm zorluklara dayanabilmek, var olabilmek öyle kolay deildir. Yedi klim, dergiler içerisindeki en dar kapdr. te ben, somut örnek, yllarca görmezden gelindim. Kim tarafndan, edebiyatn köe balarn kapm kör adamlar tarafndan. Günü gelecek bu körlükleri yine ilerine yarayacak, bu köe balarnda dilenecekler. Yine de her eye ramen her daim, az da olsa bizim okurumuz vard, gerçekti. Çünkü biz gerçektik.
“Artk materyalist deil, emperyalist bir iir yazlyor” diyorsunuz. Bu durum kendisini Müslüman havzada gören airler için de geçerli mi?
Nasl ki, emperyalizm ilk bata geri kalm yoksul memleketleri ve devamnda Müslümanlar vurmusa iirde de bu durum böyle gerçeklemitir, diyebilirim. Geçmii açp bakn, birçok derginin air-öykücü-eletirmen mezarl olduunu göreceksiniz. Nedeni u: Yanl yönlendirmeler. Dergi editörü, bir akademiyi ayakta tutan profesör gibidir. Eer editör yeterli deilse o dergi okulundan sözü dinlenir, hükmü geçer bir isim çkamayacaktr. Kii ne denli yetenekli olursa olsun, edebiyat içi eitimden geçmesi gerekiyor. Geride imza brakan dergileri kartrdmzda o dergilerin ufuklu kiiler tarafndan yönetildiini görmekteyiz. Evet, yetersiz editör airini-öykücü veya eletirmenini sömürür, bu ekilde ayakta kalmaya çalr, fakat dier yandan kan emilen gençler edebiyat cephesinde zayf düer, sonra unutulur giderler. Bugün her kesimde gençleri, bilinçli veya bilinçsiz bir ekilde (bence hiç fark etmez, iin içinde insan varsa hiçbir kusur affedilemez) kullanan dergilerin ve bu dergilerin saçma sapan iir politikalarnn olduunu hepimiz bilmekteyiz.
nanmayan kesim zaten iiri tüketti. Dikkatli eletirmenler onlar incelediinde, onlarn duyuumuz-imajmz nasl kendi iirlerine devirdiklerine ahit olacaklardr. Bizim iirimiz içimizden birileri tarafndan, inanmayanlara irin görünmek ve onlardan bir uyduruk air payesi alabilmek için sabote ediliyor bence, yazk o adamlara; onlarn yedikleri ekmee, içtikleri suya bence yazk. Düman demitin ya, bunlar söyleyen adamn düman olmaz olur mu?
“Yalanp bunad halde konumaya devam eden airler, saçmalamalarn veyahut gevezeliin pençesine düüyor çounlukla” diyorsunuz. Kimler mesela? Bir ksmnn ismini verir misiniz? –talanmanza neden olabilecek isimler hariç tabii-
Dalarca, son yllardaki iirlerini yazmasa daha iyi olurdu diye düünüyorum. lhan Berk meselâ, ölene dek yazd. Kitap-lk’ta Berk’in 87 yanda yazd pornografik iirlerini okuduk. Kimi saf-salak ise bu iirlere bayld. lhan Berk, o iirleriyle, “ben hâlâ salkl spermlere sahip airim” imaj yaratmak istedi sanki. Sen ahlakç msn diye soranlar olabilir, evet atalarm gibi iirin edep ii olduuna inanyorum. airlerin fantezilerini dile getirdii bir mecra olamaz iir, olmamaldr da. iir çok çetin bir uraken, airlerin iktidarlarn kaybettikleri yllarda bu sanatla içiçelikleri bana çok da sahih gelmiyor. air; öykücü veya romancya göre ypranma payn da düünerek iirden erken emekli olmaldr. Bunu baaran airlerimiz var.
Cahillerin ta bam yaramaz dostum. Biliyorum, o airin ismini söylediim zaman bu sitenin GYY olarak daha çok sen talanrsn. Korkma dostum, rahat ol, hem o air de iiri braksa iyi olmaz m? Zaten yeterince yazm. Son zamanlarda yazdklar gençler üzerinde kolaycl nedeniyle yanltc oluyor. Yapt, hayrl bir i deil yani.
Peki, sen kaç yana kadar iir yazmay düünüyorsun?
Retorik adl kitabnda Aristotales, “Beden, otuzundan otuz beine kadar; zihin yaklak otuz dokuzuna kadar en olgun çandadr.” eklinde -benim de önemsediim- bir saptamada bulunur. u an 33 yamdaym, zamanm dolu dolu geçirmeye çalyorum. Ya ilerledikçe enerjimin azalacan bilmekteyim, bu yüzden çok gecikmeden geride die dokunur eserler brakma gayesi ve çabas içerisindeyim. iirimi tamamladktan sonra, buras önemli, ilhamn kar konulamaz hücumuna ne zaman dur diyebilirsem ite o zaman yazmay brakacam. Yani ölene dek iir yazmak arzusunda deilim. Belli bir yatan sonra gençleri okumak isterim.
Söylei için teekkür ederim.
Ne demek dostum, ben de teekkür ederim.
Asm Gültekin sordu
Yazar: Asým Gültekin |
12-10-10 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
