Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / -ÝZMLERE DÂÝR | Okunma Says: 1498 |
Fikrin güncel hayatn girdabna kaplmadan diri kalabilmesi, düüncenin önünün açlabilmesi, geçmiin ve mirasn üzerine yeni tulalarn konulabilmesi ideolojik taknt ve saplantlarn dna çklmasyla mümkün.
Kapitalizm, Marksizm, Sosyalizm, Maoizm, Stalinizm, Feminizm, Humeynizm, Vehhabizm, Nazizm… ve benzeri her bir -izm mensuplarn sabit birer bak açs vererek deimez kalplara hapsolan dünya görülerinin parmaklklar arasna sktrr.
Kukusuz, insan, düünce dünyasn gelitirmek üzere balangçta belirli öncüllere (mukaddemat, postulat) gerek duyduunda, ideolojilerin bu doru veya eri öncülleri, zihnin ilemesinde ie yarayabilir. Bir ideolojisi olan insan dierlerine göre, soyut düünceye bir adm daha yaklat için kendisini farkl ve güçlü hissedebilir. Ancak bu genellikle yanltcdr.
deolojilerin takipçileri, ideolojilerinin sunduu önerilerinin doru ve hakllk pay olan ksmlarn hararetle savunurlar. Savundukça da bu düünceler zihinlerinde kemiklemeye balar. O ideolojinin kendisini, zamanla “dogma”ya dönüen, basmakalp düüncelere sktran taraflarn göremez olurlar. Yani, kendisini balangçta gelimeye yönelten ideolojisi, bir süre sonra onun gerçei (hakikati) ve akn (transandantal) düünceleri görmesine engel olur. Çünkü “akn gözü kördür” ve sloganik ezberler hem zahmetsiz bir kolaylk sunar hem de pek tatldr…
deolojilerin takipçileri, gerçek ve salkl bir düünceyle ideoloji arasndaki kopmay olayn içinde yaadklar için mantkl bir ekilde deerlendiremezler. Bu gerçei örneklerle açklayalm:
Her eyden önce u konuyu açklamakta fayda görüyorum: Dini inançlar ile ideolojiler birbirinden ayrdrlar. slam bir dindir, inançtr mesela… slamizm ise bir ideoloji… Musevilik (Yahudilik) bir inançtr, ama Siyonizm bir ideoloji… Hristiyanlk bir inançtr, ancak Lübnan tipi Falanjizm veya Evangelizm bir ideolojidir. Bu ayrm u açdan önemlidir:
Baz insanlar bir dine inandn düünürken, aslnda içinde olduu hareket, grup, cemaat, kilise vs. dini olmaktan çok “dünyalk”tr. Din, ahlakl, adil, dürüst ve ölçülü olmay emrederken, ideoloji(si) ona kendinden olan bu ilke ve kurallara ramen tutmay emreder. Falanjist için de DAE’çi için de ilkeler ve deerler yoktur. Onlarn yerine, ezberler, kin, intikam, öfke ve hayal ticareti ve dünyalk-ahretlik vaatler vardr.
Geni halk kitlelerinin, yüzlerce yllk geleneine sinmi olan slam, insan ve toplumun çizgilerini belirleyen ahlak ilkelerini ortaya koyan bir inanç… Adalet ve hakkaniyeti (qst) emreden; zayf, yoksulu ve yetimi ezmeyi yasaklayan; adil ve dürüst olmay buyuran; haksz yere öldürmeyi açkça men eden; çalmay yasaklayan ve hak ettiinden fazlasna göz dikmeyi ayplayan; insanlar aldatmay; ölçü ve tartda hile yapmay net bir ekilde yasaklayan slam’dan bir ideoloji çkarmak ancak yaadmz bu talihsiz iki yüzyla dütü. Vehhabizm, DAE, Humeynizm ve kii isimlerine bal dier -izmleri slamm gibi ortaya dökmek onu gökyüzündeki soyut ve eriilemez, akn ruhunu yeryüzü zindanna hapsetmeye çalmak gibi bir ihanettir. slam ideoloji deil, bir dindir.
Rasyonel (aklc) düünce makul ve mantkldr. Ancak “rasyonalizm” vakit geçtikçe belirli bir dönemde bir ideoloji gibi kalplaan ve dier düünceleri anlamann önünde bariyer oluturmaya balayan bir “dogma”ya dönebilmitir.
Ezilen kadnlarn haklarn savunmak üzere hakl gerekçelerle yola çkm olan Feminizm, ayn çizgiyi koruyanlarn yannda, balad noktann oldukça uzana sürüklenen dar bir ultra-feminizm ideolojisine dönümü durumda…
Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’e sevgi ve sayg duymak baka bir eyken onun düüncelerini “Kemalizm” veya baka bir adla kalplara sokup dondurmak, deien hayatn gerçeklerinden kopararak nostaljik bir skolastisizme ve oradan da bir “dogma”ya, çevirmek, onu düüncenin ve doal akndaki deiimin önünde bir bariyer ve araç olarak kullanmak açkça bir “ideoloji” anlamna gelir. Çk noktas itibariyle eitsizlik eletirilerine dayanan Marksizm teorisinin, gerçek hayatn pratiine indiinde açkça baarsz bir felakete ve zulme döndüünü Dou Bloku tecrübesi gösteriyor.
Kendi milletini/ulusunu sevmeyi ksa bir sürede rkçlk derecesine dönütüren Faizm’in veya Nazizm’in savunucular, bakalarna hayat hakk tanmamay kendi haklar olarak görüyorlard. Onlar, mutlak dorunun sahibi sfatyla dünyay yeniden tasarlamak iddialaryla oluk oluk insan kan akmasna sebep oldular ve bunu yaparken de E. Hoffer’in tanmlamasyla “kesin inançl” -izmlerin izleyicileri olarak kendilerinden son derece emindiler.
Bu takipçiler, o dönem için anlaml olan ve birer snak olarak gördükleri yarm asrlk, bir asrlk ezberleri dünyann tek hakikati gibi sunan zihin cenderelerine skp kalm oluyorlard. Çünkü -izmler, takipçilerinin zihin ve alg dünyasn kendi dar alanna hapseder. zleyicileri için bir at gözlüü fonksiyonu görerek sadece görülmesi istenen istikameti görmelerine izin verir. Geri kalan görme sahas ise, o -izme göre yalandr, hataldr, eytandr. deolojilerin takipçileri, kendi dönemlerinde anlaml bulunan ve taraftarlar olan düünceleri dar dünya görüleriyle kolaylkla bir “dogma”ya çevirirler.
zm’lerin mensuplarnn dier dünyalar tanmalarna izin verilmez. Mutlak teslimiyet ve tabiyet için, genellikle tektip yayn organ izletilir; grup içi evlenmeye zorlanrlar; grup dndakilerle konumalar üpheli görülür. zm’lerden birine mensup olan kii, emredilenlerin dnda düünmemelidir. Ezberletilenlerin dnda düünürse, eletirir ve çözümler üretirse ideolojik grubun dna atlr. deolojisine ihanet etmi görülür.
deolojiler kendi korku tünellerini de olutururlar. Çizgilerinin dnda duranlar ya dünya, ya ahiret veya her ikisini de “kaybedenler” zümresine sokar; dierlerini eytanlatrr… deoloji saplants olanlar çou kez, kendilerinin anlalamayan “über-insan”lar (üst-insan) olduklarn zannederler.
Cemil Meriç’in, ülkede kann gövdeyi götürdüü bir dönemde, iç ve d saldrlarla gençlerin kannn su gibi döküldüü yllarda, o dönem kimsenin anlamasn beklemeden “Bu Ülke”sinde çlk çla haykrd bir cümleyle sonlandralm:
“-zm’ler idrakimize giydirilen deli gömlekleri. tibarlar mene’lerinden geliyor…”
Yazar: Yücel Oðurlu |
11-09-19 |
||
| E mail: dirilispostasi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
