
| Kategori : / ÞU GÝDENLER (Tasavvuf Büyüklerinden Levhalar) | Okunma Says: 1036 |
Edebiyat fakültesinin önünden geçerken, önce bir Alman’a rastladm, sonra bir Fransz’a, ngiliz’e, talyan’a…(spanyola, Rusa…rastlasam da sonuç deimezdi.)
“Literatür” hepsinin kelimesi…Literatür ve fakülte kelimelerini bir araya getirince mesele halloluyor!
Sadece telaffuz deiiyor, hepsinin de esas latince!
Yüzlerce yldr bu böyle. Alman asln inkâr edip latince kelimeyi sözlüünden çkarmyor, ngiliz, Fransz, talyan, spanyol…öyle. te bu kelimeler ayn zamanda bu diller arasnda bir mütereklik salyor.
Littera, harf, yaz demek. Nâdiren de olsa, literal (harfî), literalist (harfi harfine tercüme yapan), literalizm (harfi harfine çevirme esasna dayanan tercüme) kelimeleri dilimizde kullanlyor.
Biz yaz-mak’tan bir kelimeyi seçmemiiz. Böyle bir kelime yapsaydk, “yazn” der miydik?
slam dünyasnda müterek kelimemiz edeb kökünden edebiyat. Mütercim Âsm Kamus tercümesinde “edeb”i zerafet, “usluluk, söz ve fiil olarak güzel davran” olarak açklyor. Muhtemelen Franszca literatüre baktk, fakat onlar gibi yapmadk, edeb kökünden edebiyat tercih ettik. Yaz ile, sanatla edebi bir arada görmek istedik muhtemelen. Yazmann, eser ortaya koymann bir edebi, tarz, usûlü olmas gerektii için de böyle yapm olabiliriz. Bu Tanzimat döneminin kelimesi, daha önce iir ve ina vard, yani iir ve nesir.
Biz edebiyat deyince, Arap da edebiyat dedi, Fars da. Bütün Türk dünyas edebiyat diyor. Bu ayn zamanda bir medeniyet tercihi.
Edeb’in davet, ziyafet anlamlarn da akldan çkarmamak lâzm. Edebiyatçya edib dedik, ki ayn zamanda “edepli” demektir! Edip, edepli olmak gerek!
Bu kelime o kadar yerleti ki, öyle büyük edebiyatçlar yetitirdik ki…Onlar edebiyat tarihimizden çkarsak, edebiyat diye bir ey kalmaz!
Bunu yapamayanlar, edebiyat kelimesini dilimizden çkarmak istediler. Bat dillerindekine öykünerek “yazn” diye ucube bir kelime uydurdular. ki büyük dilcimiz Faruk Kadri Timurta ve Tahsin Banguolu kelimenin yap ve anlam bakmndan yanl olduunu belirtiyorlar.
Yanl olmasa ne olurdu?
Edebiyat devamllk demektir, süreklilik demektir. Bu köklü kelimemizi kullanmaya devam ederdik. Âkif’in, Haim’in, Yahya Kemal’in, Necip Fazl’n, Tanpnar’n ve daha nice edibimizin erefle tad bu kelimeyi genç yazarlarmz neden tamak istemesinler ki?
Onlar edebiyatç olmal; yaznclarla farklar isimlerinden balamal!
Yazar: D. Mehmet Doðan |
21-09-20 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||