Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / ÞEHÝR ve MÎMÂRÎ | Okunma Says: 1061 |
“Türkiye Yazarlar Birlii ehir Okumalar” söyleileri kapsamnda on dokuzuncu ehir okumas Mardin bal etrafnda gerçekletirildi.
Konya, Malazgirt , Edirne , Bursa , stanbul ,Yozgat, Van , Malatya ,Tokat, anlurfa , Erzurum , Ankara , Kayseri , Mula , Adapazar , Üskup’ün ardndan gerçekletirilen ehir okumasnn konuu Mardin Artuklu Üniversitesi Öretim Üyesi Dr. Fasih Dinç oldu. Dinç, Selman Çevik’in, Mardin’in tarihi, kültürü, corafyas ve sosyolojisi gibi muhtelif yönlerine dair sorularn yantlad.
Birçok medeniyetin izlerini brakt ehir
Mardin ismine dair birçok rivayetin bulunduunu ifade eden Fasih Dinç , “Mardin isminin tarihi kaytlarda geçtii günden bu yana çok fazla deiiklie uradn görmüyoruz. Hem Arap hem Roma kaynaklarnda Mardin olarak geçiyor ”dedi. Gerek sosyal gerekse kültürel anlamda medeniyetlere ev sahiplii yapan ehrin Artuklu corafyasnda bulunduunu belirtti.
400 yllk Osmanl Hakimiyeti
Mardin’in tarih boyunca çeitli medeniyetlere ev sahiplii yaptn belirten Dinç ehrin belli bir süre Roma ve Sasani çatmasnn arasnda kaldn ve bu süre zarfnda tahribatlarn meydana geldiini söyleyerek : “640’tan sonra slam Ordular Mardin’i fethetmilerdir. Cumhuriyet’ e kadar da Osmanl hakimiyetinde kalmtr” dedi.
Mardin’de geçmiten günümüze Müslümanlar, Hristiyanlar, Süryaniler, Museviler, Yezidiler ve hatta daha farkl unsurlarn bir arada “öteki” olmadan yaadn söyleyen Dinç : “Mardin’in ehir dokusunun oluumuna yllarca kaynaklk eden bu durumda Mardin ‘in ötekisi olmam. Bu ehirde sayg, hogörü ve misafire hürmet vardr” dedi. Kent ve ehir kavramlarnn kendisi için çok farkl olmadn belirterek: “Batl ve Müslüman âlimlerin ehir tanmlamalarna göre Mardin eskilerden beri bu hüviyeti tamaktadr. ehrin câmisi ,çars ve mahkemesi mevcut ayrca yabanclar birlikte yayor , bu da çok önemli” diye konutu.
Mardin evlerinin mimari yapsndan bahsederken bu yaplarn komuluk hukukuna dayandn ifade eden Dr. Fasih Dinç : “ehir ina edilirken öncelikle mesken esas alnmtr. Hz. Peygamber’in komuluk hakk üzerine bulunan hadisinden hareketle, bir kii ev yaparken dierinin hakkna tecavüz edemez, onun n ve rüzgarn engelleyemez diyor. Mardin’in evleri bu hassasiyetle ina edilmitir ki bulunduu toporafya ve corafi konumu da buna uygundur” dedi.
Mardin’de farkl din , dil ,rk , mezhep ve inanlardan insanlarn yayor olmasna ramen mimari yapda gözle görülür bir farkn bulunmadn , evlerin hemen hemen ayn tarzlarda ina edildiini ifade eden Dr.Fasih Dinç : Bir Süryani ile Ermeni’nin veya Müslüman’n evleri arasnda semboller dnda bir farkllk yok. Örnein bir tanesi haç koyuyor evin giriine dier gözya damlas , bunlarla ayrt edebilirsiniz en fazla onun dnda genel olarak yaplar ayn ekilde ina edilmitir dedi.”
ehirde yaamakla ehri yaamak arasnda ciddi fark var
Bugünkü ehir yaplarn ve unsurlarn eletiren Dinç : “ ehri deerler üzerine ina etmezseniz yalnz insanlar, huzursuz yerler meydana gelir. Deerler üzerinden ehri tam anlamyla yaamalyz. Mesela Mardin’de “Abbara” vardr, insanlar buralarda karlar sohbet ederler biz bunu kaybettik. Meskeni dikkate alarak ina ettiimiz ehirlerde maalesef bu gibi insani ilikileri görmek çok zor” diye konutu.
Yazar: Fasih Dinç |
07-10-20 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
