Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TASAVVUF / TASAVVUFA DÂÝR | Okunma Says: 1039 |
Tasavvufu konuurken duygusal ve ideolojik lehtarlk ya da aleyhtarlktan uzak olmaya çalacaz.
slam’n lehinde ve aleyhinde bu kadar çok konuulan baka bir alan olmadna göre akl banda bir müminin bu konuda hakikati aramas ve inandna ikna olmas gerekir. Allah bizden bunu talep ediyor; ‘Aklnz kullanmyor musunuz?’, ‘yaayan da bir delille yaasn, ölen de bir delille ölsün’ gibi ayetler bu talep için ne bir konu snrlamas ne de öyle deil de böyle insanlar snflamas yapar. Akl olan herkesi muhatap alr. Hz. brahim Allah’a bile ‘ölüyü nasl diriltebilirsin?’ diye sormusa ve onun tavrlarn da Allah bize üsve-i hasene/uyulacak güzel örnek olarak göstermise, sahabî Resulüllah’a, ‘bu sizin görüünüz mü, yoksa vahiy mi?’ diye sormusa ve Allah Resulüllah’ da bize yine üsve-i hasene olarak göstermise artk bu iki otoritenin, yani Allah’n ve Peygamber’in dnda yaptklar ve söyledikleri doru mu yanl m diye sorulamayacak kimse kalmaz. Bizim de ikna olma hakkmz vardr.
Bu araya u çok önemli meseleyi de sktralm: Hakikatin kabulünü ön yarglar kadar baka hiçbir ey engellemez. Gazali ömrünün sonuna doru yazd el-Münkiz adl kitabnda, ancak kör taklidi -yani filanca ya da benim mezhebim böyle diyor ön kabulünü- terk edince hakikati anlamaya baladm diyor. Bu gerçei ben ondan çok daha geç yalarda örendiim için artk onun kadar anlama ansm kalmad. Çünkü o bunu örendiinde elli yana yeni girmiti. Ama bir eyin tamam olmazsa hepsi de terk edilmez.
mdi bendeniz önce tasavvuftan ne anladm söyleyeyim:
nsan tek yönlü bir varlk deil, akl, fikri, inanc, duygular ve bütün bunlarn karmndan çkan fiilleri/eylemleri var. slam bunlarn hepsinin Allah’n istedii gibi eitilmesini istiyor. Bunu gerçekletirecek kadar bilgi elde etmesini, inancn, duygularn ve eylemlerini eitip düzeltmesini istiyor. Tasavvufun din bütünündeki yerini bir yazmda insan bedeniyle anlatmtm; bizim etimiz, kemiimiz, kanmz ve sinirlerimiz var. Biz bunlarn hepsiyle birlikte insanz. Bunlarn aralarnda bir insicam olmazsa marazi/patolojik bir durum ortaya çkar ve salmz bozulur.
Beden saln korumak için tp ilmi gelimi. Bu ilim inceldikçe zorunlu olarak ihtisaslama balam. Dahiliye, genel cerrahlk, göz, kulak gibi onlarca alt dallar domu. Her biri kendi ulat bilgileri özel kavramlarla ifade eder. slam bütünü içinde Resulüllah zamannda ilmi ihtisaslama yok diye bilinir ama ksmen balad da bir vakadr. Sahabenin kimi fkhta, kimi kraatte, kimi feraizde mehur olmutu. Daha sonra muamelat/hukuk, akide ve ahlak konularnda ihtisaslamalar ortaya çkt. Bu alanlardaki bilgi inceldikçe, aynen tpta olduu gibi kavramlatrmalar balad. Çünkü kavramlar olmadan ulatnz mefhumu anlatamazsnz. Derken bu alanlardaki bilgiler belli usul ve disiplinlere ihtiyaç duyup bilim anlamnda ilimleti. Mükellefin fiili eylemleri alanndaki ilme fkh, akide alanndakine kelam, ahlak alanndakine de tasavvuf dendi. Tasavvuf sûf’tan m safîlikten mi gelir gibi konular teknik ve akademik olduu için onlar ehline brakyoruz. Elbette bu isimlendirmelerin bir sebebi vardr ama bu bizim için o kadar da önemli deil.
mdi bütün bu alanlar; fkhn, kelamn, ahlakn yeni ortaya çkan meselelerini hep naslara havale etmek tbb, geleneksel tbba brakmaktan farkszdr. Tabii ki Allah dinini tamamlamtr, ama onun yaanlan artlara göre anlalmas çabalar kyamete kadar sürecektir.
Tarih boyunca tasavvufun yüzlerce tarifi yaplmtr, ama bunlarn çou herkesin onun kendi penceresinden gördüü bir özelliidir. Bize göre ise tasavvuf yukardaki taksime göre ilim olarak ahlak ilmidir, hedef olarak ise duygu eitimidir. Bu arada u mütearifeyi de tekrarlayalm: Tasavvuf bu alann genel ismidir, tarikatlar ise her biri onun bir mezhebi olabilir. Ancak son zamanlarda, en azndan tarikatlarn kahir ekseriyeti mezhepten çok frka halini alm gözüküyor, bunu da konuacaz. Evet, ksaca tasavvuf duygu eitimidir, tezkiye-i nefistir, ahlakn yaanmasdr ve bunlar Resulüllah zamannda da en âlâsyla vard. Çünkü onun bir görevi de müminleri tezkiye etmekti. O zaman var olan bu gerçeklie sonradan tasavvuf denmesi o hali deitirmez. Tpk dier alanlara sonradan fkh ve kelam denmesi gibi. Ama böyle olmas fkh adna, kelam adna, tasavvuf adna söylenen her sözün, yaplan her eylemin fkh, kelam ya da tasavvuf olduu anlamna da gelmez.
Bu noktadan devam edeceiz.
Yazar: Faruk Beþer |
25-10-20 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
