Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / ÞEHÝR ve MÎMÂRÎ | Okunma Says: 3625 |
Daralan yalnz odalar deil elbette apartman hayatnda. Daralan kültürümüz, medeniyetimiz, saadetimiz ve hatta ahlakmz..
Müstakil evlerden, apartman dairelerine geçiin yüz yln yayoruz bu asr. Ferah ferah evlerimizi brakp, modern ve daha irin olduunu düünerek apartman dairelerini tercih eder olduk. Hanmlar dünden raz oldu bu geçie. Malum, daha küçük ev daha az i, daha az a. Beyler ise geni bir evin yerini tutmayacan bilse bile, gözünü aldatan apartman boyasna ve daha az masrafa deimek zorunda kalr.
Aslnda bu deiime çabucak ayak uydurup, müstakilden müterek sisteme geçiimiz sandmz kadar ucuz olmad milletimize. Müstakil evlerimizde neleri unutmadk ki! Misafirperverlii, nezaketi, temizlii, harem ve selaml ve daha neler neler!
Misafirhane
Müstakil evlerimizin en büyük özellii geni misafir kültürüdür. Misafir odas, misafir kat, misafir hamam, misafir havlusu, misafir terlii gibi gibi. Misafir geldii zaman genellikle misafire ayrlan küçük bir çat kat bulunur. Misafirin katnda her ey misafire hastr ve temizdir. Ev halk kendisinin mahrum olduu yastk, yorgan nevresimlerinden havlu takmlarna kadar en güzelini misafire ayrr. Kendisi alt katta soba yakamazken, misafirin sobasn çatrdatr. Bu ve tüm güzellikler Anadolu Müslüman’nn misafire verdii önemi ve misafirden duyduu honutluu gösterir. 
Zorunlu kümes yaam tarz: Apartman
Kyasn günümüz apartman daireleriyle yaptmz zaman durumun vahameti gözler önüne seriliyor. Misafir için bir odamzn dahi olmamas, misafirin kullanaca banyoyu, giyecei pijamay, yiyecei yemei ev halknn müterek kullandklarndan seçmemiz, misafirperverliiyle ün salm bir milleti sradanlatrm ve Avrupailetirmitir.
Haremlik Selamlk
Müstakil Osmanl evinin kök bölümüHayatmz üç oda bir salona sdrdmz evlerimizde, erkek ve hanm misafirlerin gelmesiyle oluan mahrem-namahrem ayrmn yapmakszn, elimizde mevcut oda bulunmamas sebebiyle misafirlerimizi bir odaya tkarak hayatmz nizam eden eriatn önemli bir kuraln yok sayar olduk.. Gerçi yinede eriatn bu kuralna dikkat etmek isteyen abi ve ablalarmzn kstl imkânlaryla haremlik selamlk oluturduuna ahit olsak da toplumsal olarak geçtiimiz tek oda sisteminde bu tür uygulamalarn knandn, ça d bulunduunu ve hor baklmasn da üzüntüyle karlyoruz.
Geçtiimiz apartman sisteminde doan kültür katili bu kez sosyal hayatmz da asimile ederek islâmi yaantmzn ayana balta vurup, pek ikayetçi olduumuz kz-erkek ilikilerinin menfi tohumlarn evlerimizde atmaya vesile oluyor.
Çadalk m?
Heva ve heveslerinin peinde çadalatn zannederek, nefsine zor gelen bütün mahlûku, deer kayplaryla kendisine ayak uydurtan, hantal ve tembel bir yaam üzerine kurulmu modern yaant ta yllar öncesinden def-i hacetimizi yaptmz ayak yollarn yolsuzlatrd. O kadar yolsuzlatrd ki, bu helâlar evimizin en ba köelerine, mutfamzn yanna, salonumuzun karsna yerletirecek kadar.
Hayata gözlerimi açtmdan itibaren ayak yolunun evimizin içinde bulunmasna ramen, hâlâ çadalk adna yaplan bu ça d uygulamay özümseyebilmi deilim. Mutfakta yemeini yerken yellenme sesini iitmek, helânn kaps açld zaman necis kokuyu evin dört köesinde içine çekmeyi tabî karlamak, çadalk adna yaplm ça ve çalar d bir hareket. Ancak ne yazk ki müstakil hanelerimizi terk edip, apartman sistemine geçtiimiz u yüzylda helâlarn hanemizin içerisinde bulunmasndan bakada bir alternatif kalm deil. Bahçeli ev
Karlkl sayg
Apartman hayatndaki kültür katliam sayg ve edebimizi de katlederek devam ediyor hayata. Malumdur ki, geni Osmanl evleri avlu, sofa, divan, kök gibi birçok ksmdan oluan mükülat olmas sebebiyle, ev Halknn topland mesken / oda sayg ve ciddiyet ihtiva ederdi. Genellikle büyük anne ve babalarn da bulunduu oturma odas, yatak odasna uzak olmas ve hatta farkl katlarda bulunmas sebebiyle, yatak odasndan çkan kar ve kocalar ev halknn karsna çkabilecei giyimler tercih ederlerdi. Özellikle gelinler kaynvalideleri tarafndan inceden inceye elenirlerdi.
Ebeveyn gusletmesi icap eden durumlarda, herhangi bir sebeple odasndan dar çkmaz ve yüklük olarak da kulland bölmede, odasndaki ocakla stt bir güüm su ile hacet giderirdi. Her manada ebeveyn için mahrem odadan çkmak, bir adap, sayg ve toplum içine çkma uuru uyandrrd.
Ancak ne yazk ki apartman hayat bu güzel kültürü katletmi, çamarlmz salonlara kurdurtmu, elbiselerimizi selamlk odalarda deitirir olmu ve oturma / toplanma odasndaki ciddiyeti sona erdirmitir. Yatak odasyla dip dibe olan günümüz toplanma odalar, ebeveynlerin rahatlkla yatak odas kyafeti ile vakit geçirdii, ciddiyetsiz mekânlar haline gelmitir. Bu yozlamann neticesinde kaybettiimiz saygyla beraber huzur ve saadeti bozulan hanelerdir. Küçük hapishane: Apartman dairesi
Ufkumuz darald
Bahçesiz evlerimizde, en yakn hava alma noktasnn piknik mahalleri ve açk hava kafelerin olduu u günlerde, bahçede mangal yapmay, çay geceleri tertip etmeyi unutur olduk biz erkekler. Hanmlarmz ise hanm hanma, bahçede/avluda toplanp ksr yemeyi, örgü örmeyi ve kapal mekânn kasvetini günein aydnlyla atmay özler oldu. Kapitalist hayat bizleri küçük oturma odalarmza hapseder oldu ne yazk ki. Çalan erkekten ziyade, tüm gününü evde geçiren ev hanmlarmz için bu durum bir kâbus.
Bahçemizde köpek besleyemeyip, alarmlarla donattk evimizi. Kilerimizi, ambarmz, ahrmz bodrumlara deitik. Ambarmz olmaynca toplu gda almay da unuttuk. Artk her ey tek tek, paket paket. Ve bunun bedeli de, ekonomik geçimsizlik ve maddi skntlar. Ekmei zaten frndan alrz da, iki yumurtay da evimizde yetitiremez olduk. Kurban bayramnda kurban kesemez olduk. Kurban kesme dönemini bitirip vekâlet verme asrn balattk.
1835'te stanbul'a gelen Miss Julia Pardoe, avlular için; "Keke Shakespeare, Romeo ve Juliet'in bahçe sahnesini yazmadan önce buralar görmü olsayd." demiti ya, biz o avlular kaybettik. Sahi, biz Avrupallamak adna Avrupa’nn imrendii evlerimizi kaybettik!
Mehmet Bahadrolu çada mekânlara alamayp meskenleri özledi.
Yazar: Mehmet Bahadýroðlu |
24-11-10 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
