Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 1134 |
Kültür tarihimizde önemli bir yer igal eden stanbul esnaflar hakknda bir hayli kitap yazld. Bu konuda üç örnek vermek gerekirse Evliya Çelebi, Osman Nuri Ergin ve Read Ekrem Koçu gibi isimleri zikredebiliriz. Bunlardan Osman Nuri Ergin, en salam ve en ayrntl kaynak olarak karmza çkt gibi, Evliya Çelebi de ünlü seyahatnamesinde “Esnaf Alaylar”n uzun uzun anlatyor, aralarnda bir de sahaf esnaf bulunduunu belirtiyor. Dier gruplarn olduu gibi, sahaflarn da idarecisi olan zata “Sahaflar eyhi” denildiini ifade ediyor.
Bu mukaddimeyi, devrimizin en mehur Sahaflar eyhi (duayeni) merhum üstadmz ve büyük kitabiyat bilgini Muzaffer Ozak Hoca Efendi’ye getirmek için yaptm. Ama önce bir baka sahaftan ve hakknda kaleme alnan bir yazdan ksaca bahsedeyim. Sayn Doan Hzlan, Hürriyet’in eki “Kitapsanat”ta “Sahaflar Çars’nn Felsefecisi: Arslan Kaynarda” balyla yaymlad yazsnn giriinde öyle diyor:
“stanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirmi, Spinoza üzerine doktora yapmt. Bir dernee olan siyasal üyelii yüzünden bir daha mesleine dönememi, sahafl seçmiti.
Birçok sahafn yannda çalm, sergiler açmt. Yalnz Türkçe kitaplar deil, tezgâhnda yabanc dilde kitaplar da bulundururdu.”
te Arslan Kaynarda’n yanlarnda çalt ve sergiler açt sahaflarn en bata geleni Muzaffer Ozak’t. Ben bu konuya “Ayakl Kütüphaneler” isimli kitabmda da yer verdim: Arslan Kaynarda, çarda uzun yllar sahaflk yapt. Bir röportajda kendisine yöneltilen sorular cevaplandrrken unlar söylemeyi de ihmal etmemiti:
“Muzaffer Ozak gönlü yüce bir insand. Kim olursa olsun, herkese iyilik ederdi. Yapt iyilikleri hiç unutmam. O dediiniz yerde bir yl kadar kitap sattm. Bizim için yalan yanl birçok eyler söylendi, Muzaffer Bey’e. Hiç birine aldrmad. Kendisi olgun insan örneiydi. Adn her zaman saygyla, sevgiyle anyorum.”
Efendi Hazretleri’nin adn saygyla, sevgiyle anan günümüz sahaflarndan biri de, halen Beyolu’ndaki dükkânnda mesleini icra eden Halil Bingöl’dür. Bu kadim dostumun yanna ne zaman gitsem Efendi’nin duvarda asl resmine hasretle bakp gözlerimi dinlendiririm. Halil Bey de, kendisinden daima, üstadmz, eyhimiz diye sitayile bahseder. Merhumdan yardm ve iyilik gören daha baka sahaf esnaf da var ama sütunum snrl olduu için onlar anlatamayacam.
Mademki söz sahaflk mesleinden ve Muzaffer Ozak’tan açld öyleyse konuyla ilgili birkaç nakilde daha bulunaym:
Sahafl, Karagümrük’te Kefeli Camii’nin imam akir Efendi’den örenen Hac Muzaffer Efendi, bu meslein srlarn bakalarna anlatmaktan, bildiklerini öretmekten de büyük bir zevk duyuyordu. Kendisiyle yaplan mülakatlarn birinde unlar söylüyordu:
Sahaf ve suhuf kelimeleri dini bir özellik tamaktadr. Baz peygamberlere “suhuf” ad altnda vahiy indiini biliyoruz. Çounluunu dini eserlerin tekil ettii eski kitaplarn satld Sahaflar Çars, daha önce Kapal Çar’dayd. Yllar sonra imdiki yerine tand. Burada sadece kitap satlmyor; tarihi, edebi, ilmi sohbetler de yaplyordu. Bilindii gibi sahaf, eski kitaplar ama daha çok yazmalar yakndan tanyan kimse demektir. Kitabiyat ilmine vakf olan böyle bir sahaf, antika eserleri derleyip toplar, onlara kymet ve fiyat biçer, bu eserlerin mümkün olduu kadar erbabnn eline geçmesi için gayret gösterir.
Biz öyle kitaplar satmzdr ki, alan kimse sabaha kadar onu gösüne bastrp yatmtr.
Nadir eserleri sadece kitap merakls Türkler almyor, yabanclar da bu iin peini brakmyorlard. Dorusu, yn yn kitap onlar vastasyla yurt dna gitti. Bu, bir bakma da iyi oldu. Hiç deilse nadir kitaplarn bir bölümü böylece yok olmaktan kurtuldu. Çünkü harf inklabndan sonra, kraldan çok kralc geçinen baz igüzar memurlar öyle bir terör havas estirdiler ki, insanlar korkularndan ellerindeki kitaplar, aile büyüklerinden kalan kymetli eserleri alelacele yaktlar, kuyulara atp yok ettiler. Evlerde eski yaz bulundurmak, kobra ylan beslemek gibiydi. Mesela Çankr Mevlevihanesi’ne ait kitaplarn gömüldüü yeri bana gösterdiler. çlerinde çürümeyen tek bir “Nesîmî Dîvân” kalmt. Onu da ben aldm.
Sahaflar Çars’na kitaplarn dnda fermanlar, hat örnekleri önemli evrak ve özel mektuplar da düüyordu. Mesela ben Namk Kemal’in Abdülhamid’e verdii jurnalleri bu çarda gördüm. Ustalarmz “Aman bunlar ortaya çkmasn, aksi halde rezil oluruz” diyerek yaktlar. Öyle yazma Kur’anlar gelirdi ki, hangi hattata ait olduunu belirlemekte hayli güçlük çekerdik. Adam, aheser bir Kur’an yazd halde sonuna adn kaydetmiyor. “Edep ederim. Ben kimim ki, Allah’n kitabna adm yazaym” diyor.
Sahaflar eyhi Muzaffer Efendi’nin konuyla ilgili daha birçok hatrasn örenmek istiyorsanz “Ayakl Kütüphaneler” isimli kitabm okumanz gerekiyor.
Yazar: Dursun Gürlek |
20-06-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
