Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 611 |
Eletiri yerine tenkit de diyebilirdik. Hatta eletirme kelimesinin doru kökten yanl kurulmu bir sözcük olduu da söylenir. Ama bizim dil politikamz ideolojik bir silah olarak kullanlmadktan sonra kelimeyi köküne bakarak kullanmak deil, hançeremize uymas, halka mal olmu olmas, her kesimin onu mukabilinden daha rahat anlamas olduu için eletirme diyoruz. Tenkit etme eletirmeye göre daha az kullanlr hale geldi, ksaca eskidi. Her ikisinin de anlam ayn: Bir sözün, bir kiinin, bir eserin iyi ve kötü taraflarn, güzel olan ve olmayan yönlerini ortaya koyma, eleme, ayklama demek. Yani eletirme ya da tenkit etme kötüleme demek deil. Eletirmeye kötüleme anlam verilince genellikle olumsuz bir i olarak düünülür.
Öyle ya da böyle, insanlar neden eletirme ihtiyac duyarlar? Sanrm önce eletirmenin insani bir eylem olduunu kabul etmeliyiz. Çünkü eletirme beenme ya da beenmeme, güzel ya da çirkin bulma yargs ile alakaldr, bunu da insan yapar. Ama bu da nötr deildir; kiinin birikimiyle, sabitlemi fikirleriyle, psikolojik haliyle alakaldr. Hangi anlamyla olursa olsun eletirmenin u sebeplerden biriyle ya da birkaçyla yaplabileceini söyleyebiliriz:
Eletirenin duygu dünyas problemlidir, bir eye ya da kiiye kskançlk duyuyor olabileceinden ötürü, elde edemedii için onu itibarszlatrmay, böylece onun çok da ie yaramadna kendisini inandrarak rahatlamay ya da onun üzerine basarak kendini göstermeyi hedeflemi olabilir.
Bir mezhebe, merebe, frkaya mensuptur ve onun bütün söylediklerinin doru olduunu, onlara muhalif bir görüün asla doru olamayacan iman derecesinde kabullenir ve dierini bu imann gerei olarak eletirip reddeder. Bunun ad frkaclk ve ideolojik slam’dr. Çünkü kiinin hareket noktas slam’n sabiteleri deil frkasnn, mezhebinin ya da merebinin dorulardr. Bunlar ilim konusu olmaktan çkp iman konusu haline gelmitir ve iman deitirmek çok zordur.
Ya da kendi görüünü yücelten birisidir, fikri bir banazlk ve kilitlenme yaamakta olduu için kendi bildiklerinin hepsini doru sanr ve sadece kendi görüünü beenir, dierininkini yanl bilir, her iki tarafn bilgisini tahkik edip test etmeden, yani eleme ve nakde tabi tutmadan ve muhtemelen egosunun da dürtüsü ile onu eletirir. Böyle bir insan nefsini adeta ilahlatrmaktadr. Böyleleri için Allah (cc) ‘siz hiç ilmine ramen hevasn/nefsi arzularn ilahlatranlar görmüyor musunuz’ buyurur. Resulüllah Efendimiz’in (sa) u erefli sözü de bunu anlatr: ‘Üç ey insan helak eder: Boyun eilen bir ihtiras, peinden gidilen heva/hazlar ve kiinin sadece kendi görüünü beenmesi’ (Taberani, Hasen). Bu üç eilim de marazi durumlardr, böyle olmaktan Allah’a snrz.
Eletirmenin asl doru ve insani olan saik udur: Kiinin derdi hakikate ulamak ve bir mümin olarak Allah’n rzasn kazanmak olur. Kar tarafn hatasn ve sevabn usulüne uygun olarak ve Allah için ayklar ve Kurankerim ifadesiyle ‘sözün en güzeline tabi olur’, dier müminleri yanllardan sakndrr, hakkn ortaya çkmasna ve herkesin hakka tabi olmasna çalr. te böyle bir niyetle eletirme slam’n bizden istedii emr bilmaruf kabilindendir ve bir ibadettir. Elbette bunu yapan da hata edebilir, ama hedefi hakikat olduu için onu daha iyi bilenin eletirisi ile kendi yanlndan dönmekte zorlanmaz ve hakk kabul eder.
Mümin hakka kul olmaktan baka bir kulluk aramamaldr. Bugün mezhep, merep, frka ve nefs kabulleriyle düünüp öyle hareket edenler, genel gidiatn evirildii yöne de bakmaldrlar. Artk aklnn almadna inanmayanlarn kalp düüncelerden uzaklatklarn ve grupçuluun giderek büzülüp marjinalletiini de görmelidirler. Bu genel gidiatta da bir tefrit yok deildir, çünkü ifrat insan tefrite iter. Bununla birlikte vasat ümmet olma anlay okuyan kesimde artk daha çok yer ve kabul bulmaktadr. Demek ki, gidiat, yava da olsa hak olana doru ilerlemektedir.
deolojik slam dediimiz frka slam’nn bir özellii, dinin temel deerlerine yaplan saldrlara pek tepki göstermedikleri halde kendilerini kendileri yapan delilsiz kabullerine yöneltilen eletirilere tehevvürle ve dümanca karlk vermeleridir.
Müslümanca eletirmek ve eletirildiinde düünüp hakk kabul etmek zordur ama bunu baarmaya gayret edenler yol alacaklardr.
Ve Resulüllah’n bize örettii dua ile bitirelim: ‘Allah’m, bize hakikati hakikat olarak göster ve ona uymamz nasip eyle. Bâtl da bâtl olarak göster ve ondan kaçnmamz nasip eyle’.
Yazar: Faruk Beþer |
27-06-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
