
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 628 |
Post-modern toplum seyyaldir, kaotiktir, akkandr. Ayn zamanda haz toplumudur. Turizm ve plaj, bunu imgeler. Beden kapitalizmin youn ve stresli i hayatndan ypranr. syan, anomi, depresyon, çatma, ykc göç gibi patolojik olgular tavan yapyor. Post-modern toplum patolojileri ruhunu ve maneviyatn sarsar. Bunlardan kurtulmak için turizme ve plaja koar. Turizm diyoruz. Yani tur yapmann, gezmenin izm olduu bir yaama biçimi. Kylar, tarihi yerler, da tepeleri, deniz ve okyanuslar, dini mabetler birer turizm alandr. Hatta sava turizmi bile var. Bunu Bosna Hersek’te katliamlar yapld zaman baz Avrupal tur ajanslar uygulad. Sava alanlar, sava, özneleri, sava katliam öyküleri bu turlarn bir parças. Turizm, haz toplumunu ve yaam tarzn anlatan önemli bir imge.
Plaj, bunu özetleyen bir sembol. Hazz, bedenin serbestiyetini, sergileniini, akkan hallerini anlatr. Yaam sanki plajda özetlenir. En fazla seyredilen TV programlarnn banda plajda çekilen bir programn olmas tesadüfi mi? Türkiye’de insanlar saatlerce bu plaj programn seyrediyorlar. Genç ve yakkl erkekler, güzel kzlar ve bayanlar güneten yanm bedenlerini cömertçe sergiliyorlar. Erkekler pazulu. Gücü anlatyorlar. Kadnlar ve erkekler yaryor. Kumsal, güne, palmiye aaçlar, masmavi deniz… Sinema teknolojisi sonuna kadar kullanlr. Kameralar, bedenin bütün atlmlarn haz ve güzellik bilekesiyle topluma taarruz eder. Beden plajdadr. Hazdr, hareketlidir, çounlukla çplaktr, gençtir, enerjiktir. Programn ad Survivor. Yani hayat. Hayatta ve canl olmak plaj ile özdeletiriliyor.
Yaadmz ve izlediimiz ne plajda kalyor ne de TV program saatinde. Oradan topluma akyor. Bu paket bedenler topluma sarkyor. Bu alkanlklar ve sunumlar sokaklarda, kafelerde, otobüslerde, duraklarda, kampüslerde dolama giriyor. Turizm yaam ideolojisi artk egemen bir kudrete ulayor. Haz, cokunluk, enerji ve gençlik bedenin çplaklyla birleiyor. Beden turizm içinde ve plaj özelinde ina ediliyor. na edilen bu yeni beden artk toplumun bütün alanlarnda yeni model olarak görücüye çkyor. Blucin ve ortla her yerde dolalyor. Göüsler, bacaklar, çplak srtlar her yerde vurgulanarak kamuya arz ediliyor. Plaj yerlerinde, tatil yerlerinde üretilen beden, kentlerin ve kasabalarn her yerinde arz endam ediyor. Ütülü gömlekler, ütülü pantolonlar, estetii olan etekler yok artk. Beden giysiyle estetik üzerinden giderek iliki kurmuyor. Beden salt beden olarak öne çkacak biçimde elbiseyle iliki kuruyor. Bu nedenle bedeni vurgulayan, eti ifa eden, teni yücelten elbiseler var artk. Elbise yok denecek kadar azdr bu bedenin hayatnda. Orada çounlukla ya hiçtir ya da gölgedir. Hatta fazlalk olarak durur. Her an atlacak bir fazlalk. Baa bela bir fazlalk.
Bedenin özgürlemesi mi bu? Bedenin ne olarak özgürlemesi? Tini yok eden bir tensellik. Sürekli baka bedenlerin dikkatini çeken, onlar kkrtan, libidoya çarmlarla hücum eden bir beden özgürlüü. çgüdüye indirgenmi bir beden özgürlemesi. Baka bedenlere tenselliiyle hükmetme, alanna girme, onu batan çkarmann cüretkârlyla mobilize olan bir beden. Turizmin ve plaj kültürünün pratiinde üretilen bu beden özgürlüün tüm felsefi anlamn yerle bir ediyor. Tini, ahlak, mesuliyeti, baka insanlarla yaama bilincini yok sayan bir serbestlik bu. Egoist ve bencil bir söylemle bütünleen bir beden savrulmasdr bu. Daha 1980’lere doru bir arkc “hür dodum hür yaarm, kime ne kime ne“ diyerek bunun erken sözcülüüne soyunmutu.
Bedenin toplumda var oluu salt bir tercih ve hukuk meselesi deil. Ayn zamanda toplumsal psikoloji ile yakndan ilgili. Bedeniniz baka bedenlerle etkileime girer. Bundan dolay onun sunumu, var oluu, temsili önem tar. Bakalarnn içgüdülerine hücum eden, onlar kkrtan, tensellii çplak sunumlaryla göze sokan etkileim tensel snrlar bombalar. Örtünme ve mahremiyet bedenin toplumsal etkileiminde snrlar korur. Bu nedenle ort giymek, göbeini açmak ile örtünme nesnel toplumsal etkileimde hiçbir zaman eit deildir.
Artk bir turizm toplumu var karmzda. Ben buna plaj toplumu diyorum. Bedeni güne, kum, deniz, yemek, elence içine gömmeyi yücelten ideal kapitalist toplum bu. Platon’dan beri ideal toplum araylar var. Kapitalizmin son ideal toplumu da plaj toplumu. Bu ideal toplumda beden merkezdir. Onun tensellii öne çkar. Bireysellik ve özgürlük ideolojileri bu defa bedenin bu plaj tarzna elik eder. Artk siyasal ve ekonomik özgürlükler yerine bedenin plaj temsilinin özgürlüü talep edilir.
Yazar: Ergün Yýldýrým |
04-07-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||