Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 584 |
ABD Afganistan’dan çkyor, çekiliyor veya kaçyor. Konu ABD basnnda da çok youn bir ekilde tartlyor. ABD öncülüündeki güçlerin Afganistan’a girmesinde sorumluluu bulunan ngiltere eski Babakanlarndan Tony Blair de tartmaya dâhil oldu. Blair, Afganistan’dan çekilme karar sebebiyle ABD Bakan’na embesil sfatn uygun bulmu. Blair, böyle bir yaktrmada bulunmasnn sebebini de izah etmi. Ona göre dünya Bat’nn nerede durduundan emin olamayacak. Bu da Bat merkezli bir dünyaya olan inanc yok edecek. Bu yaklam Blair’in ABD’nin Afganistan kararn Bat merkezli dünyann çöküü açsndan ele aldn gösterir. Ona göre bu karar ngiltere’nin menfaatlerine de zarar verecek. Asya’nn kalbinde yaanan bu ani deiimlerin ele aln tarzndan ngiltere’nin yüksek menfaatlerinin zayi olmasndan büyük endie duyulduu sonucunu çkarabiliriz.
ABD’nin Afganistan’ kaçarcasna terk etmesi ngiltere’nin ve Fransa’nn öncelikli meseleleri arasndadr. ngiltere Dileri Bakanl tarafndan yaplan bir açklama, ngiliz basn tarafndan Türkiye’yi zor duruma sokacak ekilde servis edildi. Pakistan ve Türkiye’de mülteci merkezleri kurma yönünde anlamadan bahsedildi. Muhtemelen ngiliz hariciyesinin bilgisi ve yönlendirmesi dorultusunda bir müdahale yapld. Türkiye’yi aciz durumda göstermeyi amaçlayan müdahaleyi geçitiremeyiz. ngiliz Muhipleri Cemiyeti’nin gönüllü müdavimleri ngiliz hariciyesinin veya istihbaratnn izlerini tayan bu müdahalede çok önemli bir rol üstlendi. Büyük Britanya’nn “derin akl”na güven duyduklarn her büyük olayda gösteren çevreler, bu son olayn da merkezinde yer ald. Afganistan merkezli gelimelerle ilgili olarak da Türkiye’yi körletirmek istedikleri anlalyor. ngiltere’ye yaslanp Türkiye’yi karlarna alma tutumundan asla vazgeçmediler.
Hâlbuki Tony Blair’in açklamalar, ABD’nin ngiltere’yi de Asya’nn kalbinde çaresiz braktn ima ediyor. ngiliz hariciyesi ve istihbaratnn izlerini tayan Türkiye’ye yönelik müdahale ngiltere’nin Afganistan’da büyük bir kayp endiesi tadn gösteriyor. Türkiye Azerbaycan ile birlikte Afganistan’da çaresizlik görüntüsü vermeyen neredeyse tek ülkedir. II. Karaba Sava’ndan sonra güçlenen Türkiye-Azerbaycan ekseninin etkilerini sahada gözleyebiliyoruz. Fakat buna ramen Afganistan meselesi içeride oldukça dar bir alanda tartlyor. Göçmen, burka, Taliban’n din anlay gibi meselelere sktrlan bir gündemde ABD’den sonra Çin, Rusya, Japonya ve Rusya ile birlikte Türkiye’nin oyun kurucu bir güç olarak corafyadaki anlam üzerinde konumann fazla bir önemi kalmyor. Buna ramen ngiliz Muhipleri Cemiyeti üyelerinin Bat merkezli bir dünyann çöküünü durdurmaya çalmak gibi abes bir ie giritikleri çok açktr. Bat merkezli dünya çöküyor. Baml yaplar da kaybediyor.
Daha imdiden ABD basnnda Amerika’nn Çin’i Pasifik’ten sktrmasnn stratejik önemine dair yazlar yaymlanmaya baland. Afganistan’ terk etmenin önemi üzerinde derin analizler yaplyor. Bu, ABD’nin slam corafyasnda kaybettiinin ilandr. Ne yazk ki bu büyük corafyada meydana gelen tahribatn etkisi uzun yllar devam edecek. Fakat ABD’nin Afganistan’ terk etmek mecburiyetinde kalmas, yaklak otuz yllk igal ve istila döneminde slam corafyasnn da çok güçlü bir direnç ürettiine iaret eder. Direnci ve tahribat birlikte düünmemiz gerekir. Direncin boyutlarn özellikle Türkiye’nin 15 Temmuz 2016’dan sonraki büyük mücadelesi balamnda yeniden ele alabiliriz. Türkiye, baml yaplarla mücadelesini genilettikçe emperyalist güçlerin corafyamzdaki etkisi krlyor. Türkiye kendisiyle birlikte corafyay da dönütürüyor.
ngiltere, Türkiye’yi hareketsiz klmak isterken Fransa da Afganistan’daki güçler üzerinden, Asya’nn kalbinde olumas muhtemel yeni yapya nüfuz etmek istiyor. Bernhard Henri Levy gibi bir zamanlarn Arabistanl Lawrence ve Gertrude Bell karakterlerinden türetildii anlalan yeni ajanlar, Afganistan’a kadar gitti. Bu, önemli bir gelimedir. Corafyamzda yeniden göüs göüse bir mücadele yürütüldüünü düünebiliriz. ngiliz Muhipleri Cemiyeti’nin üye ya da müdavimlerinin tela, bugünün Kuçuba ve Akif’lerinin de sahada etkili olduklarn gösterir. Zannmca Sudanl Musa da sahadadr. Büyük devlet aklnn yeniden harekete geçtii dönemleri yayoruz.
Afganistan hakknda yazlan kitaplar okumak önemli ama yeni kuaklarn Asya’da Be Türk, Âlem-i slam ve Japonya’da slamiyet’in Yaylmas ve Bugünkü Türkistan ve Yakn Mazisi gibi kitaplar okumas da çok önemlidir.
Yazar: Selçuk Türkyýlmaz |
26-08-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
