HALEB'E DÖNÜÞ

Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.

YET- KERME
Ey Peygamber! Dinlerine uymadýkça Yahudiler de Hrýstiyanlar da senden asla hoþnut olmayacaklardýr.
Bakara, 120.
HADS- ERF
Dünya tatlý ve caziptir. Allah sizi dünyada egemen kýlacak ve nasýl davranacaðýnýza bakacaktýr. Dünyadan ve kadýnlardan sakýnýn.
Müslim, Rikak, 99.
SZN Z
"Her kim selefin bilmediði bir amel icad ederse, Peygamber'in risalete ihanet ettiðini iddia etmiþ olur. Çünkü din tamamlanmýþtýr (Maide, 3) O gün din olmayan þey bugün de din deðildir."
Ýmam Mâlik
Kategori : ÝKTÝBAS / ÇARPIK VAZÝYETLER
Okunma Says: 813
Yazar: Mustafa Çelik
Ýnsan görüntüsüyle deðil ahlâkýyla insandýr (2)

nsan görüntüsüyle deil ahlâkyla insandr (2)Rasûlüllah (sav)’in sünnet ve sîretine bal kalanlar, görüntüye deil, ahlâka önem verirler. Sîretlerini sûretlerine ahid yaparlar. Dinde ahlâk, bir kstas- azim kabul edilmitir. Bu konuda baz rivayetler öyledir: “Kiinin namazna, orucuna bakmayn; konutuunda, doru konuup konumadna, kendisine emniyet edildiinde, güvenilirliini ortaya koyup koymadna; dünya kendisine güldüünde, takvay elden brakp brakmadna (menfaat anndaki tavrna) bakp öyle deerlendirin.” (Kenzul-Ummal, h. No: 8435)

“Kiinin namaz, orucu sizi aldatmasn. Dileyen oruç tutar, dileyen namaz klar. Fakat güvenilir olmayann dini de olmaz.” (a.g.e, h. No: 8436)

Bu iki rivayet de Hz. Ömer (ra)’den Mevkuf olarak (Hz. Ömer’in sözü olarak) nakledilmitir. Haraitî’de Hz. Ömer’den mevkuf olarak naklettii rivayette, biraz daha ksa olarak unlara yer verilmitir:

“Kiinin namazna, orucuna bakmayn; konutuunda, doru konuup konumadna, kendisine emniyet edildiinde, güvenilirliini ortaya koyup koymadna bakn...” (Haraitiî, Mekarimu›l-ahlak, 1/185)

Kenzu’l-Ummal’da senet zinciri yoktur. Haraitî’nin rivayet zinciri ise öyledir: Ömer b. ebbe, Yahya b. Said, Ubeydullah b. Ömer, Ömer b. Atiyye, Onun amcas, Bilal b. Haris, Ömer b. Hattab.

Öyle anlalyor ki, Müslümanlarn önemli bir ksm, ibadetlerde -d görünüü itibariyle- gelenekten gelen ritüelleri yaparken bile, hayal mertebesinden öteye geçmezler. Bütün ahlakî deerlerini Hz. Muhammed (sav)’den alan müminler, onun terbiyesini hafife aldklar an, bütün meziyetlerini kaybederler.

“Ftratü’l-slâm=slâm ftrat” tabirinin belirttii üzere, din, insann üç boyutu akide, sûret ve amele mütekabil sünnetin üç boyutu millet, email ve sîrette ftrat korumak için gelmitir. Burada iki hakikat vardr. Birincisi, bu üç boyut, ftrîlik/gayr-i ftrîlik bakmndan birbirine bal bir bütündür; bunlardan bazlar ftrî, dierleri gayr-i ftrî olamaz. kincisi, bu üç boyut, ftrat bakmndan birbirini tamamlad takdirde ancak insan, Allah’n yeryüzündeki halifesi ve eref-i mahlûkât olarak kendini gerçekletirebilir.

Dinde güzellikler sûrete deil sîrette aranr. Güzellik sadece d görünüte deil hassas kalpte, derûnî hislerde, üstün tavrda, imanla taçlanm gönülde, duyu, düünü tarznda, zarâfet ve yüksek rûhtadr. Hâlbuki modern anlayta sîrette deil sûrette aranr güzellik. Fiziksel çekicilik, var olusal bir mesele olarak dayatlr genç kzlara. Hayat amac gibi gösterilir. Tamamen bir aldanma ve aldatmadr. Modern zamanlar, güzellik ile iyiliin ihanete uradklar zamanlardr.

Sîret bir kimsenin ahlâk, seciyesi, karakteri, da akseden davrandr. Kiinin sîreti, kiinin ahlâkdr. slâm nezdinde, bu sîret ve sûret idrakini merkeze alarak günlük hayatta zevk verici, öretici, terbiye edici nitelikleriyle son tahlilde Allah’ hatrlatmayan bir sanatn deeri olmad gibi, ayn balamda sîreti sûretinin tasavvurunda (denklememe nedeniyle) problem oluturan bir velinin (ki bunu arif, âlim, imam, komutan, lider vb. olarak geniletebiliriz) aydnlatclnn da bir kymeti olmaz. Sîret ise, aslnda kiinin sûretini yani kendini insan klan her ne-ise-ne’yi yaamasdr. Ancak bu noktada u soru sorulabilir: Herkes sûretini, sîretine yani ‘örnek-yol’a dönütürebilir mi? Çünkü imdiye dein denilenler öyle bir sonucu zorunlu klar: nsan, suratna düen sûretinin gölgesini bir ömür boyu takip ederse, bu takip örnek alnacak bir sîrete dönüür; baka bir deyile böyle bir kiinin admlad mekân, bakalar tarafndan da yürünebilecek bir ‘örnek yol’ hâlini alr. Tersi durumda ortaya “sûratsz (: yüzsüz) insan” çkar yani kendini insan klan sûretine uygun davranmayan, sîretine yanstmayan, bu nedenle de sûratndan sûretinin gölgesi müâhede edilemeyen kii yüzsüz kiidir.

slâm’da kiiye ahlâkna göre muamele edilir. Mekârim-i Ahlâk ölçü edinmek, slamiyeti hayatnn her safhasnda hayatn en üst srasna koymu olmaktr. Kii her iini Allah’n rzasna uygun olarak yapmaya çaltnda, onu görenler o kimsenin bu halinden Allah’ hatrlarlar. Tebliin en kuvvetli vastas lisan- haldir; yani hal diliyle tebli yapmaktr. Esma bint-i Yezîd (Radyailâhu Anha)’dan rivayet edinsldiine göre; Kendisi Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)in (sahâbîlerine) :

“Dikkat ediniz! Ben size en hayrl olanlarnz bildirmeyeyim mi?” buyurduuna, sahâbîlerin (de) : Belâ (yâni bize bildir) Yâ RasûlAllah, diye karlk vermiler. Rasûl-u Ekram (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)in (bunun üzerine) : “Sizin en hayrllarnz o (mûmin) kimselerdir ki görüldükleri zaman Allah (Azze ve Celle) hatrlanr», buyurduuna ahid olmutur.” (bn Mâce, Zuhd, Bab 4, Hadis no: 4119)

Kii diniyle arlanr, ahlâkyla da uurlanr. Kiinin ahlâk neyse, kii odur. Ahlâk yoksa insan da, insanlkta yoktur.

Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.

Yazar: Mustafa Çelik
27-04-25
E mail: yeniakit.com
 
 
Yorumlar: 0
Bu yazı iin henz yorum yapılmamıştır.
Ýnsan görüntüsüyle deðil ahlâkýyla insandýr (2)
Online Kii: 18
Bu Gn: 21 || Bu Ay: 4.162 || Toplam Ziyareti: 2.926.819 || Toplam Tklanma: 58.586.048