
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 413 |
Filistin’le ne iimiz var? Gazze’den bana ne? Hem biz Arap myz?
Benzeri sözleri ki siz de duymusunuzdur.
Bu milletin evlatlarnn böyle laflar etmeye balamas brakn Müslümanl, insan olma vasfn dahi kaybetmeye baladn göstermektedir.
Elin Norveçlisi, Japonu, spanyolu, Güney Afrikals, rlandals… bile bir eyler yapmak için çrpnrken asrlarca Araplarla kardeçe yaam bir milletin torunlarnn bu umursamaz tavr eitim ve kültür politikalarmzda büyük hatalar yaptmz gösterir.
Oysa Gazze de bizimdi Filistin de. mparatorluk ufuklar daralm, gökkubesi küçülmü bir ülkenin çocuklarna bir de dümanlk alanrsa olaca budur.
Bu gidiat düzeltmek için tarihe tekrar Osmanl gözüyle bakmann faydal olduuna inanyorum.
Çanakkale zaferi, sadece Osmanl ordusunun moralini düzeltmekle kalmam, yedi düvelin malup edilebilecei inanç ve ümidini de alam, 1915 sonlarnda Selman- Pak meydan savanda Sakall Nureddin Paa bir ngiliz ordusunu malup etmi, dahas, Kutu’l-Amare’de kuatlm bulunan General Townshend’in ordusu 1916 Nisan’ sonlarnda topuyla tüfeiyle Halil Paa tarafndan esir alnmt.
Böylece ngilizleri Çanakkale’den sonra bu defa bir meydan savanda yenebildiimizi göstermitik. Zaten Osmanl topraklarnn paylalmasn öngören gizli Sykes-Picot antlamasnn hemen ertesi ay devreye sokulmas Türk kuvvetlerinin bileini sava meydanlarnda bükemeyenlerin ii kallelikle halle çaltklarn gösteriyordu. Bir baka deyile ngiltere, Fransa ve Rusya arasnda imzalanan (yalnz ertesi yl devrim olunca Rusya denklemden düecektir) gizli bir anlama olan Sykes-Picot, Kutu’l-Amare yenilgisinin ardndan devreye sokulan bir kallelik belgesidir.
1917’ye geliyoruz.
Mart aynda Irak cephesinde Badat’ düüren ngilizlere kar ksa bir süre sonra Gazze cephesinde bir zafer kazanyoruz ki, bunu ertesi ay ikinci Gazze galibiyeti izleyecektir. Yani Osmanl ordusu, Edward Erikson’un dedii gibi hâlâ çok iyi koordine oluyor, modern sava taktiklerini baaryla uygulayabiliyor ve en önemlisi emir-komuta zinciri çözülmüyordu.
Ta ki 107 yl önce, 1918’in 19 Eylül’ünde gelen Nablus hezimetimize kadar sava meydanlarnda “Biz buradayz” demeye devam etmitik.
Gazze’deki katliam yeni bir evresine girerken ortak tarihimizdeki birinci ve ikinci Gazze muharebelerini hatrlamaya çalalm.
Bizi Çanakkale’de gördüler
Falih Rfk Atay’n Zeytin Da adl kitab bize Gazze muharebelerinden bir görgü ahidinin günlüü vesilesiyle bahseder.
Karadan saldran ngilizlerin denizden gemilerle zavall Gazze’yi bombaladklarn ve ehre ar zararlar verdiklerini anlattktan sonra bize müthi bir direni sergileyen bir alaydan bahseder. Falih Rfk’ya göre bu alay, kendinden en az dört be defa üstün kuvvetlerle kar Gazze’yi kurtarmtr.
ngiliz gemi ve toplarndan yaan kesintisiz gülle ve demir yamuru altnda insan deli eden Gazze muharebelerinden Kudüs’e dönen yarallar ziyaret eden bir arkada askerlerimizden birine demi ki:
Nasl, yine gelirler mi?
Askerimiz kendinden gayet emin bir edayla cevap vermi:
Gelemezler efendi… (Çünkü) Bizim alay gördüler.
Asker bu sözüyle Çanakkale’de düman püskürmü olan alaynn Gazze’de de ngilizlere dünyay nasl dar ettiini kasdetmitir.
Mehmetçiin morali o kadar yükselmitir ki, ngilizlerin boalttklar bir sipere giren askerimizin ganimet olarak ald yemein tadn beenmeyip “Yahu bunlar da kötülemi. Çanakkale’deki yemekleri daha lezzetliydi” demesi bile Mehmed Akif’in, Asm’n Nesli için söyledii “Yüz göz olmu bu çocuklar ölümün ahsiyle” msran hatrlatr.
2. Gazze muharebesinden de bir olay aktaran Falih Rfk, eyh Ali Mantar’n mezarnn bulunduu Mantar Tepe’den düman gözetleyen tarassudcularmz ile neferlerimizin kahramanlklarndan bahsettikten sonra u bilmediimiz hakikati fsldar tarihin kulaklarna: “Onlar Gazze günlerinin hakikaten en büyük kahramanlardrlar.”
Bir subayn 19 Nisan 1917 tarihli günlüünde bize kahraman 11. Bölükten yine kahraman bir neferimizin marifetini nakleder. Bir siperin önüne düen ama patlamayan bombay gören Mehmetçiin destanî fedekârldr bu:
“Vakay gören bir nefer siperinden frlayp sapndan tuttuu tehlikeli bombay omuzuna ald ve ngilizlerin bir saniye kesilmeyen atei altnda siperler üzerinden atlayarak kestirme bir yoldan bataryann yanna geldi. Bu sefer bomba hakiki hedefini buldu.”
Patlamayan bombay omuzladktan sonra düman bataryasnn yanna kadar götürüp orada patlatan bir Mehmetçiin hikâyesi Gazze topraklarna bir çlk hâlinde braktmz hatralardan biridir sadece. Nitekim Falih Rfk “Tarih böyle kahramanlarn isimlerini yazmaz fakat ikinci Gazze muharebesinin son gününü görenler 11. Bölüün ismini unutamazlar.”
Lakin unuttuk…
Öyle bir unuttuk ki hem de 107 yl sonra bu destanlar yaral hafzasyla hatrlamaya çalan pir-i faniler gibiyiz. Ama ne olursa olsun unutmaya kar direneceiz. Galiplerin yazdklar tarihten ancak yeniden hatrlayarak intikammz alabiliriz çünkü.
Öte yandan Gazze muharebesinde bir kere daha Osmanl karsnda malup olan ngiliz Generali Murray, Londra’ya yalan dolu bir rapor yazd. Gerçekte Osmanl’nn dört be kat bir kuvvetle hücum eden ama Osmanlnnkinden çok daha fazla zayiat veren Murray, Türklerin 6 bin ila 7 bin kayp verdiklerini yazyordu ama gerçek zayiatmz 2,500’ün altndayd. Muharebeyi sözde ngilizler kazanmt. O günlerde iyi habere muhtaç ngiliz gazeteleri tabii bu yalanlarn üzerine balklama atlad.
Lakin cephedeki ngiliz askerleri gerçekleri daha iyi görmütü. Nitekim Briscoe Moore adl subay, bir Türk uçann üzerlerinden geçerken aaya bir kât attn ve açtklarnda kâttan u notu okuduunu yazyordu:
“Siz bizim iletiimimizi kestiniz fakat biz de sizi Gazze’de yendik.” (Eugen Rogan, The Fall of the Ottomans, Allen Lane: 2015, s. 328-9.)
Bilelim ki Gazze toprandan çekilmeden önce Mehmetçiin, toprann üzerinde ay ve yldz iaretlerinin bulunduu kabirlerini emanet brakmtk. Tpk Çanakkale ehitliinde Kudüs ve Gazze’den gelmi 53 ehidin kabrinin olduu gibi.
Bunun içindir ki, Gazze de bizimdir, Filistin de.
Yazar: Mustafa Armaðan |
28-09-25 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||