Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / EDEBÝYAT | Okunma Says: 525 |
Konsomatris airler dedimse kadn veya aire anlamaynz. air denildiinde zaten erkek akla gelir. Çünkü kadn iir için ilham kaynadr, iir yazmaz iir olur. Kadn, airi besleyen ilham kaynadr. air özne kadn nesnedir. Tarihte her ne kadar iir söyleyen kadnlar çkmsa da bunlar çounlukla ölü evinde at, düün evinde mâni yakmlardr. Ortadou corafyasnda sava ve talanlarda erkekleri yüreklendirmek/cesaretlendirmek için cokulu yiitlik iirleri söylemilerdir. Örnein Hind b. Ukbe Yermük Sava'nda dalan slam ordularn söyledii iirlerle cesaretlendirip zafer kazanlmasna vesile olmutur. Sava ve talanlarda zlgt çalp heyecan yaratmlardr. (Zlgt ortadou corafyasnda kadnlarn "liii liii liii" diye haykrarak çkardklar ses!) Bat'nn Safo gibi büyük kadn airleri olduu biliniyor. Ama bana göre onlarn bu güçlü kadn airleri erkeksi ruh tadklar için iyi air olmulardr. Bilindii üzere Safo lezbiyendir ve sapkn iirleriyle mehurdur. Hind b.Ukbe'de erkeksi seçkin bir kadndr. Dul kaldnda babas Mekke'nin ileri gelenlerini sraladnda "bana isim sayma adam söyle!" demitir...
Benim konsomatris diye tanmladm airler erkek. zmir fuarnda gazino, pavyon veya meyhanelerde masalara çarldnda gidip iir okuyorlarm. Gerçi bu airlerin adn bilmiyoruz ama gazeteye verilen ilandan böyle airlerin olduunu ve kabiliyetlerine göre iir söyleyip para kazandklarn öreniyoruz. Pavyonlarda masalara çarlan konsomatris kadnlar gibi burada air masaya çarlp iir okuyor. Tabi gazino, pavyon veya meyhane ortamlarnda siyasi iirler söyleneceini beklemeyiniz. Bu ortamda ancak ak, kadn ve arap iirleri okunur. Nereden mi biliyoruz? lann içeriinden...
"airler" diye bir iir yazm, o yazda Shakespeare'in veciz bir ifadesinde geçtii üzere "kötü iir yazan airleri öldürün" sözüne yer vermitim. Tabii airlerin kadnlar ayartmak için iir söylediklerini, Fuzuli'nin dedii gibi "sözlerinin yalan" olduunu yazmtm. Alnan airler olmutu. Oysa bu ilan benim iirimde söylediklerimi hakl çkarmtr.
airlerin serseri ruhlar onlar her hale sokmaktadr. Bu ilanda görüldüü üzere gazinoya/pavyona düürmü. Allah daha beterin saklasn. Ben de airim. iirde yalan hakikat, hikmet, ayartma vs. herey vardr. Kur'an'n dedii üzere "airler sahralarda dolaan mecnunlar gibidir". yisi vardr kötüsü vardr... Aklls vardr delisi vardr. Burada en iyi airlerin deliler olduunu söylemeliyim. lk aklma gelen çlgn Nietzsche ve akl hastas Ezra Pound!
airlik seçkinlik midir, yoksa dükünlük müdür? Geçmite bunu nasl görmü, nasl deerlendirmilerdirr?
Klasik devirlerde, feodal sisteminde airler, ozanlar, dengbejler kabile ve airetleri öven iirler yazmlardr.
Her airet ve kabilenin bir airi var. Bunlar saz ve sözleriyle hizmet ediyor. Airet ve kabile bunlar besliyor. Bunu daha gelimi eklini Osmanl'nn Patrimonyal sisteminde görüyoruz. Örnein Osmanl Patrimonyal sisteminde airler ideolojik olarak kullanmtr. Halil nalck "air ve Patron" kitab ile "Has-Baçede Ay ü Tarab" kitaplarnda bu konuyu anlatr. lginç olan, nalck'n dahi mutriblerle airlerin adn ayn hizaya yazm olmasdr. "Nedimler, Mutribler, airler" alt baln koymu kitaba. ahsen airler adna ben bunu incitici buluyorum. Çünkü Osmanl saraynda mutriblik pek de seçkin bir meslek deilmi. Bunu nereden mi biliyorum. Fransz elçiliinin bir müzkli balosuna ailesiyle katlan, kendisini eiyle birlikte dansa kaldrmak isteyen büyük elçiye, Sultan Abdulaziz "bizde bu ii köle ve cariyelerimiz yapar biz seyrederiz" demitir. Böylesine bir bakn hakim olduu sarayda mutriblar ile airlerin birlikte zikredilesi air Nabi'nin "görmüüz" redifli gazelinde geçen "çanakyalayclar" hatrlatyor biraz da...
Ayrca nalck, "air ve Patron" kitabnda kapkulu airlerin padiahlardan yüklü cülus ve bahiler aldklarn yazmtr. airlere ka padiahlarmz oldukça cömert davranm büyük bahi ve hediyeler vermitir. Bu gelenek Mustafa Kemal'den sonra sanki kalkm gibidir. Cumhuriyet tarihinde bir tek Mustafa Kemal aydn ve airlerin kymetini çok iyi bilmi onlar hem içki sofrasnda arlam hem büyük makam ve mevkilere getirmitir. M. Kemal bu konuda öylesine cömerttir ki Kemalettin Kamu'nun bir iir kitabna 500 cumhuriyet altn vermitir. Matematiim zayf olduu için ben bugünkü deerini hesaplayamyorum, varn siz hesaplayn. Cumhuriyet devrinde aydn ve sanatçya bu denli cömert davranan, makam mevki veren baka bir cumhurureis gelmemitir. Cumhuriyetin ilk döneminde siyasi ve idari snfn entelektüel ve kültürel seviyesi çok yüksektir. Cumhuriyet tarihindeki bu ilk dönem kültürel ve entelektüel birikim bir daha yakalanamamtr. Çünkü bunlar imparatorluk bakiyesi aydn ve sanatçlardr.
Konsomatris airlerden kapkulu airlere geldik. Bazlar "konsomatris airleri" knayabilirler. Ancak unutmamamldr ki iir ve nesir alannda bu tür benzetmeler çok yaplr. "Fikrin Fahieleri", "fikrin zamparalar" ve "edebiyatn orospular"ndan bahsedilir. Ben de bunlara ilavaten "iirin konsomatristleri" daha dorusu "Konsomatris airler" olduunu ve bizatihi geçmite zmir Fuar'nda bir meslek olarak varln sürdürdüünü söylüyorum. Ayrca fikrin fahieleri, zamparalar, edebiyatn orospular soyut olarak kullanlm kavramlar iken, ben burada "konsomatris airler"i somut olarak gösteriyorum. En büyük delilim de gazete ilan! Necip Fazl fikrin fahiesi ve zamparasndan, Stefan Zweig edebiyatn orospusu'ndan bahsetmitir. Necip Fazl bu kavramlar kimler için söylediini ima etmi ancak isim vermemitir. Ancak Stefan Zweig "Edebiyatn Orospusu" sfatn büyük usta Balzac için kullanmaktan çekinmemitir.
Benim kullandm konsomatris kavram edebiyat tarihine geçer mi bilmem? Bu tanmlamam airler nasl karlar onu da bilemem. Geçmite iir yazclarlarnn çantalarnda iir satt, destanclarn omuzlarna astklar teyipte halka destan dinletip destan satt, meyhane iirlerinin TV ekranlarnda okunduu bu memlekette "konsomatris airler"in olmas kadar doal bir ey yoktur.
Uzun macerasndan sonra geldii noktada iir ölmütür.
Artk iir Monna Roza gibi daktilo ile çoaltlp elden elde dolamyor. Artk kitleri harekete geçirecek gücü de yok! iir popülerliini yitirmitir. En radikal iir yazan airleri polis takip etmiyor. Devlet artk airleri hapise atmyor. Çünkü iirin ne devrim yapacak gücü ne gazino ve pavyonlarda halk elendirecek cokusu var. Artk airler fikrin fahiesi olsalar da iir karn doyurmuyor. Zamparas da olsalar kadnlar iire kulak kesilmiyor, airlere yüz vermiyorlar. Asl trajik olan ise "konsomatris airler" bu dünyadan göçmü, iir ça kapanmtr...
Yazar: Mehmet Kurtoðlu |
14-11-25 |
||
| E mail: fikircografyasi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
