Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 217 |
Eitim bizim neredeyse iki asrlk meselemiz. nsanmzn nasl eitilecei, eitim sisteminin hangi amaca yönelik insan yetitirecei modernleme krizimizin en büyük meselesi olmutur.
Geliim ve yaylma hz durmakszn artan Bat karsnda can havliyle, bir kurtarcya sarlr gibi sarldk eitime. Bu yüzden bizde modern eitim Bat basks ve tehdidine kar bir reaksiyon olarak domutur.
Bu haleti ruhiye eitim anlaymzn da temelini oluturur. Eitim bizde genel hatlaryla üç ileve sahiptir.
Siyasal birlii oluturma ve pekitirme
Toplumsal uyumu salama
deolojik tahkim
Görüldüü üzere eitimin genel karakteristii ideolojiktir ve Abdülhamid döneminde de Cumhuriyet döneminde de bu karakteristik pek fazla deimez.
Bat’nn ilerleyiini durdurmak için daha fazla insan eitmek motivasyonu eitim sisteminin yönünü yatay olarak belirlemitir. Daha fazla insana, daha fazla köye, kasabaya, derslie, okula, laboratuvara ulamak, yani nicelik birincil hedef olmutur uzun yllar.
Abdülhamit bu bak açsyla memleketin her yanna 9 binden fazla okul açmtr mesela. Biz de bunu ve bugün okul öncesi eitimde %90 seviyelerini tutturmu olmay bir baar olarak görür ve dillendiririz.
Fakat bugün içinde olduumuz artlar düündüümüzde eitim tarihimize egemen olan paradigmann fiilen deitiini görürüz. Geçmite okul, bilgiye, kitaba, öretmene eriimin tek mekân idi.
Bugün böyle deil. Bugün çok deiik platformlarda insanlarn kendilerini diledikleri gibi yetitirebildikleri bir dönemdeyiz. Elimizin altnda dünyann en büyük kütüphanelerine eriim imkân var. nsanlar internet sayesinde dil örenip pratik yapabiliyorlar. Akla gelebilecek hemen her konuda uzmanlar tarafndan hazrlanm saysz video yahut dokümana, talep edenler ulaabiliyor.
Örenmek gerçek anlamda bir “talep”, bir “gönüllük” ii haline gelmi durumda. nsanlk tarihinde örenmenin bu kadar demokratik artlara sahip olduu bir dönem yaandn hiç zannetmiyorum. Tolstoy biraz da mizahi bir tarzda: “Mutlu olmak istiyorsanz, olun!” diyordu. Bugünün deien paradigmas da: “Örenmek istiyorsanz, örenin” diyor.
Böyle bir dönemde hem insanlar hem de ülkemiz açsndan akllca olan, bana kalrsa, yatay eitimi srarn tekrar masaya yatrmak olmal! Daha fazla örenciye diploma vermek yeterliyse o baka!
Bunun yerine eitimi gelecein, insan kaynamzn ve ülkenin ihtiyaçlarna göre reforme etmek gerek. Bunun da yolu bana kalrsa eitimin büyüme ve hareket yönünü deitirmek.
Yani, eitimi dikey hale getirmek. nsan, para, organizasyon ve zihinsel enerjimizi yatay büyümeye deil, dikey büyümeye sarf etmek...
unu kastediyorum: Geçenlerde Tokat’ta yaayan mam hatipli bir gençle ilgili videoyu tekrar ve hayranlkla izledim. Rafet adndaki bu genç internetten kendi kendine yazlm örenmi. 1983 model bir Toros’u yine kendi beceri ve imkânlaryla çalr hale getirerek, kendi ürettii yazlm arabaya uygulam.
Arabaya binmeden, cep telefonundan verdii bir komutla arabay çaltrp stop ettiriyor. Farlar ve kaloriferi yine komutla açp kapatyor. Bütün bunlar teknolojik olarak çok eski bir arabada yapyor. Yeni nesil, akll denen otomobillerle çalmas halinde sonucun ne olacan tahmin etmek hiç zor deil.
Rafet arabay kendi kendine hareket ettirecek ve direksiyonu yönlendirecek yazlmlar da imdiden hazrlam. Uygun bir araç bulunduunda bunlar da uygulamay planlyormu.
Kendisiyle yaplan röportajda Rafet salk okulunda okuduunu, matematiinin iyi olmad ve snavda baarl olamad için mühendislik okuyamadn söylüyor ki konunun can damar da zaten buras.
Kendi kendine yazlm örenecek ve bunu uygulayacak zekâ ve yetenekte olan biri snav sisteminin belki yapsndan belki snav stresinden baarl olamyor. Olamad için bu tür serbest çalmalarn ancak kendi imkânlaryla, rehberlik almadan gerçekletirmek zorunda. Eer bunun için de bir imkân bulamazsa muhtemelen onunla bir Anadolu hastanesinde salk çalan olarak karlaacaksnz!
*
Dikey büyümeyi hedefleyen ve iç mekanizmalarn buna göre dizayn eden bir eitim sisteminin amac ite böyle parlak çocuklar kefetmek ve gelimeleri için uygun ortam salamaktr. Rafet, dört yandayken eline tornavida alp traktörün farlarn söküp takm, dikkatinizi çekerim. Eline hayat boyunca ne kitap ne de tornavida almayacak yüzbinlerce hatta milyonlarca örenciye kitabyla, derslikleriyle, öretmeniyle korkunç bütçeler ayrmaktansa, asl Rafet gibi gençlerin en iyi artlarda yetimesine younlamak daha ekonomik ve akllca olmaz m?
Dikey eitim herkese deil, talep eden az kimseye eitim demektir. Sayya deil, nitelie odaklanmak demektir. Çok farkl seviye ve yetenekteki örencileri ortalamada, hatta ortalamann da altnda eitlemek deildir kesinlikle!
Bugün uygulanan sistem budur ve bu, ülkenin insan kaynan heba etmektir. Ders dinlemek istemedii gibi kimsenin dinlemesine de izin vermeyen terbiyesiz bir çocukla ders dinlemek isteyen bir çocuk ayn sraya oturtulamaz! Be-on serseriyi kazanmak için okuma arzusu olan tertemiz otuz çocuk gözden çkarlyor! Sonunda serseri ruhlular nadiren kazanld gibi okuma arzusu olanlar da anslar yaver giderse ayet arzularna kavuuyorlar. Kimse istisnalardan bahsetmesin…
En ahlaklnn, en disiplinlinin, en zekinin, en yeteneklinin yükselebilecei bir sistem kurmak ve onu profesyonelce iletmek gerekiyor. Dikey eitim Selçuk Bayraktar gibilerin saysn artrmak demektir. Öretmenlerine silah çeken, arkadalarn tartaklayan, kural dinlemez kriminal tipleri çoaltmak deil! Okul milleti oyalamak için kurulmu hobi bahçesi deil, devlet o tiplere okul haricinde bir çözüm bulsun.
Ülkemizin geleceini, dikey yönlü hareket eden eitim sisteminin yetitirdii kiiler tayin edebilir ancak. Yatay eitim sistemi, merhum Durmu Hocaolu’nun söyledii gibi, çölü sulamak kadar faydaszdr, israftr. Romantizmi brakalm, enerjimizi ve kaynaklarmz çölü sulamaya harcamayalm.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
15-04-26 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
