Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2224 |
(Mehmet Y. YILMAZ - Erdal SALAM - Fatih ÇEKRGE)
Mehmet Y. YILMAZ (Hürriyet - 7 Mart 2011)
“Tarih boyunca sahip olduklar gücü bu amaçla kullananlar çok oldu.”
YILMAZ'n cümlesi aadaki ekillerde anlalabilir:
A) Baz kiiler (veya devletler) tarih boyunca birtakm güçlere sahip olmular (Sahip olduklar gücü asrlarca ellerinde tutmular).
B) Sahip olduklar gücü bu amaçla kullananlar tarih boyunca, hem de çok oldu.
Yaznn dier ksmlarndan anlaldna göre YILMAZ, ikinci kk kastediyor. O hâlde cümlesini B kkndaki gibi kurmalyd.
***
Erdal SALAM (Hürriyet - 7 Mart 2011)
"2007 ylndan bu yana basn üzerindeki basklarn arttn biliyoruz. Ancak son dönemde iyice ayyuka çkt."
Cümlede geçen “ayyuka çkmak” tabiri - yukarda olduu gibi - basknn iddet veya derecesini belirtmek için deil, ses veya dedikodu hakknda kullanlr.
TDK’nin “ayyuka çkmak” tabiri için verdii iki örnek cümle öyle:
“Camlar çerçeveler parçalanyor, küfürler ayyuka çkyordu.” (Ahmet Ümit)
“Rezalet ayyuka çkt, bütün stanbul bundan bahsediyor.” (Necip Fazl Ksakürek)
“Ayyuka çkmak” tabiri dnda bir de “sesi ayyuka çkmak” vardr; o da “çok yüksek sesle barmak” demektir.
SALAM, anlatmaya çalt fikri (son zamanlarda medya ve gazeteciler üstündeki basknn iyice artt) salam ifadelerle söyleyebilmek için dilimizde maksadna uygun baka tabirlerden faydalanmalyd:
gaza basmak, vites büyütmek, hz vermek, yangn körüklemek, fayrap etmek, i çrndan çkmak, i irazesinden çkmak, ate bacay (saça) sarmak...
SALAM’n “ayyuka çkt”dan önce “iyice” zarfn kullanmasna da lüzum yok, çünkü bu mana zaten tabirin özünde var…
Yeri gelmiken “ayyuk” kelimesi hakknda emseddîn Sâmi Bey ve Ferit Develliolu’nun verdikleri bilgileri naklen sunalm:
ayyûk (ism-i müzekker Ar.) 1. hey’et. Mecrenin sanda ve Süreyyâ’nn kurbünde krmz renkli küçük ve parlak bir necm-i sâbit, keçi kevkebi. 2. mec. semânn pek yüksek yeri: Sesi ayyûka çkyordu = Pek ziyâde baryordu.(Kaamûs- Türkî)
ayyûk (a.i.): 1. astr. keçi, semânn kuzey yarmküresinde bulunan Auriga burcunun en parlak yldz, (Alpha Avriga) lat. capella; fr. chévre. 2. semânn pek yüksek yeri. (OSMANLICA – TÜRKÇE ANSKLOPEDK LÛGAT)
***
Fatih ÇEKRGE (Hürriyet - 7 Mart 2011)
“nsanlara, ‘Sen suçlusun gel bakalm’ diyerek içeri attktan sonra aylarca dört duvar arasnda yarglanmay bekletmek hangi adalete sar?”
Her ne kadar maksat anlalyorsa da ifade kusurlu: "nsanlara" kelimesinin "nsanlar" eklinde kullanlmas lazmd.
***
Fatih ÇEKRGE (Hürriyet - 7 Mart 2011)
"Kör kuyularda kulaktan dolma çrpnyoruz."
Yine bir tabir hatas... Kulaktan dolma malumat, kulaktan dolma örenmek vb. olabilir de “kulaktan dolma çrpnmak” nasl olabilir? “Kulaktan dolma” veya “kulak dolgunluu” eklinde kullandmz bu tabir “undan bundan iitmekle edinilen bilgi” demek olduuna göre “kulaktan dolma çrpnmak” da herhâlde “el âlemin ne ekilde çrpndn duyup örenerek onlar gibi çrpnmak” olur... aka bir yana, ÇEKRGE, zannederiz acele edip kestirmeden gideyim derken bir kelimeyi atlam. Onun noksann biz tamamlayalm:
"Kör kuyularda kulaktan dolma bilgilerle çrpnyoruz."
ÇEKRGE’nin nasl çrpndn ben bilmiyorum ama güzel ve doru Türkçe için benim nasl çrpndm da ÇEKRGE bilmez…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
07-03-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
