Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 758 |
Bir önceki yazda ez-Zehebî'nin ve ondan önce el-Beyhakî'nin, "Etîtu'l-Ar" rivayetlerinin shhatiyle ilgili olumsuz deerlendirmelerini vermitim. M. Nâsruddîn el-Albânî'nin de bu rivayetleri taz'if ettii bilinen bir husus.1
Buna ramen günümüzde baz kesimlerin, -bn Teymiyye ve bnu'l-Kayym'n aksi dorultudaki tutumu sebebiyle olsa gerek- bu rivayetin shhatini ispatlamak için özel bir hassasiyet gösterdiini görüyoruz.
"Nasslarda geldii gibi inanrz; ta'tile de gitmeyiz, tevil de etmeyiz" sloganna sarlarak bu türlü rivayetleri sahih naklin ve selim akln süzgecinden geçirmeden, olduu gibi alp itikat haline getirmenin yeterli dirayete sahip olmayanlar bakmndan ne türlü sonuçlara yol açtn görmek için Osman b. Sa'îd ed-Dârimî'nin Nakdu'd-Dârimî'sine bakmak yeterli.
ed-Dârimî, muarzlarnn e-a'bî'den, "Allah Teala (varlyla) Ar' doldurmutur. Öyle ki Ar'n, devenin inlemesi gibi inlemesi vardr" dediini nakledip öyle tevil ettiklerini söyler: "Ar, Allah Teala'nn nimet ve lütuflaryla öylesine dolmutur ki bundan dolay inler. Yoksa onun inlemesi, üzerine bir cismin yüklenmesinden dolay deildir. Allah Teala göklere, yere ve dalara "emanet"i yüklemi, onlarsa onu yüklenmeye yanamamtr. (Oysa) "emanet" cisim deildir..."
ed-Dârimî, e-a'bî'nin sözünün muhaliflerince bu ekilde tevil edilmesine itiraz sadedinde unlar söyler: "Bu muarza öyle denir: (...) Sana göre Ar'n üzerinde olan, Allah'n nimet ve lütuflardr. (...) Eer senin iddiana göre üzerinde Allah'n nimetlerinden, lütuflarndan ve emrinden baka bir ey yoksa, Ar nimet ve lütuflardan dolay ne diye inlesin? Yoksa o nimet ve lütuflar sana göre ta, kaya ve demir torbalar mdr da Ar onlardan dolay inlemektedir?"2
ed-Dârimî'nin, Ar'n üzerinde cisimlere mahsus özelliklere sahip bir varlk bulunduu, Ar'n da onun arln tamada zorland için inledii düüncesini tad açkça görülüyor. Zira Ar'n; ta, kaya, demir gibi cisimlerin arl gibi bir arlk sebebiyle inlediini söylemenin baka bir anlam yoktur. Peki bu, Allah Teala'ya cisimlere mahsus özellikler atfetmekten baka nedir?
Bu tutumun sadece ed-Dârimî'ye mahsus olmadn, "nasslar zahiri üzere anlama" iddiasnn bir adm ötesinde tebih ve tecsime düen pek çok alimin varlndan biliyoruz.
Bir sonraki yazda "ip sarktma" hadisinin durumunu görelim.
1 Bkz. Silsiletu'l-Ahâdîsi'd-Da'îfe, VI, 140, VIII, 207; Zlâlu'l-Cenne, I, 308-9; Da'îfu Süneni Ebî Dâvud, 387.
2 Bkz. Reddu'l-mâm ed-Dârimî Osmân b. Sa'îd alâ Bir el-Merîsî el-Anîd, Dâru'l-Kütübi'l-lmiyye bsm., 182; Mektebetu'r-Rüd bsm., II, 801.