
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2045 |
(Rza ZELYUT – Selim LER)
Rza ZELYUT (GÜNE – 22 Mays 2011)
“Nasl oluyor da isyan elebannn ailesi bile hayatta kald halde; nasl oluyor da 50 bin, 100 bin insann katledildii söylenebiliyor?”
Rza ZELYUT “nasl oluyor da” lafn hem “isyan elebann ailesi(nin) bile hayatta” kald bilgisi hem de “50 bin, 100 bin insann katledildii” rivayeti hakknda kullanm… Bu sualiyle acaba her iki kaziye (postulat) için mi, yoksa yalnzca ikincisi(50 bin, 100 bin insann katledildii)ne dair mi üphe duyuyor?..
Muhtemelen yalnzca ikincisi hakknda… O hâlde cümlesinin bandaki “nasl oluyor da” ne demek oluyor, neyi soruyor?
Sanrm ki ZELYUT bu satrlar yazarken biraz heyecanlyd. Nitekim sadece “nasl oluyor da” tabirini deil, “eleba” nn sonuna getirecei eki de tekrarlam: “eleba-n-n-n…”
***
Selim LER (ZAMAN – 22 Mays 2011)
“Olas m? Bence olasz.”
LER’nin bu “ileri” sözlerini anlamak için ne hakknda kullandn hatrlataym. Romanc M. Turhan TAN (1885 – 1939) Yedigün mecmuasnda 1938’de tefrikasna balanan Lâle Devri isimli roman hakknda kendisiyle yaplm olan bir sohbette unlar söylemi (Selim LER’den naklen):
“Hiçbir eserimde tarihe tahmil olunmu (yükletilmi) muhayyel vaka yoktur. Bütün ahslar, bütün vakalar tarihîdir. Ya vakalar birbirine rapteden balar, ehas ayn manzume içine sokan sebepler veya âmiller tarihî roman tarznn istilzam ettii (gerekli gördüü) ve mâzur gösterdii suretlerle muhayyileden alnmtr.”
te, M. Turhan TAN’n yukarda ileri sürdüü fikirler hakknda LER en bataki ksa suali sormu, cevab da vermi:
“Olas m? Bence olasz.
LER bu “öz Türkçe” kelimelerle aadakilerden hangisini söylemektedir?
A) Mümkün mü? Bence imkânsz.
B) Muhtemel mi? Bence hayr.
C) Böyle bir eye imkân ve ihtimal var m? Bence yok.
stediinizi iaretleyin ama cevabnzn doruluundan emin olmayn. Çünkü “olas” kelimesini günümüz TDK lügatlerinde bulabilirsiniz; gelgelelim “olasz” garabetini bulamazsnz…
Bu garabet 1978’in Özletirme Klavuzu’nda dahi yok.
"El’an bir ihtimâl kald:” 1935’in Osmanlcadan Türkçeye Cep Klavuzu’nda olabilirdi. Evet, tahminimiz doru çkt, TDK o klavuzda “muhtemel” kelimesine karlk olarak “olas” dedikten sonra “gayrmuhtemel” sözünü de “olasz” ile karlam.
(TDK bu 1935 doumlu “olasz” yavrusunu sanrm birkaç yl sahiplendi; sonra çark ve terk etti… Niçin? Çirkin mi buldu acaba? Kim bilir?..)
Kimsenin lügatlerde dahi bulamayaca bu kelimeyi LER’nin niye kullandna gelince…
Ben bilmiyorum. Kim bilir?..
Ama unu biliyorum:
LER “Olas m? Bence olasz.” demek yerine aadaki sözlerden birini tercih etseydi daha kolay anlalrd:
Mümkün mü? Bence imkânsz...
Muhtemel mi? Bence hayr…
Böyle bir eye imkân ve ihtimal var m? Bence yok...
Farz edelim ki LER bunlarn az çok "Osmanlca" olduunu düünüyor. O hâlde “olasz” diyeceine bari “olas deil” gibi Türkçe bir sözü hatrlasayd…
Yunus’un dedii gibi:
“Hak’dan nasîb olmasa nasîb olas deil…”
Yazar: C.Yakup Þimþek |
22-05-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||