Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3064 |
“Mücadele” nedir, bilir misiniz?
Eminim, bunu yalnzca insanlar deil, hayvanlar da bilir. Hatta belki aaçlar, otlar bile...
Ama herhâlde mücadeleyi insanlar kadar bilen hiçbir canl türü yoktur.
Çünkü hepsinin hayat bir yn mücadeleyle geçer.
Evet, her insan iyi kötü mücadele etmeyi bilir ve sever.
Fakat mücadelenin ne demek olduunu herkes tarif edemez, etmesi de gerekmez.
Kullandnz bir kelimeyi lügatlerdeki gibi tarif etmenizi kimse sizden beklemez.
Bu, sizin iiniz deildir; siz kelimeleri doru yerde kullann, yeter.
Gelgelelim TDK deyince i deiir.
O, Türkçedeki her sözü hem en iyi bilmeli, hem de en güzel tarif edebilmelidir.
O, bir eyi anlatnca akan sular durmal, onun her açklamas doru olmal...
Ama nerde!..
Yetmi alt yldr dilimizle uraan ve seksen yana merdiven dayam olan TDK kendi iinde acemi gibi...
Lügatlerinde “mücadele” için nasl bir tarif yapm, bakn da görün:
“Birbirlerine isteklerini kabul ettirmek için iki taraf arasnda yaplan zorlu çalma, sava.”
(bk. Güncel Türkçe Sözlük – Büyük Türkçe Sözlük)
Bu Nasl Bir Mücadele?
TDK’nin ifade ve açklama tarzna göre “mücadele” kelimesi “iki taraf arasnda yaplan zorlu çalma” için kullanlan bir isimmi…
Peki, bir “mücadele” nasl oluyor da “zorlu çatma” derecesinden “zorlu çalma” seviyesine iniyor?
Yani iki taraf “birbirlerine isteklerini kabul ettirmek için” kar karya geliyor ama aralarnda “çatma” deil de “ç a l m a” oluyor…
Allah Allah!.. Böyle ey olabilir mi?
Buna “mücadele” denebilir mi?
Onu alelade olmaktan kurtaran tek faktör – TDK’nin ifadesiyle – “iki taraf arasnda” icra ediliyor olmas…
Evet, TDK’nin nternet sitesinde u ana kadar 55.225.950 kez müracaat edilen lügatleri böyle yazyor…
Siz hiç “iki taraf arasnda yaplan zorlu çalma” gördünüz mü, duydunuz mu?
Laf uzatmayalm.
“Millî Mücadele” bata olmak üzere hayatmzda çok derin, köklü ve manidar izleri olan “mücadele” kelimesini TDK açklayamam.
“Çatma” fiilini “çalma” hâline getirmiler.
Bu büyük hata dikkatsizlik eseri mi, bilmem...
Belki “çatma” çkmasn diye karlkl “çalma” yapmay tercih etmilerdir…
Mücadeleyle Ura
1935’te TDK tarafndan çkartlan Osmanlcadan Türkçeye Cep Klavuzu'nda “mücadele” kelimesinin yerine “ura” sözü konmu. Bu “ura” kelimesi o yllarda yalnzca “mücadele, cidal” için deil, ayn zamanda “megale, meguliyet” kelimelerine de karlk olarak düünülmü…
Kaamûs- Türkî de “ura” kelimesinin “kavga, sava” manasnda olduunu kaydetmi ama örnek cümle vermemi. 1928’in mlâ Lûgati’nde de “ura” maddesi var.
Ömer Asm Aksoy’un Atasözleri ve Deyimler Sözlüü’ndeki 7853 söz (atasözü ve tabir) içinde bir tek “ura” olmad gibi “uramak” fiili de yer almyor. TDK’nin imdi nternet sitesinden verdii Atasözleri ve Deyimler Sözlüü’nde ise içinde “uramak” fiili geçen iki söz var ama “ura” veya “ura” geçen hiçbir söz göremiyoruz… (Gerçi “ura” kelimesinin tabirlerde, hele atasözlerinde bulunmas mümkün deil. Çünkü kendisi 1969’lu…)
Anlalyor ki sonraki yllarda Türkçe meydanndaki kavga ve savata “ura” ismindeki yiit (alp) gerilemeye balad.
Ayn zamanda Kur’an ikliminden süzülüp gelen bir gazi kahraman meydana dald ve “ura” bahadrn yannda yer ald. Bu alperenin ad “mücadele” idi…
Bu mücahit savaarak büyüyüp kuvvetlenmeye balamt…
TDK’miz ise Arapçadan gelen bu “mücadele” cengâverine meydan dar etmek için “ura” adndaki yiidi ar besleyerek semirtmeye çalyordu.
Nitekim 1978’in Özletirme Klavuzu’nda “ura” kelimesinin önüne tam dört semiz kelimenin yem olarak atldn görüyoruz: meslek, megale, meguliyet, itigal.
Fakat 1969’da TDK laboratuvarnda imal edilen “ura” türedisi daha obur çkt ve zavall “ura” n sofrasndaki “meslek, meguliyet” parçalarna ortak edildi.
Kim bilir, gizli bir vasiyetnamede bu iki yal hissenin tek vârisi olarak gösterilmi de olabilirdi…
Zavall “ura” önce bir güzel semirtildi, sonra “ura” ya yem edilip kemirtildi!..
Anlalmaz olan uydu: Türkçe “ura” varken TDK niçin bamza bir de “ura” çkard?
Ayrca, birincisine zaten sonradan (1930’larda) ekledii manay (megale, meguliyet) daha sonra (1960’larda) hangi sebeple “ura” sözüne de yükledi?
“Ura” m Diyelim “Ura” m?
Vatanda imdi “megale, meguliyet” yerine “ura” m desin, yoksa “ura” m?
Hangisini derse desin mi?
Yeter ki Osmanlcalarn (mücadele, cidal; meslek, megale, meguliyet, itigal) kullanmasn da ister “ura” desin ister “ura” m?
Bu “ura” fara ortal sildi, süpürdü…
Lisân- Ouzân’n bir yandan iklîm-i slâmiyân’dan gelen “cenk, harb, cidâl, gazâ, cihâd, mübâreze; mücâdele, cedel, cehd, mücâhede, gayret, himmet, hizmet, zahmet, sa’y; meslek, megale, tevaggul, meguliyet, itigal, mesâî” gibi evlatlarna klç üürdü; beri taraftan da “ura, sava, vuruma, kavga, çalma, çabalama, emek, i, i güç” adlarndaki öz oullarna gölge düürdü…
Bize ne yapmak düer?
Mücadeleye devam…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
01-06-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| MustafaErer | |||
mustafaerer@hotmail.com |
Tarih : 06-06-11 | ||
SELAMÜNALEYKÜM > ALLAH cc RAZI OLSUN..! ÝMAN YOLUNDAKÝ EMEKLERÝNÝZ ASLA SOLMASIN YÜZÜNÜZDEN DE ÝMAN NURU HÝÇ EKSÝK OLMASIN. HOCAM ELLERÝNÝZE SAÐLIK.. |
|||
| AHMET | |||
DERT GÖRME E MÝ! |
Tarih : 04-06-11 | ||
Yakup Hocam, kendime yakýþtýrabilsem "Süper olmuþ!" diyeceðim; ama fazla zibidi aðzý kaçacak diye çekiniyorum. Fevkalâde olmuþ. Bu yazýyý vücuda getiren elin, dilin, kalemin, dimaðýn dert görmesin. Allah mübarek mücadelende muvaffak kýlsýn. Selamlar. |
|||
