Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2064 |
(Mine KIRIKKANAT – Sabahattin ÖNKBAR)
Mine KIRIKKANAT (Cumhuriyet – 05 Haziran 2011)
“Ba rolde oynatlmaktan hücre tutuklusu Tuncay Özkan, Mustafa Balbay ve Dou Perinçek, televizyon ekranna deil, günde üç dakika yemek datmak için açlan demir kapnn gözetleme deliine bakyorlar.”
Bu cümlede “Ba rolde oynatlmaktan” sözü ne bildiriyor, anlalmyor. Çünkü bu sözdeki “-tan” ekine yüklenen fonksiyon nedir, belli deil…
Bilindii üzere bu ek (-dan / -den ; -tan / -ten) balca iki ey bildirir:
1. Çkma, ayrlma, uzaklama
2. Sebep
Yukardaki sözde ise bu ekin birinci manada olmad fakat ikinciye de uymad görülüyor. Bakn, soralm:
“Ba rolde oynatlmaktan” sözü cümlede aadakilerden hangisinin sebebini açklyor?
A) Tuncay Özkan, Mustafa Balbay ve Dou Perinçek’in hücre tutuklusu olmalarnn
B) Tuncay Özkan, Mustafa Balbay ve Dou Perinçek’in televizyon ekranna deil, günde üç dakika yemek datmak için açlan demir kapnn gözetleme deliine bakmalarnn
***
Sabahattin ÖNKBAR (YENÇA – 05 Haziran 2011)
“Turizm merkezleri ile büyük ehirlerde kitlesel katliamlar yaplacak.”
“Katliam” kelimesi “toplu olarak katletmek; bir topluluu (aile, sülale, grup, ahali…) toptan öldürmek” demektir. Dolaysyla bu kelimenin önüne “kitlesel, toplu vs.” sfatlarn getirmeye lüzum yoktur.
“Bunun ne mahzuru var ki?” diye düünenler olabilir. Birçok mahzurundan yalnzca birini söyleyelim:
Muhatap(dinleyen-okuyan)larn kafas karabilir: “Kitlesel katliamlar” gibi sözleri okuyan veya duyan kiiler “Demek ki katliam toplu da oluyormu tek tek de yaplabiliyormu.” eklinde düünebilirler. Bu da yanl bir bilgiye yol açar.
Tpk souk buz, scak köz, yuvarlak bilye vb. demek gibi.
ÖNKBAR’n ayn yazsnda geçen “Büyük illerde kitlesel tutuklamalar yaplacak.” cümlesi bu bakmdan hatal görünmüyor.
Ama u “kitlesel” lafnn kendisi daha büyük bir hata…
“Kitlesel” Ne Demek?
Aslnda ÖNKBAR’n “kitlesel” kelimesini günlük dilin malym gibi kullanmas doru deil.
Çünkü TDK, Güncel Türkçe Sözlük’te “kitlesel” diye bir kelime almam.
Bu kelimeyi TDK’nin yalnz Bilgisayar Terimleri Karlklar Klavuzu’nda bulabiliyoruz. Orada da bu kelimenin ngilizce “aggregate” karl olduu belirtilmi.
Oxford’un An Englsh-Turksh Dctonary lügatinde “aggregate” kelimesinin “toplu, bütün, küme; toplanm, bir araya getirilmi ey; kütle; (betonda) çakll kum, takr vs.” demek olduu kaytl...
Uzun lafn ksas: TDK’ye göre “kitlesel” kelimesi günlük dilin bir kelimesi deil...
Yalnzca bilgisayar tabiri…
ÖNKBAR “kitlesel” yerine “toplu” dese ikinci cümlesi hiçbir ey kaybetmez, TDK’ye de uygun olur.
“Ben TDK’ye uymak zorunda deilim…” diyorsa ben de derim ki:
“Sabahattin Bey, “toplu” gibi daha doru bir Türkçe kelime varken onu tercih etmeyip “kitlesel” gibi bir uydurukçay kullandnzda TDK’ye uymu olmuyor musunuz?”
Bunu demi bulundum ama hatam da fark ettim:
ÖNKBAR, TDK’ye uymam, “kitlesel” sözünde onu da geçmi…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
05-06-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
