Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / TEFEKKÜR | Okunma Says: 4987 |
Akln en zor ii kendini snrlamasdr. Bir snr zaten var. Çalp çrpnsa da ister istemez bir yerde duracak. Önemli olan, bu snrlamay bir uur içinde düünüp kabullenebilmesidir.
Kendi acziyetini kabul ettii noktada da, bunun anlam üzerinde düünebilir olmasdr. Duvara çarpp durmakla bu duru arasnda çok büyük farklar vardr.
... nsann akl ha bire soru sormak isteyen bir yapdadr. Kendi haline brakrsan, cevab verilemeyen sorularn getirecei karanlkta (aslen) kaybolur gider. Öyle sorular vardr ki, vereceiniz uygun cevap; onun direkt cevab deil, o türlü sorular sormann yanllnn izahdr. Anlayabilen, böyle anlayarak tatmin bulur. Bunun dndakiler onu cevap bile saymaz, benzerlerini sormaya devam eder. Mesela "sünnetullah öyledir." cevab, öylelerini, yani "düz mantk" yürütenleri tatmin etmez. Düz mantk, çplak ve yalnz akln mantdr. Bu akln en önemli eksii kendi üzerinde düünememesidir. Kendi gücünü de bilemez, kendi ihtiyaçlarn da, kendi snrlarn da. Çünkü ruhî, kalbî irtibatlar yetersiz. ç gözlem yapamyor, özeletiri yapamyor.
Bu mesele, ilimden önce eitimle ve irfanla ilgilidir. Çocukluktan balar ve geliir... Akl kullanma (düünme, gelime) eitimi... lim sonraki itir.
Bu durumlara daha çok, ilerlemi bir yata beliren ilgi younluu srasnda rastlanyor. Baz renkli tecrübelerle karlamak altyaps iyi olmayanlara çok cazip geliyor, etkileniyorlar. Çünkü o noktaya gelene kadar, baz kavramlar üzerinde bir içselletirme ilgisiyle durup düünmemilerdir, öyle bir koruyucu birikimin sahibi olmamlardr. Rasyonalizm ile panteizmi birletiren oyunlar onlar etkileyebiliyor, entelektüel zaaflarndan yakalyor.
Kur'an- Kerîm'de, "Kalb ile akletme"ye iaret edilir. Ferâset kavram da bununla ilgilidir. Eskiden küçüklükten balayan dinî eitimle bu bir ölçüde verilirdi. Tedricen verilirdi. nsanlar bu sayede kendi bütünlük dengelerini daha kolay salayabilirlerdi.
Bu dünyann gerçeklii kendine göredir ve ftratmzn tahammül özelliklerine uygun olan bir gerçekliktir. Hakikat bu gerçeklikle snrlanamaz. Göremediimiz, tam anlayamadmz eyler hep var olacaktr. Ama bize verilen akl, belli bir bütünlük dengesi içinde geliirse, tatmin yollar bulur. Bir düünür, "Akl kendi gücünün snrna gelince, ötelere uzanan tatmin köprüleri kurar ve dengesini korur." diyor. Bu sonuç; "çok bilgi" ile deil, "dengeli düünce" ile elde edilir. imdi yeterince veremediimiz ite budur.
"Tarihselcilik" diye bir ey çkt. Bu nereye kadar gidiyor? "Kur'an- Kerîm lafzyla vahiy deildir; peygamber, kalbine gelenleri kendi kelimeleriyle ifade etmitir"e kadar gidiyor. Kendine göre ifade etmitir, yani kelimeler onun kelimeleridir! Bu daha ileriye de gider, ayn düz mantk silsilesiyle... Seslendirmek istemiyorum.
Rasyonalizm ile panteizmi birletirirseniz, "dinî pozitivizm" diye bir ucube çkar ortaya. Reenkarnasyon da bunun bir ubesidir. Kökü çok eskilere uzanan bir suizannn, "bilimsel" kisve giydirilmi halidir. "Sade Müslüman" buna hiç ilgi duymaz, gülüp geçer. Anlamad için deil, iyi anlad için öyle yapar.
Rahmetli babacm, akrabamz olan baz gençler tuhaf sorular sorduklarnda öyle derdi: "Bu sorduun din deil felsefe. Ben anlamam! (Benim odam göstererek) önce oraya git. Sonra bana gelirsin." Çok gülerdim. u söz de ona aittir: "Sen akln korumazsan, akl seni koruyamaz."
Mücehhez akl, mutedil akl, uur ve istikamet sahibi olan akl; snrlarn bilir, snrlanmay bir engellenmek olarak görmez, durmas gereken noktalarda kendine özel bir tatminkârlk duruu kazandrmay baarr. Bu tatminkârlk duruu ufka ve sevgiye açk olma duruudur ki tam bir tevekkül hâlini yanstr. Aklselim ksaca böyle tanmlanr.
Aklselim, hem hüzünlü hem gülümseyen akldr. Kalbiselim de onun arkada, yoldadr... Çok bilgi bunlar salamaz, bilgi çoaldkça bunlara duyulan ihtiyaç artar. Çamzn bir numaral meselesi de bence budur. Bazen içimden öyle geliyor: Acaba "ortak akl" düünceye kapal olma benzerliinin akl mdr?
Yazar: Ahmet Selim |
04-09-11 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
| Þener Þen | |||
Teþekkür |
Tarih : 05-09-11 | ||
Ýnsanýn kendi aklýnýn sýnýrlarýný bilerek, dine beþeri akýmlarý kisve yapýp bilimsellik budalalýðý yapmadan kayýtsýz þartsýz inanmasý ne güzeldir. Bakara suresinde müminlerin özellikleriniden bahsedilirken "onlar gaibe inanýrlar" buyrulmamýþ mýdýr? |
|||
