Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 4536 |
Türkiye’de slamcln Dönüümü Konferans’nda Prof. Dr. smail Kara, slamcl batllaan modernist bir hareket olarak nitelerken, Prof. Dr. Yasin Aktay bu yoruma itiraz ederek slamcln tarih boyunca izlerini gördüümüz öze dönü hareketlerinin devam olduunu belirtti.Sakarya Üniversitesi’nde düzenlenen Türkiye’de slamcln Dönüümü Konferans, slamclk üzerine -kar olarak da nitelendirebileceimiz- iki farkl tezin ilendii oturumlarla balayarak, dikkat çekici bir açla sahne oldu.
Panelin açl konumasn yapan Prof. Dr. smail Kara, bugüne kadarki aratrmalarnda ortaya koyduu perspektiften slamcl ve slamcln tarihi sürecini anlatt. Bir bakma slamcl batllamakla, batllamann varaca en uç noktadaki sonucu gâvurlamakla denkletirdii konumasnda Prof. Dr. smail Kara, slamcln alt balkta modernleme hareketlerine kar tepki olarak gelise de, üst balkta slamclk tarihi boyunca ortaya çkan hareketlerin birçok rengi ve corafyas bulunmasna ramen esasnda modern bir hareket ve modern bir düünce saylmas gerektii ifade etti.
Daha önce sk sk ifade ettii “slam Dünyas’ndaki modernleme hareketlerine kar gelise de slamcln aslnda modernist bir hareket” olduu tezini somutlatrarak, slamcl batllama hareketlerinin içinde konumlandran Kara, batllamann ise -smet Özel’in de sk kulland bir ifadeyle- gâvurlamak olduunun altn çizerek, böylece slamclk hareketin kaçnlmaz sonucunun da buraya varacan iddia etmi oldu.
smail Kara, slamclk hareketinin modernleme istei tadn iddia ederken, bu istein daha fazla slamlama isteiyle paradoks oluturduunu söyledi. slamcln kendi içindeki böyle bir paradoksu bulunduu görüünü ortaya atan Kara, paradoksun ise slamclktan deil batllamaktan kaynaklandn belirterek, bunu daha fazla modernlemenin gidecei noktann batlamay gerektirecei düüncesiyle savundu.
Modernleme hareketleriyle birlikte ortaya çkan “yetersizlik” düüncesinin, slamcln ortaya çkna zemin hazrladn söyleyen Kara, slamcln “geri kalmlmzn sebebi, yetersizlik fikrine düüümüzün sebebi slam deil, Müslümanlktr. Kabahat slam’da deil Müslümanlardadr.” söylemini gelitirdiini ifade etti.
ahsen böyle bir söylemi, kendi içinde deerlendirip dikkate deer bir soruna gönderme yapmas açsndan çerçevelenebilecekken, smail Kara’nn “Kabahat slam’da deil Müslümanlarda” tespitini bugün siyasi temsilini CHP’de bulduumuz kitlenin “Aslnda bizim slam ile bir sorunumuz yok ama bu gerici ve yobazlar yok mu?” eklindeki itirazlarna benzetmesi sanrm tartmay apayr bir çerçeveye oturtmu oldu.
smail Kara, konumasnn sonuna doru aslnda günümüzde “öze dönüçü” slamcln katlabilecei fakat kendisinin bunlar olumsuz eyler olarak sunduu görülerini aktard. slamcln bütüncül bir yorum olduunu belirten smail Kara, dolaysyla bu yorumun sadece dini yeniden yorumlamakla snrl kalmadn belirtti. slamcl, dini yeniden yorumlad gibi siyasi, kültürel, ekonomik alanlar da kapsamaya çaltn ve hemen her alanda tezler gelitirmeye çaltn belirtti. Siyasal alanda saltanat ya da hilafet kart bir yerde duran slamcln, dini anlamda ise temel kaynaklara dönü talebini dillendirdiini hatrlatt.
slamclk hareketlerinin “saf, itikadi, sade” bir din anlayna sahip olma çarsna deinen Kara, bu kelimelerin çok masum ve olumlu çarmlar bulunmasna ramen aslnda referanslarn temel kaynaklara dönerek veren bu tür bir yöneliin ayn zamanda bir tasfiyeyi de beraberinde getirdiini vurgulad ve bunu öyle ifade etti: “Burada feda edilen bir ey var ve kurtarlmak istenen bir ey var, feda edilen Müslümanlk veya slam’n tarih tecrübesi, slam’n tarih içerisindeki anlalma ve yorumlanma biçimi. Kurtarlmak istenen ey ise slam’n bizzat kendisidir.”
Kara, slamcl, slam’ kurtarma adna halkn Müslümanlnn tasfiyesi gibi bir ekilde yorumlayp, yüzlerce yllk bir tarihsel tecrübenin ve birikimin tasfiye edilmek istenmesini eletirirken; bidat ve hurafelere boulmu bir anlay sadece tarihsel birikim olmas hasebiyle savunmann anlamn elbette temel kaynaklarn deil verili geleneksel anlayn zaviyesinden yapm oldu.Her Müslüman Biraz slamcdr
smail Kara’nn açl konumasndan sonra yaplan açl panelinin konumaclar arasnda Prof. Dr. Yasin Aktay da bulunuyordu. Aktay’n konumasn dinleyince, slamclk üzerindeki tartmalar takip eden herkesin fark edebilecei gibi, aslnda Kara’nn ortaya att tezlere kar slamcln bugüne kadar savunduu baz tezleri özetlemeye çaltn fark edebiliyordunuz.
Bir zamanlar slamclk kelimesinin üniversitede telaffuz etmenin bile çok zor olduu bir dönemden geçildiini ve slamcl savunmas gerekenlerin bu hareketi savunmaktan kaçndklarn hatrlatan Prof. Dr. Yasin Aktay, bu yüzden slamcla kar yaplan eletirilerin çou zaman bolukta durduunu ve kimsenin bu eletirileri üzerine alarak cevaplamak istemediini belirterek balad konumasnda tartmaya ““Her Müslümann biraz slamc olmas beklenir. slamclk eer slam’ biraz sevmekse, onu kendiyle özdeletirmekse, bir kimlikse aslnda her Müslümann üzerine biraz bulamtr.” Sözleriyle girdi.
Sanrm slamcl slam’ sevmeye dönütüren naif yaklam, salonda hazr bulunanlarn kafasnda oluabilecek olumsuz bir imaj datma kaygsndand. Aktay’n “Her Müslümann biraz slamc olmas beklenir.” sözleri ise bana Abdurrahman Arslan’n Özgür Yazarlar Birlii’nin geçtiimiz günlerdeki “Neoliberal Dönemde slamclk” panelindeki sarf ettii sözleri çartrd. Arslan da konumasnn bir yerinde slamcln oryantalist bir tanmlama gibi dursa da bundan gocunmadn “slamclk bir Müslüman’n modern dünya karsnda ald tavr ifade eder, bu yönüyle her Müslüman gibi ben de biraz slamc saylrm” diyerek savunmutu. Her iki konumacnn “biraz” vurgusu ise ayrca dikkat çekici…
Arslan gibi Aktay da slamclk tanmlamasnn oryantalist bir tanm olarak gündeme gelmesi sebebiyle slamcln bir merutiyet krizi yaadn ve slamclarn da kendi içlerinde bu tanmlamay uzun süre sorguladklarn belirtti. Hatta bugün slamclklarndan ötürü eletirilen çou kesimin geçmite kendisini “Ben Müslümanm, slamc deilim.” eklinde tanmladklarn hatrlatt. Fakat kendini Müslüman olarak niteleyen bir toplumda özellikle tercüme eserleri okuyan ve buradan slam’n temel kaynaklarna dönerek dinin dorusunu anlama gayretine giren Müslümanlarn yalnzca kendi yaptklarndan “Müslümanlar” diyerek bahsetmelerinin, böylece genel olarak tüm Müslümanlardan deil de çok özel bir gruptan bahsetmeye balamalarnn, dier gruplarn Müslümanln tartmaya açan bir yönü bulunduu ve hatta bunun tekfircilie kadar varabilecei düüncesinden hareketle zaman içinde slamclk tanmnn kullanlmaya balandn ifade etti.
Zannediyorum ki; Yasin Aktay, “Kriz ve Kritik” balkl konferansta daha farkl konulardan bahsetmeyi planlamt, nitekim konferans sonrasnda Yeni afak’ta çkan “slamcln beeri halleri üzerine” balkl yazs da böyle bir duruma iaret ediyor. Fakat smail Kara, açl konumasnda slamclk hakkndaki klasik tezlerini özetleyip, slamcl belirli bir sistematik içinde adeta batllamac hareketlerle paralize edince ya da “slamclk din adna Müslümanln tasfiyesidir” gibi cümlelerle tanmlaynca, Aktay dier panelistler gibi önceden hazrlad sunumu yapmak yerine irticalen konumay tercih etti ve slamcln dinleyiciler tarafndan tek boyutlu bir yorumla mahkûm edilmemesi için kar yorumu da tartmaya açarak ortamda bir denge salamay amaçlad.
smail Kara’nn slamcln batl modernist bir hareket olduu yönündeki eletirilerine kar, Yasin Aktay 19. yüzylda ortaya çkan slamcln gelitirdii tezlerin nevzuhur olmadn tarihsel tecrübeden örneklerle hareketle anlatt. Nihayetin de slamcln da din deil beeri bir yorum olduunu fakat bu yönüyle dier dini anlaylarn ve yaam biçimlerinin de bir yorum olduu söyleyen Aktay, onun bu noktadan mahkûm edilmesinin doru saylamayacan belirtti.
slamcln tecdid-ihya ve slah hareketlerinin ortaya çkard tarihsel birikim üzerinde gelitiini ve burada tarihsel bir süreklilik bulunduunu hatrlatt. slam’n halkn yaama biçiminin bizatihi dinin kendisi olmadna dikkat çeken Aktay, slamcln temellerine yer alan dinin özünü anlama, Kuran ve sünneti en doru ekilde kavrama ve hayata geçirme yönündeki kayglarnn her dönemde karmza çkabileceini örneklerle anlatrken; sanki dinin kendisinin tasfiyesi varm gibi bir eletirinin hakszlna iaret etmi oldu.
Herkes gibi slamclarn da hatalarnn bulunabileceini ama bunu amak için slamcln kendisini sürekli gözden geçirmek zorunluluunun bulunduunu belirten Yasin Aktay’n cevap verdii bir dier eletiri ise yerlilik bahsindeydi. Daha çok 1950’li yllardan sonra tercüme eserlerden referansla yorumlanmasnn slamcla kar “yerli olmama” eletirilerinin getirilmesinde pay bulunduunu belirten Aktay, zaten kendisine yerlilik deil evrensellik atfeden slamcla bu yönde bir eletiri getirmenin anlamszlna deindi.
Yerliliin bir düüncenin ya da hareketin deerlendirilmesinde kriter tekil etmediini hatrlatan Aktay, slamcln ümmetin bütününü gören bir bak açsna sahip olduunu, slam’n da evrensel bir mesaj tad için baka corafyalardaki yorumlara kaytsz kalmadn ve hepsini kendisini zenginletirebilecek yorumlar olarak görüp ele aldn, anlamaya çaltn ve deerlendirdiini söyledi.
bni Arabi’nin Türkçe’ye çevrilmesinin yerlilik konusunda eletirilmedii bir vasatta gelenekçiliin kendisinin kabul etmedii yorumlara sahip diye baka eserlerin çevrilmesine itiraz etmesini de tutarszlk olarak deerlendirdi.
Gerek Prof. Dr. smail Kara’nn açl konumasndaki eletirileri gerekse Prof. Dr. Yasin Aktay’n eletirilere getirdii yorumlar, salondaki dinleyicilere slamcln akademik düzeyde de ele alnmas gereken birçok boyuta sahip olduunu ortaya koydu.
Beytullah Emrah Önce haber verdi
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
ERH: Beytullah Bey'in Yasin Aktay' tuttuu çok açk. Böyle yapmaktansa iki hocann görülerini de tarafsz bir ekilde aktarverse, sadece ayna olsayd daha ho olaca kanaatindeyiz. (Dorulu)
Yazar: Beytullah Emrah Önce |
14-11-11 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
