
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 2671 |
Modern zamanlarda "varlk" tasavvurumuz zedelendii için zaman ve mekân algmz da arzal. Varlk, onu var edenin ona atfettii anlam ile deer ve hüküm alr ve elbette zaman ve mekân da böyledir.
çinde bulunduumuz zaman diliminde slam'n vücut verdii birçok ey gibi, "faziletli", "mukaddes", "mübarek"... gibi kavramlar da hayatmzdan neredeyse tamamen çkm vaziyette. Oysa varla, zamana ve mekâna bu kavramlar eliinde, bu kavramlar temelinde anlam verir, kendi anlammz da bu anlam corafyasnda bulurduk biz.
"Haram aylar" bizim zaman tasavvurumuza anlam veren temel kavramlardan biridir. Varl var eden (c.c), bir ksm varlklar dierlerinden farkl, üstün, özellikli klmtr. Bir ksm zamanlarn ve mekânlarn da dierlerinden farkl, üstün, özellikli olmas bu bakmdan biz Müslümanlar için artc deildir.
Haram aylar da ite, genel olarak "varla" hakim klnan bu ftrî çeitliliin/farklln bir tezahürü olarak Kitab'mzda, anlam dünyamzda ve pratik hayatmzda kendisine farkl bir yer bulmutur.
Kur'an'da birçok yerde1 bahsi geçen "haram ay(lar)" kavram, nüzul zaman ve ortam için hiç üphesiz son derece etkin ve canl bir anlama sahipti. Efendimiz (s.a.v)'in, "Veda Hutbesi"ndeki u vurgusu hayli anlamldr: "Dikkat edin! Zaman, Allah Teala'nn gökleri ve yeri yaratt gündeki heyeti gibi bir devre girdi. Yl on iki aydr. Bunlardan dördü "haram ay"dr ki, üçü birbiri ardnca gelen Zilka'de, Zilhicce ve Muharrem, biri de Cumâde (Cemâziye'l-l-âhir) ile a'ban arasndaki Receb'dir."2
Bu hadis bize, senenin aylarnn da belli bir ftrat üzere yaratldn ifade ediyor. Bilindii gibi hicrî/kamerî aylar ayn gökteki hareketleri esasnda vücut bulur. Ay gökteki menzillerinin her birine srayla yln 12 aynda urar. Cahiliye döneminde "haram ay" kavramna hürmet edildiini biliyoruz. Ancak Araplar, savamak istediklerinde eer haram aylardan birinde bulunuyorlarsa, o ay kaydrr (nesî yapar) ve böylece içinde bulunduklar zaman diliminin, savamann haram klnd bir zaman dilimi olma özelliini kaybettiine inanrlard. Oysa yaptklar, sadece içinde bulunduklar zaman diliminin "adn deitirmek"ti. Zamann kendisini kaldrmak gibi bir kudretleri elbette olamazd.3 Bu uygulama o kadar çrndan çkmt ki, Hz. Ebû Bekr (r.a)'n haccettii h. 9 ylnda bile hacc, Zilhicce'de deil, Zilka'de'de yaplmt.
Dolaysyla Efendimiz (s.a.v) Veda hutbesini irat buyurduu yl, senenin aylarnn her biri ilk yaratldklar zaman dilimlerine oturmu ve zaman ftratna kavumu oldu. ukardaki hadis bize bunu anlatyor... Kur'an, haram aylarda savamann büyük günah olduunu haber vermekle birlikte, ilgili ayetlere bir bütün olarak bakldnda unu görüyoruz: Eer mü'minler bir düman tasallutu altnda bulunuyorsa, ümmetin güvenlii tehdit altndaysa, "haram aylardayz, bir ey yapamayz" gibi bir zillete düçar klnmamlardr. O tasallutu savuturmak ve güvenliklerini garantiye almak zorundadrlar. Nitekim 2/el-Bakara, 194. ayetinde bu durum açkça hükme balanmtr.
Devam edecek
1- 2/el-Bakara, 194, 217; 9/et-Tevbe, 36.
2- el-Buhârî, "Bed'u'l-Halk", 2, "Megâzî", 73...; Müslim, "Kasâme", 29...
3- Bu konuda daha fazla detay isteyenler, el-Marzûkî'nin el- Ezmine ve'l- Emkine'sinde ve "Envâ"den bahseden benzeri eserlerde yeterli malumat bulabilirler. Keza tefsirlerde de konuyla ilgili malumat mevcuttur.
Yazar: Dr. Ebubekir Sifil |
07-12-11 |
||
| E mail: milligazete.com | Tweet | ||