
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 2068 |
Tarihi bozmak için yaplanlar bir zamanlar üniversitelerimizde okutulan, Dr. lter Turan’n kaleme ald bir kitaptan aktaraym:
1. Türk Devleti, kanunlarla slahat yapmak yerine, din esaslarna dayanmayan Bat devletleri kanunlarn dorudan kabul ederek, dinin siyasî hayat üzerindeki etkisini bertaraf etme yoluna gitti. Bu suretle siyasî hayat üzerinde büyük nüfuz sahibi olan din âlimleri [ulema] snfnn da otorite kaynan ortadan kaldrd. Kanunlarn halk tarafndan benimsenmesi için, bu kanunlarn u veya bu ülkeden aktarld üzerinde durulmad, kamuoyuna “uygar ülkelerin kanunlar” diye takdim edildi.
2. Millî devlet, tekkeleri kapatarak ve tarikat faaliyetlerini yasaklayarak, bölücü ve devlet otoritesini zayflatc niteliklerini asgariye indirmeye çalt.
3. Memlekette kullanlan kyafetlerin Bat memleketlerinde kullanlanlardan ayr oluu, Batllama çabasnda olan bir toplumun bu yolu benimsemesine psikolojik bir engel tekil ediyordu. Ayrca Bat âdetlerini benimsemi aydnlarn Avrupal kyafetlerle gezmeleri yannda geleneksel kostümlerin kullanl, zaten mevcut olan halk ayrmn kuvvetlendirici ve görülebilir ekle sokacak nitelikteydi.
Millî devlet, sosyal ayrmlar görünebilir ve sembolik ekilde ifade eden kyafetlerin giyilmesini yasaklayarak, yerlerine herkesçe giyilebilecek kyafetlerin giyilmesini salamaya çalarak, bu ayrmlarn zayflamasna çalmtr.
4. Millî devrimin bir amac, Türkiye’yi Asya ve Arap kültüründen çkararak Bat kültürüne mâl etmekti. Sosyal ve siyasî hayatn her yönüne nüfuz etmi olan dini bu yerinden çkararak birey [fert] ile Tanr arasnda bir olay yapmak, Arap kültüründen çkmann balangcn tekil ediyordu. Bunu gerçekletirmek, dinin toplumsal kurumlarn ve görüntülerinin bir ksmn ortadan kaldrmakla mümkün olabilirdi. Devrimlerin izledii yol da bu oldu. Ancak din gibi, hislere hitap eden bir kurumun zayflamas, bir “his boluu” meydana getiriyordu. Bu boluu doldurmak veya dier bir deyimle “bireysel” hislerin toplumsal hareketler eklinde ifade edilmesini salamak için, millî hislerin gelitirilmesine, milliyetçiliin yaylmasna çalld. Mustafa Kemal’in kiiliine yönelen ballk, sultan ve halifeye duyulann yerini ald. Milleti yüceltmek emel ise hiç olmazsa aydnlara eriilmesi güç, kendilerini vermelerini gerektiren bir ideal verdi. hdas edilen millî bayramlar, düzenlenen törenler, dinî tören ve bayramlarda duyulan hislerin millî günlerde de duyulmasn salamaya çalt ve bunda baarya ulat. (Dr. lter Turan, Cumhuriyet Tarihimiz, s. 82-83).
imdi hepimizi uzun uzun düündüreceine inandm konuya geçelim. Ayn ders kitabndan aktaryorum:
“Arap harflerini kullanmann dourduu güçlükler milliyetçilerce düünülürken, Sovyetler Birliindeki Türk cumhuriyetlerinde Arap yazs yerine Lâtin harfleri kabul edildi. Deiikliin amac Sovyet Türklerini kültürel bakmdan Türkiye’den ve dinî balar olan Araplardan ayrmak olmasna ramen, milliyetçi kadroya Lâtin harflerinin Türkçe için çok daha uygun olacan gösterdi.
Gelecek yazmzda alfabe deiikliinin “en önemli amac”na bakalm…
Yazar: Yavuz Bahadýroðlu |
20-05-13 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||