Günümüz Türkçesinde en sık kullanılan sözlerden biri: tüm.
Aşağıdakine benzer cümleler herkesin ağzında:

“Onu tüm gün kütüphânede bekledim.”
"Tüm halkımız davetlidir."
“Tüm insanlar kardeştir...”

"Tüm" Ne Demek?

Türkçede “tüm” kelimesi yerinden oynatılan, dümeni kırdırılan ve başka yere oturtulan kelimelerden…

Dîvânü Lügaati’t-Türk’te “tüm” kelimesi “at donlarında düz renk.” diye izah edilmiş. Yine TDK tarafından hazırlanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü’ne göre “tüm” kelimesi “küme” manasına gelmekte, 15. asır şairlerinden Lârendî’ye ait şu beyit buna örnek gösterilmektedir:

Yörüdüler olup bir nûrdan tüm
Meh idi sanki dilber bunlar encüm

Kaamus-ı Türkî “tüm” kelimesi hakkında şu açıklamayı yapıyor:

tüm. [is. Türkî-i kadîm = tim: kubbeli şey] yumru, top şey, tomalak

TDK tarafından hazırlanan Derleme Sözlüğü’ne göre ülkemizin bazı yörelerinde “tüm” kelimesi iki ayrı manaya gelmekte:

1. tepe, tümsek  2. saf, bön

Türkçede “tüm” kelimesinin hangi manalara geldiği bu bilgilerden anlaşılıyor.

Anlaşılmayan şey, “tüm”ün ne zaman ve nasıl “bütün”ün yerine geçtiği, daha doğrusu, “bütün” manasını ne zaman kazandığıdır. Bunu cevabını TDK’nin 1935 tarihli TÜRKÇEDEN OSMANLICAYA CEP KILAVUZU’nda buluyoruz. Bu kılavuzda “tüm” kelimesine yüklenen yepyeni manalar şunlar:

Tüm: 1. Tamam  2. Kül = Le tout.

Bir de diğer Türk lehçelerine bakalım, acaba onlar ne diyor?

Ahmet Yesevî Üniversitesi tarafından hazırlanan Türk Lehçeleri Sözlüğü’ne göre bizim “tüm” dediğimiz şeye Azerî, Başkurt, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar, Türkmen ve Uygur lehçelerinde “bütün” deniyor. Bunun hâricinde kullanılan bir iki kelime daha var ama “tüm” diye bir şey yok… Onların kullandığı “bütün” kelimesi elbette bizim de kullandığımız bir kelime(ydi)… Ama bu gidişle bizim olmaktan çıkacak… Bilmem dikkatinizi çekiyor mu, artık “bütün”ü bütün bütün terk edip onun yerine “tüm” demeye başladık.

Hâsılı, TDK’nin “tamam- kül” kelimelerini öldürmek için çıkardığı “tüm” sözü “tamam”ın zayıflamasına, “küll”ün ölmesine yol açtı. Ama cinâyet listesinde olmamasına ve Arapça olmak gibi bir suçu da bulunmamasına rağmen “bütün” de tehlikede…

Bununla kalsa gene iyi fakat bu “tüm” var ya, gözünü başka masumlara da dikti: cümle, hep, hepsi…

Bu “tüm” artık “tümör” oldu; dilimizin bedenine musallat olup onu kemirmeye başladı.

Ama günahını almayalım…

Tek o değil ki… (Diğerleri ayrı birer mevzu…)

Yukarıda yazdıklarımızın özü şu:

“Bütün” varken onun yerine “tüm” demek Türkçeye kasden veya bilmeden zarar vermektir.

Bizden söylemesi…