Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Bilmem farknda msnz Türkiye'de din konusunda topluma yönelik verilen mesajlarda önemli bir deiiklik/krlma yaanyor. Genelde din, özelde slam konusunda söz söyleme hakkn kendilerinde bulanlarn üslubundaki bu krlmann dinin özüne ilikin kavrayn, din anlaynn deiiminden bamsz olduu söyelenemez.
Üsluptaki deiim aslnda 'din dili'nin deiimini haber veriyor. Söz konusu olan eer "din dili"ndeki deiim ise, burada dini benimseyenlerin dine ilikin mesajlarndaki deiimin varlndan bahsetmek gerekiyor. Kendini dinle hiçbir zaman ilikili görmedii halde, Müslümanlar'n inancnn, ibadetlerinin nasl olmas gerektii konusunda ahkam kesen, hatta inancn biçimlendirmeye çalan laik papazlarn tavrndan bahsetmiyorum.
Bizzat kendini dinle alakalandran, din adna topluma bir eyler söyleme makamnda gören okumu-yazmlardan, Diyanet görevlisi cami hatibine kadar geni bir kitlede üslup dönüümü söz konusu. Yaanlan toplumsal ve siyasal çalkantlarn sonucu ortaya çkan edilgen, mahcup tavrlar görünür planda dinin özellikle toplumsal yanna ilikin söylemde tezahür ediyor. Bireysel dini özgürlüklerin bile korunamad bir toplumda dinin topluma ilikin emirlerinden, yasaklarndan söz etmek ayplanmay göze almay gerektirir hale geldi.
Söz konusu olan sadece üslup sorun deil, bunun arkasnda yatan din dilinin deimesi, daha derinde ise 'din algs'nn deiimidir. Bir yanyla, sosyolojik anlamda din-modernleme sorunuyla kar karya olduumuz düünülse bile, temelde dinin aktarmyla ortaya çkan dinin anlalmas, din anlay sorunundan söz etmek daha doru olur.
Din dilindeki bu deiim daha geni anlamda din anlaynn sekülerlemesinin habercisidir. Bilinçli bir sekülerleme tercihi söz konusu olmasa bile, sekülerletirilmi bir din dilinden bahsedilebilir. Din dili ise din anlaymzdan, kavraymzdan bamsz deildir. Din tasavvuru felsefi olarak, insann varolu sorunsaln anlamlandrabildii yegane alandr ve din dilindeki bu deiim ise modern idraklerin parçalanmasdr. Dini çerçeveden uzaklamay özgürleme olarak gören din d kavrayn toplumsal etkileri dini idrakini de ekillendirmeye, bir tür ontolojik parçalanmaya sürüklemektedir.
Din felsefesine girmeden, basit bir gözlemle yaplacak tespit bile, slam adna verilen toplumsal mesajlardaki edilgen muhteva, din dilindeki daha dorusu din tasavvurundaki krlmay; yani bir tür sekülerlemeyi açk etmektedir. Toplumsal ve siyasal dayatmalarn etkisi altnda bireysel ibadetlerin meruiyetinin negatifinin meruiyetinden geçtii bir dil kimsenin gözünden kaçmyor. Ontolojik olarak da dini olarak da esas olanla arzi olan eit statüye indirgenmi; asl, arzi olana açlan varlk alan karlnda meruiyet kazanr olmutur.
Din nasihat ve güzel olan tavsiye olduu kadar kötülüü de nehyetmeyi içerir. Bugünkü din adna verilen mesajda slam'n yasaklarndan bahsedilmez oldu neredeyse. Kilise papazlarn hatrlatr biçimde soyut bir iyilikten, yaanan hayatta karl olmayan müphem bir ahlak ve bir olumluk düüncesinden öteye gitmez hale geldi dinle kurulan iliki.
Ahiret korkusunu hatrlatmayan, azgnlktan men etmeyen bir din var karmzda. Bir yanda din sekülerletirilirken dier tarafta her türlü din anlay ve yorumuna yer veren, "gelenek"ten mahrum protestanlatrlm bir din profili ortaya çkyor.
Herkesin tercihine saygl olmak gibi hiçbir 'dini karl' olmayan bir din anlay dini sevdirmek adna ortaya sürülüyor. Din katnda bir ey ya merudur ya deildir. nsann bunun dna çkmas ancak beer olarak ho görülebilir, affedilebilir; ama dini olarak buna meruiyet kazandrlmaz.
Baörtülü ve ba açk kzlarn yan yana resim çektirmesi sosyolojik olarak istenen bir ey olabilir. Ancak dini olarak kimin neden ban kapatmas gerektiini açklamaktan çekiniyorsanz, farkl hayat tarzlarna sayg ad altnda fuhiyat ve azgnla kar çkamyorsanz dinin özüne ilikin sorunlarnz var demektir. Azgnla kar çkma cesaretini din adna bile ortaya koyamyorsanz, Bodrum gibi mekanlarda gece kusmuklarna karan çocuklarn resmettii toplumsal çürümeye ortak oluyorsunuz demektir.
Bu sorun,Türkiye'de 'Müslümanln sosyolojikletirilmesi' ile yakndan alakaldr. slamc geçinen birçok kimsenin artk kendini, "muhafazakar, laik" gibi sonu 'demokrat'la biten deiik sfatlarla tanmlamasyla noktalanan sürecin kökenini de izah eder.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: Akif Emre |
25-05-17 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
