Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2442 |
(TDK'nin Helikopteri, Füzesi)
Güncel Türkçe Sözlük ile Türkçede Bat Kökenli Kelimeler Sözlüü’nde Noktalama, fade ve mla Hatalar
***
Güncel Türkçe Sözlük “helikopter” kelimesini u ifadeyle açklam:
“ Fr. hélicoptère a. Dik ini ve çk yapabildii için dar yerlerde de kullanlabilen, tepeden pervaneli uçan tat.”
Ayn açklama Türkçede Bat Kökenli Kelimeler Sözlüü’nde de ayn ifade ve imla ile yer alm.
Her iki sözlük de “tepeden pervaneli” sfatyla “uçan” sfat arasna virgül koymam.
Bu eksiklik aslnda ifadeyi de kusurlu hâle getiriyor. Sfat olan “tepeden pervaneli” sözü “uçan” sfat-fiilinin zarf sanlabilir: “Nasl uçan? Tepeden pervaneli uçan…”
***
Türkçede Bat Kökenli Kelimeler Sözlüü’nde “helikopter” kelimesi için Adalet Aaolu’nun Toplu Oyunlar-Çok Uzak Fazla Yakn eserinden alnan örnek cümle aynen u imla ile yazlm:
“Bir helikopterle, birden bire New Port Caz Festivali’nin tam orta yerine en parlak yldz olarak iniverse…”
Burada “birden bire” diye (ayr) yazlan kelime TDK Yazm Klavuzu’nda “birdenbire” eklinde (bitiik) yazlmaktadr.
***
Türkçede Bat Kökenli Kelimeler Sözlüü’nde “füze” kelimesi için verilen örnek cümleler ayn zamanda dikkatsizlik ve bilgisizlik numunesi olmu:
Necip Fazl Ksakürek’in O ve Ben’inden yanl iktibas:
“Atom ve füze devrindeki inkâr ve ihtilaç arsndaki mavera klavuzun anlatmaya savatm güya.”
Bu tuhaf cümleden nerdeyse hiçbir ey anlalmyor...
Cümlenin - eksik aktarldn saymazsak - üç (3) hatas var:
1. Sralanm sfatlardan ilki olan “atom ve füze devrindeki” sözünden sonra virgül konmalyd. Bu eksiklik cümlede manay da deitiriyor.
2. Cümleyi anlalmaz hâle getiren bir hata da “asrndaki” kelimesinin “arsndaki” imlasyla yazlm olmasdr. Okuyanlar bunu “arasndaki” kelimesinin yanl imlas da zannedebilir.
3. Yine cümleyi kilitleyen bir yanl: “klavuzunu” kelimesinin “klavuzun” eklinde budanmas.
Cümlenin tam ve doru ekli öyledir:
“Güya seni yazdm; atom ve füze devrindeki, inkâr ve ihtilaç asrndaki mavera klavuzunu anlatmaya savatm güya.”
***
Attila lhan’n Batnn Deli Gömlei’nden bir cümle:
“Dou’ya giden stratejik yollar, uçak ve füzelerle denetim altnda tutabilmek için.”
1. Cümledeki virgül lüzumsuz.
2. Cümlenin sonuna tek nokta deil üç nokta (…) konmal.
***
Nurullah Ataç’n Söyleiler’inden alnan, epey özürlü bir cümle:
“Fakat bu eser, halkn içinde bulunduu psiko-sosyal duruma, bu durumdan gelen psiko-sosyal davranlara uyuyorsa, eser, herhangi bir vesile ile halk önüne çkt zman, halktan da iltifat görür.”
1. art ekinden sonra virgül konmayacan söyleyen TDK “uyuyorsa” kelimesinde kendi dediine uymam. TDK kendi dediine uymuyorsa kim uysun? Uyuyorsa diyeceimiz yok…
2. Sonu budanm bir kelime: halk. Dorusu “halkn” olmal.
3. Ortas gedik bir kelime: zman. Dorusu “zaman” olacak.
4. Cümledeki ilk ve son virgül de yersiz…
5. Cümlenin banda söylenen “eser”in ortada tekrarlanmas lüzumsuz… “Biz ne yapalm, N. Ataç öyle yazm.” m dediniz? Doru cümle bulamyor musunuz? (Gerçi salkl cümlelerin de ban yarp gözünü çkardnza sk sk ahit olmaktayz ya…)
te böyle…
Not:
1. Bu yazy “bilgisayarda Türkçenin yanlsz kullanlmas” için çalan TDK Bakan Sayn ükrü Halûk Akaln’a armaan ediyorum.
2. TDK'ye sormadan edemeyeceim: "Tayyare"yi - yabanc asll olduu için - önce "uçku"yla, sonra "uçak"la dil fezalarndan düürdünüz de u "helikopter" ve "füze"yi niye düürmediniz? Öz Türkçe kelime bulamadnz m? Bakn, Arapça asll olan "tayyare"nin karsna bir deil iki tane öz Türkçe kelime (uçku-uçak) çkarmsnz; Franszca olan "helikopter"in ve "füze"nin karsna bir tanecik olsun öz Türkçe bulamamsnz.
Yazk...
Yazar: C.Yakup Þimþek |
08-09-10 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
