
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 624 |
Kur’an’ önceki gün Türkçe okutan BB’ye imdi çok önemli bir baka i düüyor: stiklâl Mahkemeleri’ni tekrar kurmak!
Önceki gece “eb-i arus”, yani Hazreti Mevlânâ’nn vefatnn yldönümüydü...
Her sene 17 Aralk’ta memleketin dört bir tarafndan düzenlenen Mevlevî mukabeleleri bu sene pandemi sebebiyle birçok yerde yaplamad, yaplanlar eskisi kadar aaal olamad; Konya’da devlet erkânnn itirak ettii törenler de kstl ekilde icra edildi.
Mevlânâ, çok sayda eseri ve kendisinden sonra teekkül eden Mevlevîlikteki seremoninin gözalc sebebiyle artk maalesef bir sektör ve mükemmel bir ticarî vastadr! smini tayan köftecileri, hamamlar, seyahat irketlerini yahut kebapçlar bir tarafa brakn; Mevlânâ imdi aratrma ve yazma özürlü ilim fukarasnn bile tepe tepe kulland bir kaynaktr, yeni uydurulan dünya kadar saçma sapan söz sosyal medyada ona aitmi gibi yaylmaktadr, hattâ adna vodka bile çkartlmtr!
Semâ da ticarî vasta olmutur! Defilede, sünnette, konserde, baloda ve durup dururken havaalannda bile semâ edilmektedir; bu organizasyonlara katlan semâzenler birer “döner sermaye”dir. turistik hal alp ipak semâ edilmesi istenince âyinler ksaltlp kua çevrilmitir, zira maksat zikir yahut âyin gibi mistik icra deil, Mevlevî Âyini’nden menfaat salamaktr.
Mevlevîliin uzun zamandr böyle istismar edilmesine almtk ama stanbul Büyükehir Belediyesi’nin Mevlânâ’nn vefatnn 747. yldönümü münasebetiyle önceki gece Muhsin Erturul Sahnesi’nde düzenledii ve “Mevlevî mukabelesi” olduu iddia edilen sefaletin benzerine hiç rastlamamtk, böyle bir garabet 747 seneden buyana vârolmamt!
Unutmamamz ve bilmemiz gerekir: “Mevlevî âyini” ve “semâ” gösteri yahut elence vastas deil, ad üzerinde, ibadet kimlii tayan bir “âyin”, yani bir “ritüel”dir; geçmii asrlar öncesine uzanan, gayet sk kurallar olan bir zikir...
Bunun böyle olduunu kabul edersiniz yahut etmezsiniz, inanrsnz veya inanmazsnz ama asrlar öncesinden bugüne uzanan gelenee edep gerei sayg göstermek mecburiyeti vardr!
Büyükehir Belediyesi’nin düzenleyip “Evrensel Mevlânâ Âklar Vakf-EMAV” isimli gruba yaptrtt ve sadece ismi “Mevlevî mukabelesi” olan programda, Mevlevîliin yediyüz küsur senelik bütün kurallar yerle bir edilmiti!
Mevlevî mukabeleleri ney taksimi ile balar, sonra Farsça bir “naat” ve bunu güftesi Farsça olan âyin takip eder, bu srada semâ edilir, semâda sadece erkekler vardr; âyin tamamlannca Kur’an, ardndan da geleneksel “gülbang” okunur ve mukabele bir dua ile sona erer.
Büyükehir Belediyesi’nin önceki gün düzenledii mukabelede ite bütün bu kurallar yerle bir edilmiti! Naat ve âyin Türkçeletirilmi, Mevlânâ’nn naat ve Hüseyin Fahreddin Dede’nin güzelim Acemairan Âyini tuhaf bir ekle büründürülmütü, semâzenlerin ve “mutrb” denen müzisyenlerin arasnda kadnlar da vard, yani meydanda kadn-erkek beraberdi ve üstüne üstlük Kur’an da Türkçe okundu!
Besmele çekmeyi, “Allahuekber” yahut “Lâ ilâhe illâllah” demeyi zül addedenler bu ibârelerin Türkçesini tercih ettiler; “Sadakallahulazîm”i de “Azîm olan Allah ne güzel, ne doru söyledi” gibisinden bir garabete çevirdiler.
Kendilerine “Mevlânâ Âklar” diyen grubun Mevlevî âyinlerini senelerdir böyle komik ve güdük hâle getirdii zaten bilindii için resmî müesseseler bunlar ciddiye alp imkân salamyordu. Ama bu imkân stanbul Büyükehir Belediyesi verdi ve ortaya imdiye kadar ei-örnei görülmemi bir tuhaflk, “mukabele” ad altnda böyle bir rezalet çkt.
Öyle ki, devrimlerin en sert ekilde tatbikine çalld ve sonradan vazgeçilen “Kur’an’n Türkçe okunmas” denemelerinin hüküm sürdüü 1934’te bile, ran ah Rza Pehlevî’nin Türkiye ziyareti srasnda ah için Atatürk’ün talimat ile okutulan Dede Efendi’ye ait Hüzzam makamndaki Mevlevî âyini Türkçe deil, orijinal dilinde, yani Farsça icra ettirilmiti!
Bu yazdklarm okuyup da meseleyi kadnlarla erkeklerin beraber semâ etmelerine yahut Kur’an’n veya asl Farsça olan Mevlevî âyininin Türkçe okunmasna kar çktm söyleyecek olanlara peinen söyleyeyim:
nancnz vardr yahut yoktur, bu sizin meselenizdir. Kur’an’, ezan, âyinleri, vesaireyi kendi banza veya kendi aranzda cannzn istedii dilde, Arapça, Türkçe, hattâ Japonca, Çince yahut Hotanto lisannda bile okuyabilir; semâ niyetine kadn-erkek hep beraber tepinebilirsiniz. Ama bir “Mevlevî mukabelesi” mevzubahis olduu takdirde bunun bir “zikir” olduunu unutmadan yüzlerce senelik geleneklere sayg göstermeniz, hele mukabele resmî bir kurum tarafndan düzenlenmi ise, kurallar itina ile tatbik etmeniz arttr.
“YA KTDAR OLURLARSA?”
stanbul Büyükehir Belediyesi’nin eb-i Arus’u “Kur’an’ Türkçe okutma” gibisinden siyasî bir maskaralk hâline getirmesinin ardnda iki ihtimal vardr:
lki, Belediye’nin ve Belediye Bakan’nn bal olduu partinin, inklâplarn sk ekilde tatbike çalld 1930’lara dönme hevesidir! Ezann memleketin her yerinde, Kur’an’n da seçmece camilerde Türkçe okutulduu, yani ibadet dilinin Türkçe yaplmasna çalld günlerin hasreti...
Ama, bu ii, seksen küsur sene önce deneyen CHP “Türkçe ezan” ile “Türkçe Kur’an” zorlamasnn sebep olduu nefretin izlerini hâlâ silememiken CHP’li bir belediyenin Kur’an’ Türkçe okutma hevesinin partisine nasl büyük zarar vereceini ve seçmenin “Bu adamlar imdiden böyle yapyorlar, demek ki iktidar olduklar takdirde Kur’an okutmayacaklar” diyeceini düünmeden böyle bir ie kalkabilecei aklma pek yatmyor...
Dolays ile, ortada ikinci bir ihtimal mevcuttur: eb-i arus programnn ihale edilecei grubun kimin nesi olduuna ve neyi nasl yaptna baklmam, “Haydi gelin, Muhsin Erturul Sahnesi’nde öyle bir dönün” denmitir ki, bu da halis-muhlis ciddiyetsizliktir, cehalettir ve geleneklere tecavüzdür!
Ama, stanbul Büyükehir Belediyesi neticede bir eb-i arus gecesinin ve Mevlevî âyininin tannmaz hâle getirilmesine âlet olmu; Kur’an’, naat, salât vesaireyi 90 sene sonra Türkçe okutmu ve bunu sosyal medyadan övünerek ilân etmitir!
Bu i stanbul Büyükehir Belediyesi’nde görevli her kimin marifeti ise, o kiiye imdi çok ama çok daha önemli bir vazife dümektedir: stiklâl Mahkemeleri’ni yeniden kurup ibret-i âlem için öyle birkaç yüz kiiyi sallandrvermek!
stanbul Büyükehir Belediyesi, 1930’larn hzl inklâp günlerine dönebilmeyi ancak böyle salayabilir!
Yazar: Murat Bardakçý |
20-12-20 |
||
| E mail: haberturk.com | Tweet | ||