Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 661 |
Kudüs’ten Ölüdeniz’e doru inerken, yaklak 20 kilometre kadar ilerledikten sonra, yolun sanda ve biraz içeride tarihî bir mekân vardr. Etrafn saran belli-belirsiz bir kabristann ortasnda, sevimli bir mescidin çevresine kondurulmu çok sayda beyaz kubbesiyle, ziyaretçilerini asrlarn ta ötesinden selamlayan, hatta sarp-sarmalayan bu mekân, Nebî Mûsâ Külliyesi’dir. Hz. Musa’nn bu mntkada medfûn bulunduuna dair herhangi bir tarihî delil olmasa da, buras -1268’de Memlûk Sultan Zâhir Baybars’n emriyle- onun aziz hatrasna ina edilmi, yüzyllar boyunca da bölgeden yolu geçen herkesin snd bir vaha ola gelmitir.
Yerel inana göre: Salâhaddîn Eyyûbî, 1187’de Kudüs’ü Haçllar’dan kurtardktan sonra, Hz. Musa için burada bir makam ina ettirmi, böylece Filistin’de özgürce ibadetlerine yeniden izin verdii Hristiyanlara kar denge unsurlarndan biri olmak üzere, Kudüs’le Ölüdeniz arasnda Nebî Mûsâ Makam’n adeta bir “manevî karakol” haline getirmitir. Baybars’n yapt da, aslnda Salâhaddîn’in bu siyasetinin ihyasndan ibarettir. 1516’nn sonunda Filistin emanetini Memlûklardan devralan Osmanllar, birçok restorasyon ve imar çalmalarnn akabinde, nihayet 1885’te külliyeye mevcut biçimini kazandrmtr. Dolaysyla Nebî Mûsâ, Eyyûbî-Memlûk-Osmanl ortak yapmdr.
Külliyenin tarihî evrimine dair ayrntlar ne olursa olsun, Nebî Mûsâ, artk Kudüs’ün ve bütün Filistin’in Müslüman kimliinin ayrlmaz bir parçasdr bugün. Yalnzca mimarisi yönünden deil, zaman içinde kazand siyasî konumuyla da:
Osmanl mparatorluu’nun son dönemlerinde, Filistinli Müslümanlar, Ortodoks Hristiyanlarn Paskalya günlerinde “Nebî Mûsâ enlikleri”ni organize etmeye balad. Bu elbette, bilhassa Kudüs’teki Müslüman varln vurgulamaya ve sergilemeye matuf bir hareketti. Sultan Baybars’n, Nebî Mûsâ Külliyesi’nin yönetimini ehrin erafndan Huseynî ailesine emanet ettiine inanld için, kalabalklarn yola çk Huseynîlerin Kudüs’teki evinden balard. Bir hafta kadar süren enlikler boyunca organizasyonun bütün masraflar da Huseynîlere aitti. Filistin’in her yerinden on binlerce insann katld etkinliklere, Kudüs ve El Halil’de bazen Yahudiler ve Hristiyanlar bile itirak ederdi.
1920 ylnn nisan ayndaki enliklere, Filistin’de gittikçe yükselen tansiyonun gölgesi dütü. Kuzeydeki Tel Hay’da Siyonist çetelerle Arap köylüler arasnda yaanan çatmalar, enliin ana gündemiydi. ngilizlerin dorudan yönetiminin dourduu öfke de bu atmosfere eklenince, enlikler halk ayaklanmasna dönütü. Filistin’in kolektif hafzasnda, Nebî Mûsâ artk yabanc igaline kar direniin ve isyann sembol mekânlarndan biriydi. Srf bu yüzden, Nebî Mûsâ enlikleri’ni engellemek için, sonraki yllarda ngilizler, Ürdün yönetimi ve srail ellerinden geleni yapt.
te bu tarihî, kültürel ve siyasî anlamlar ayn anda içinde barndran Nebî Mûsâ Külliyesi, geçtiimiz 26 Aralk gecesi, akllara durgunluk veren bir hadiseye sahne oldu:
Filistinli tannm DJ Semâ Abdulhâdî ve arkadalar, külliyenin içinde kadn-erkek kark, müzikli ve dansl bir parti düzenledi. Olay duyarak Kudüs’ten koup gelen gençler duruma müdahale etmeseydi, çlgn elence muhtemelen birkaç saat devam edecekti. Mekânn yönetimini elinde bulunduran Filistin Evkâf Bakanl’nn böyle bir organizasyona nasl müsaade ettii sorgulanrken, külliyenin idaresinin bir turizm irketine ihale edildii, iznin de onlardan alnd ortaya çkt. Tüm bu detaylarn, Filistin kamuoyunda büyük bir öfke dourduunu söylemeye gerek yok elbette. Nitekim Semâ Abdulhâdî ve dier sorumlular, Filistin yönetimi tarafndan gözaltna alnd. Olayla ilgili de bir soruturma komitesi kuruldu.
Yakndan bakanlarn da gözlemleyebilecei gibi, dünyadaki gelimeler, slâm dünyasndaki bütün toplumlar gibi Filistinlileri de etkiliyor, dönütürüyor. Zihinlerimizde Filistin’i genellikle dinî motiflerle eletirsek de, dünyevîleme cereyan Filistinli gençlere de elini uzatm bulunuyor. Filistin’in sair corafyalardan fark u: srail igali, dinî ve millî duygular, direnme arzusunu ve ayakta kalma kararlln canl tutuyor. galin mengenesi gittikçe sktrrken, dinî mekânlarn manevî atmosferini hiçe sayacak kadar kendinden geçen ve çlgnlyla Yahudileri bile artan Semâ Abdulhâdî ve türevleri, bir istisna olarak kalyor. Bu duruma da herhalde, “erden çkan hayr” demek caiz olsa gerektir.
Yazar: Taha Kýlýnç |
06-01-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
