Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 724 |
Ulâ Zirvesi
Suudi Arabistan’n tarihî ehirlerinden Ulâ’da geçtiimiz sal günü gerçekletirilen 41’inci Körfez birlii Konseyi Zirvesi, Katar’a 2017’den bu yana uygulanan kara, hava ve deniz ablukasn resmen sona erdirdi. Deklarasyon üye ülkeler tarafndan imzaland, kapal tutulan snrlar açld, uçular ve seyahatler yeniden balad. Abluka, böylece balad hzda sona erdi. Arap dünyasnda arabuluculuk çabalaryla öne çkan Kuveytli diplomatlar da, baar hanelerine parlak bir çentik daha atm oldular.
Zirveye ev sahiplii yapan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MbS), Katar Emiri Temîm bin Hamed’i, uçann merdivenlerinde “Ülkemi nurlandrdn!” nidalaryla karlad. Ardndan, koronavirüs tedbirlerine ramen, MbS ve Emir samimi bir ekilde kucaklat. Zirveden sonra, MbS ahsen kulland araçla Emir ve beraberindeki heyete Ulâ’y gezdirdi, iki lider uzun uzun sohbet ettiler. Sadece bu sahneyi gören biri, son 3,5 yldr Suudi Arabistan’la Katar arasnda birçok cephede yaanan gerilimi herhalde zihninde hiç canlandramazd. Gerçekten de politika deiiklii öylesine ba döndürücüydü ki, ablukada Suudilerin en büyük destekçisi olan Birleik Arap Emirlikleri (BAE), sergilenen bu “ar muhabbet” gösterilerine kar sessiz kalmakla yetindi. Ablukann dier aya Msr da, pek renk vermeden yapt resmî açklamada Katar’la diplomatik münasebetlerin tekrar eski kvamn bulabilmesi için “uzun bir süreç” gerektiini bilhassa vurgulad.
Ulâ Zirvesi’ne dair iki önemli soruyu dile getirmek mümkün: 1) Bu bar ve uzlama nerden çkt?, 2) Katar, kendisine dayatlmaya çallan baz artlar konusunda, komularna boyun eecek mi? imdi, srayla bu sorularn cevaplarna bakalm:
Körfez’deki dokuz emirlik (Abu Dabi, Dubai, ârika, Ra’s el Hayme, Acman, Fuceyra, Ummu’l-Kayveyn, Katar ve Bahreyn), 1971’de ngiltere’den bamszln kazandnda, bunlardan ilk yedisi “Birleik Arap Emirlikleri” adyla ayn çat altnda bir araya gelmiti. Katar ve Bahreyn, birlie katlmak yerine bamszl seçtiler. Bahreyn zamanla Suudi Arabistan’n uydusu haline gelirken, Katar, tabir-i caizse, “ayrk otu” gibi kendi yolunda yürümeye devam etti. 1992’de Suud-Katar snrnda yaanan kanl çatmalar, iki ülke arasndaki anlamazlklarn nereye kadar varabileceini gösteriyordu. 1995’te Katar Emiri Halîfe’nin kendi olu Hamed tarafndan devrilmesinin ardndan, Suudiler bu kez yeni emiri devirmeye de teebbüs ettiler, ancak baarl olamadlar. El Cezire televizyonunun sansürsüz yaynlarnn yaratt rahatszlk sonucu, 2002-2008 arasnda Suudi Arabistan ve Katar’n diplomatik ilikileri kesikti. Ayn kriz sarmalna 2014’te BAE ve Bahreyn de eklendi. Ve nihayet 2017’de en kapsaml abluka balad. Tüm bu süreç boyunca Katar, kendi politikalarn izlemeyi srarla sürdürdü. Elinde tuttuu muazzam doalgaz rezervinin ekonomik getirisiyle gücünü koruyan Katar, son ablukann da tek kazanan oldu.
“Kuatmay neden bitirdiler?” sorusunun cevab net: ABD’de Demokrat Bakan Joe Biden’n eski Amerikan politikalarna dönü yolunda verdii güçlü sinyaller çerçevesinde, Körfez ülkeleri Donald Trump’n dattn yeniden toparlamaya çalyor. (in gülünç yan, krizin planlayclarndan biri olan Trump’n damad Jared Kushner, bu kez “çözümde barol oyuncu” edasyla, zirvede hazr bulundu.) Biden’n ran’ tekrar oyuna katma siyasetine arlk verecei düünüldüü için, Katar’ tümüyle ran’n etkisine brakmak istemiyorlar. lginçtir, 2017’de Katar’a balatlan ablukann gerekçelerinden biri, “Doha ile Tahran’n yakn ilikisi”ydi. Ancak abluka, ran’n Katar üzerinden Körfez’e daha da yaklamasndan baka bir sonuç dourmad. Bunun üzerine bir de “ran’a müsamahakâr bir Amerikan bakan” ihtimali, Körfez’in hiç karlamak istemedii bir durum. Nitekim Katar’ kazanarak, ran’n mihverinden kurtarmay hedefliyorlar. Ve bu arada, elbette Türkiye ile Katar’n irtibatn da zayflatmak ve -mümkünse- Katar’daki Türk askerî üssünü kapattrmak peindeler.
Tam bu noktada, ikinci soruya da u cevap verilebilir: Abluka boyunca gücünü korumay baarm olan Katar’n, komularnn kendisine dayatt “ran ve Türkiye ile ilikini kes!”, “El Cezire televizyonunu kapat!”, “Türk askerlerini ülkelerine yolla!” gibi taleplere gülümseyip geçecei açk. Zira, ablukann sonunda barma istei Katar’dan deil, komularndan geldi. Dolaysyla Katar, kendi çizgisinde yürümeye devam edecektir. Bu da, mevcut anlamazlk noktalarnn tümüyle çözümlenmesinin çok da kolay olmad manasna geliyor. Ulâ Zirvesi, bu açdan, “problemlerin uyutulduu bir toplant” eklinde tanmlanabilir.
Yazar: Taha Kýlýnç |
09-01-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
